दृश्य: 0 लेखक: साइट सम्पादक प्रकाशन समय: 2025-06-25 उत्पत्ति: क्षेत्र
ABV , अथवा Alcohol by Volume , एकः मानकः मेट्रिकः अस्ति यस्य उपयोगः पेयस्य मद्यस्य मात्रां मापनार्थं भवति । प्रतिशतरूपेण व्यक्तं २०°C (६८°F) तापमाने पेयस्य कुलआयतनस्य सापेक्षं शुद्धस्य इथेनॉलस्य आयतनं सूचयति यथा, ५% एबीवी युक्ते बियरे प्रत्येकं १०० मिलीलीटरद्रवस्य कृते ५ मिलीलीटरं शुद्धमद्यं भवति । उपभोक्तृणां कृते एतत् मापनं महत्त्वपूर्णं भवति यत् ते पेयस्य सामर्थ्यं अवगन्तुं शक्नुवन्ति तथा च विश्वव्यापी अधिकांशेषु मद्यपानस्य लेबलेषु कानूनानुसारम् आवश्यकम् अस्ति ।
स्रोतः : विश्वस्वास्थ्यसङ्गठनस्य (WHO) मद्यनीतेः मार्गदर्शिकाः।
आयतनेन मद्यं, प्रायः एबीवी इति दर्शितं, भवतः बीयरस्य शुद्धमद्यस्य प्रतिशतं भवन्तं सूचयति । यदा भवान् लेबलं पश्यति तदा भवान् ४.२% अथवा ५% इत्यादीनि सङ्ख्याः द्रष्टुं शक्नोति । अधिकांशः लोकप्रियः बियर् ४% तः ५% पर्यन्तं एबीवी यावत् पतति, परन्तु केचन २% यावत् न्यूनाः अथवा ७% यावत् उच्चाः भवितुम् अर्हन्ति । बीयर-मध्ये कियत् मद्यम् अस्ति इति ज्ञात्वा भवन्तः किं पिबन्ति कियत् च पिबन्ति इति विषये स्मार्ट-विकल्पं कर्तुं साहाय्यं करोति ।
अनेकाः जनाः एबीवी आधारितं बियर् चयनं कुर्वन्तु । स्वादः, स्फूर्तिः, अथवा पेयपानानन्तरं सुरक्षिततया वाहनचालनं कर्तुं शक्नुवन् इति कारणैः विशेषतः तरुणाः पीढयः बीयरं चिन्वन्ते सति एबीवी इत्येतत् पश्यन्ति ।
अध्ययन पक्ष |
प्रमुख निष्कर्ष |
लेबल तुलना |
जनाः तेषां मद्यस्य सेवनस्य अधिकसटीकरूपेण अनुमानं कुर्वन्ति । स्पष्ट एबीवी लेबलैः सह |
पातनम् व्यवहारः |
स्पष्ट एबीवी सूचना भवतः सहायकं भवति अत्यधिकं अल्पं वा पातनं परिहरन्तु. |
एबीवी बीयरमध्ये शुद्धमद्यस्य प्रतिशतं दर्शयति तथा च भवतः पेयं कियत् प्रबलं इति ज्ञातुं साहाय्यं करोति।
अधिकांशस्य बियर्-मध्ये एबीवी ४% तः ७% पर्यन्तं भवति, परन्तु केषुचित् बहु न्यूनं वा अधिकं वा भवितुम् अर्हति ।
लेबल्-मध्ये एबीवी-परीक्षणेन भवतः रुचिः, आयोजनं, सुरक्षा-आवश्यकता च अनुरूपं बियर्-चयनं कर्तुं भवतः सहायता भवति ।
उच्च एबीवी बीयरस्य स्वादः अधिकः भवति, अधिककैलोरी च भवति, यदा तु न्यून एबीवी बियर् लघुतरं, पिबितुं सुलभं च भवति ।
एबीवी ज्ञात्वा उत्तरदायित्वपूर्वकं पिबितुं, आश्चर्यं परिहरितुं, भवतः जीवनशैल्या सह सङ्गतरूपेण बीयरस्य आनन्दं च लभते ।
यदा भवन्तः बीयर-लेबलं पश्यन्ति तदा भवन्तः प्रायः एकां संख्यां पश्यन्ति तदनन्तरं प्रतिशतचिह्नम् । एषा संख्या आयतनेन मद्यं दर्शयति । आयतनेन मद्यं बीयरमध्ये मद्यस्य मात्रां मापनस्य मानकमार्गः अस्ति । पेयस्य कः भागः शुद्धमद्यः इति वदति । यथा - यदि कस्यापि बीयरस्य आयतनेन ५% मद्यं भवति तर्हि द्रवस्य ५% मद्यं भवति ।
भिन्न-भिन्न-बीयर-तुलनार्थं भवन्तः आयतनेन मद्यस्य उपयोगं कुर्वन्ति । एतत् मापनं विश्वे पुटेषु, डिब्बेषु, मेनूषु च दृश्यते । भवान् अवलोकयति यत् व्हिस्की इत्यादीनां स्प्रिट्स् 'प्रूफ्,' इति भिन्नं प्रणालीं प्रयुञ्जते, परन्तु बीयरः आयतनेन मद्यस्य उपयोगं करोति । मद्यस्य प्रतिशतं भवन्तं ज्ञातुं साहाय्यं करोति यत् बीयरः कियत् प्रबलः अस्ति । अमेरिकादेशे बीयररूपेण गणयितुं पेयस्य आयतनतः ०.५% अधिकं मद्यं भवितुमर्हति इति नियमः ।
