किमर्थं डिब्बाबन्दबीयरस्य उद्योगे महत् प्रभावः अभवत्

'एल्युमिनियमस्य डिब्बा बीयरस्य सर्वोत्तमपात्रम् अस्ति,' इति बीयरपुरातत्वविदः इतिहासकारः च ट्रेविस् रुपप् वदति

१९३५ तमे वर्षे जनवरीमासे २४ दिनाङ्के वर्जिनिया-देशस्य केचन शॉपिङ्ग् कर्तारः सम्भवतः शिरः खरदन्ति स्म, पूर्वं कदापि न दृष्टं किमपि - डिब्बाबन्द-बीयरं - विशेषतः गोट्फ्राइड् क्रूगर-ब्रूइंग्-कम्पनीयाः क्रूगर-क्रीम-बीयर-क्रूगर-बेस्ट्-बीयर-इत्येतत्-इत्येतत्-इत्येतत्-इत्येतत्-इत्येतत्-इत्येतत्-इत्येतत् गवकं कुर्वन्ति स्म तावत्पर्यन्तं बीयरपानकर्तारः शीशीयुक्तं बीयरं प्राधान्येन पश्यन्ति स्म ।

अद्यत्वे डिब्बाबन्दबीयरं सामान्यं भवति, यद्यपि उद्योगे 'विशालः प्रभावः' सिद्धः अभवत् तथापि प्रारम्भे उत्पादकाः उपभोक्तारः वा तस्य विषये बहु चिन्तां न कृतवन्तः

' धातुस्वादः भवति इति मिथ्यारूपेण उक्तं डिब्बाधारितपेयेषु यतः बीयरः एल्युमिनियमस्य सम्पर्कं करोति' इति राप् अवदत्। ' वा तत् एवम् आसीत् , परन्तु वास्तवतः एतत् न आसीत्,रैप् इत्यनेन अजोडत् यत् २०१५ तमे वर्षे अपि काचस्य शीशकाः उत्तमाः बीयरपात्राणि इति मन्यन्ते यतः ते प्रस्तुतिरूपेण 'उत्तमाः' आसन्। एल्युमिनियमस्य डिब्बेषु प्रारम्भिकदिनेषु इस्पातस्य डिब्बेषु वा

अद्य तु बीयरक्रीडायां डिब्बाबन्दबीयरं स्पष्टविजेता अस्ति

' डिब्बाबन्दं बीयरं सर्वोत्तमम् बीयरपात्रम् अस्ति। ते सूर्यप्रकाशं प्राणवायुः वा न प्रविशन्ति, एतौ द्वौ अपि बीयरस्य कृते दुष्टौ स्तः' इति 'रुप्प् अवदत्। 'शिशी सूर्यं प्रविशति। भूरेण अथवा अम्बरवर्णीयपुटैः अपि पराबैंगनीप्रकाशस्य अल्पभागः गन्तुं शक्यते, यत् बीयरं दूषयितुं वा दूषयितुं वा शक्नोति। कालान्तरेण टोप्याः सीलिंगस्तरः भग्नः भवति तथा च टोप्याः बहिः प्राणवायुः प्रसरति। अद्यापि शीशीयुक्तस्य बीयरस्य कोष्ठकं कर्तुं वा उच्चगुरुत्वाकर्षणयुक्तं पिण्डं वा अम्लबीयरं वा संग्रहीतुं वा स्थानानि सन्ति, परन्तु यदि भवान् इच्छति यत् भवतः बीयरः दीर्घकालं यावत् स्थास्यति, ताजाः स्वादः च भवतु, तर्हि त्वं डिब्बाबन्दबीयरस्य कृते गमिष्यसि।'

विगतदशकेषु डिब्बेषु मद्यनिर्मातृणां तलरेखासु अपि साहाय्यं कृतम् अस्ति: ' डिब्बा: बहु सस्ताः सन्ति यतोहि तेषां प्रेषणं बहु लघु भवति,' इति रप्प् व्याख्यायते। मालवाहनव्ययः मुख्यतया भारस्य उपरि निर्भरं भवति । एतेन अन्ततः मद्यनिर्माणकेन्द्रेभ्यः अधिकं लाभः उपभोक्तृणां कृते न्यूनव्ययः च भवितुम् अर्हति । काचस्य पुटस्य, कार्टूनस्य च अपेक्षया तेषां संग्रहणं बहु सस्तां भवति।'

धातुस्वादस्य लीचिंग्-विमर्शस्य विषये रूप् इत्यनेन उक्तं यत् एल्युमिनियम-डब्बा-निर्मातारः अधुना लीचिंग्-निवारणाय डिब्बे अन्तः पेटन्ट-कृतं सुरक्षात्मकं खाद्य-स्तरीयं आन्तरिकं लेपनं प्रयोजयन्ति

सम्भवतः सर्वाधिकं प्रभावशालिनी तकनीकः तथाकथिता डब्बा सिलाई प्रक्रिया अस्ति। डब्बानां अन्ताः (शिखराः वा) पृथक् पृथक् उत्पाद्यन्ते । एकदा डब्बा पूरितः जातः तदा अन्तं उपरि स्थापयित्वा रोलर-चक-श्रृङ्खलायाम् माध्यमेन डब्बस्य उपरि सितं भवति ।

'बन्धः एतावत् कठिनः यत् सीमस्य निर्माणात् पूर्वं डब्बस्य पार्श्वभागाः विफलाः भवन्ति। एषा डिब्बाप्रौद्योगिक्याः शीतला उन्नतिः अस्ति, या डिब्बाकारस्य इव, बीयरस्य अन्तः कोऽपि प्राणवायुः न प्रविशति इति सुनिश्चित्य प्रयतते।

विकासः डिब्बाबन्दबीयरस्य निम्नलिखितमुख्यपदेषु विभक्तुं शक्यते ।

द स्टील कैन एरा (१९३५-१९५८) : विश्वस्य प्रथमानि बियरस्य डिब्बानि अमेरिकन डिब्बाकारकम्पनी १९३५ तमे वर्षे प्रवर्तितवन्तः, क्रूगर्स् क्रीम एल् इति प्रथमेषु डिब्बेषु अन्यतमम् आसीत् पानसुलभतायै 'चर्च कील' इत्यस्य आविष्कारः अपि अभवत् यत् जारस्य ढक्कने द्वौ छिद्रौ कृत्वा पातुं श्वसितुम् च शक्नोति स्म । तदतिरिक्तं अस्मिन् काले शंक्वाकार-बीयर-डब्बानां विकासः अभवत्, परन्तु तेषां व्यापकरूपेण उपयोगः न कृतः

एल्युमिनियम-कब्बा-युगः (१९५८-वर्तमानः) : १९५८ तमे वर्षे प्रथम-बीयर-कम्पनी एल्युमिनियम-डब्बा-प्रवर्तनं कृतवती, येन डिब्बाबन्द-बीयरस्य नूतनयुगस्य आरम्भः अभवत् १९६३ तमे वर्षे शुलिट्ज् बियर् कम्पनी सुलभकर्षणवलययुक्तानि बीयरस्य डिब्बानि निर्मितवती, एतत् डिजाइनं उपभोक्तृभ्यः महतीं सुविधां दत्तवान् २. १९७४ तमे वर्षे सुलभकर्षणवलयपरित्यागस्य पर्यावरणसमस्यायाः समाधानार्थं प्रेसकैनस्य आविष्कारः अभवत् । ३ सम्प्रति विपण्यां अधिकांशः बीयर-डब्बा क्लैस्प् तथा पुल प्रकारस्य डिब्बा-टॉप्-इत्यस्य डिजाइनं स्वीकृतवान् अस्ति

डिब्बाबन्दबीयरस्य लोकप्रियतायाः कारणेन न केवलं जनानां पेयस्य मार्गः परिवर्तितः, अपितु विपण्यां उपभोक्तृसंस्कृतौ च गहनः प्रभावः अभवत् । अस्य पोर्टेबिलिटी, वायुरोधकता च बहिः क्रियाकलापानाम्, पारिवारिकसमागमस्य च कृते डिब्बाबन्दबीयरं लोकप्रियं कृतवती अस्ति । तदतिरिक्तं डिब्बाबन्दबीयरस्य डिजाइनं नवीनता च पैकेजिंग् प्रौद्योगिक्याः विकासं अपि प्रेरितवान्, येन आधुनिक उपभोक्तृसंस्कृतेः महत्त्वपूर्णः भागः अभवत्