भवन्तः चिन्तयन्ति स्यात् यत् किमर्थं... बीयर-मध्ये मद्यस्य मात्रा परिवर्तते । कालान्तरे वा ब्राण्ड्-मध्ये वा शोधकर्तारः कतिपयवर्षेभ्यः सहस्राणि ब्रिटिशगृहेभ्यः शॉपिङ्ग्-दत्तांशस्य अध्ययनं कृतवन्तः । तेषां ज्ञातं यत् यदा नूतनाः न्यूनमद्ययुक्ताः बीयराः प्रादुर्भवन्ति, यदा च मद्यनिर्मातारः नियमितबीयरेषु मद्यस्य मात्रां न्यूनीकरोति तदा बीयरस्य मात्रानुसारं औसतमद्यस्य न्यूनता भवति तस्य अध्ययनस्य केचन प्रमुखनिष्कर्षाः अत्र सन्ति-
दबियरे आयतनेन औसतं मद्यं कतिपयवर्षेषु प्रायः ०.०५% तः ०.१% यावत् न्यूनीकृतम् ।
जनाः बीयरे मद्यं न्यूनं क्रीतवन्तः, यत्र ७% तः १०% यावत् न्यूनता अभवत् ।
कनिष्ठाः शॉपिङ्ग् कर्तारः, अधिकं बीयरं क्रीतवन्तः जनाः च एतान् परिवर्तनान् अकुर्वन् ।
अध्ययनेन ज्ञातं यत् यदा नूतनाः उत्पादाः आगच्छन्ति अथवा पाककृतयः परिवर्तन्ते तदा मद्यस्य परिमाणेन परिवर्तनं शीघ्रं भवितुम् अर्हति ।
भवान् सम्भवतः स्वयमेव पृच्छति यत् 'बीयर-मध्ये कियत् मद्यं भवति?' इति उत्तरं बीयर-प्रकारस्य, सेवन-आकारस्य च उपरि निर्भरं भवति । अधिकांशेषु नियमितबीयरेषु आयतनेन ४% तः ५% पर्यन्तं मद्यं भवति । केषुचित् लघुबीयरेषु न्यूनं भवति, यदा तु प्रबलाः एलेस् अथवा लेगर्स् अधिकं भवितुम् अर्हन्ति ।
बीयरमध्ये कियत् मद्यं भवति इति द्रष्टुं भवतः सहायार्थं एतत् मेजं पश्यन्तु । दर्शयति इति सामान्यसेवन आकारेषु औसतमद्यसामग्री : १.
सेवा आकार प्रकार |
आयतन (मिली) २. |
औसत एबीवी (%) . |
मद्यसामग्री (यूके यूनिट्) २. |
मानक बीयर/साइडर |
568 |
4.85 |
2.75 |
न्यूनीकृतं बीयर/साइडर |
379 |
4.85 |
1.84 |
यदा भवन्तः एकं मानकपिण्ट् बीयरं पिबन्ति तदा भवन्तः प्रायः २.७५ यूनिट् मद्यं प्राप्नुवन्ति । यदि भवन्तः लघुतरं काचम् चिन्वन्ति तर्हि भवन्तः मद्यस्य मात्रां न्यूनं प्राप्नुवन्ति । आयतनेन मद्यं तथैव तिष्ठति, परन्तु भवतः पेयस्य परिमाणेन सह मद्यस्य कुलमात्रा परिवर्तते ।
भवद्भिः सर्वदा लेबलं पश्यितव्यं यत् ज्ञातव्यं यत् बीयरमध्ये कियत् मद्यं भवति । मद्यस्य मात्रा पानस्य अनन्तरं भवतः कथं भवति इति प्रभावितं करोति । कियत् पेयम् अपि खादितुं शक्यते तथापि सुरक्षितं तिष्ठति इति निर्णयं कर्तुं अपि साहाय्यं करोति । स्मर्यतां यत् बीयरस्य मद्यस्य प्रतिशतं भवन्तं सूचयति यत् एतत् कियत् प्रबलम् अस्ति। मद्यस्य मात्रानुसारं अवगत्य भवन्तः किं कियत् पिबितव्यम् इति विषये उत्तमं विकल्पं कुर्वन्ति ।
किं भवन्तः कदापि चिन्तितवन्तः यत् मद्यनिर्मातारः बीयरस्य abv कथं जानन्ति? तस्य चिन्तनार्थं ते विज्ञानस्य उपयोगं कुर्वन्ति। मद्यनिर्मातारः बीयरस्य किण्वनस्य पूर्वं पश्चात् च कियत् स्थूलं भवति इति पश्यन्ति । प्रथमा जाँचः Original Gravity (OG) इति कथ्यते । द्वितीयं जाँचं Final Gravity (FG) इति कथ्यते । यदा खमीरः शर्करां खादति तदा मद्यं, बुदबुदां च करोति । अनेन बीयरस्य घनत्वं न्यूनं भवति ।
abv अन्वेष्टुं भवान् सरलं गणितनियमं उपयुङ्क्ते:
अब्वि = (ओजी - एफजी) * १३१.२५
अधिकांशस्य बीयरस्य कृते एषः नियमः कार्यं करोति । उच्च abv युक्तानां बियर्-कृते ब्रेवर-जनाः कदाचित् कठिनतरं सूत्रं प्रयुञ्जते । एतेन तेषां उत्तमं उत्तरं प्राप्तुं साहाय्यं भवति । भवन्तः क हाइड्रोमीटर् अथवा अपवर्तनमापकः । ओजी तथा एफजी इत्येतयोः जाँचार्थं बहवः जनाः abv गणकयंत्रस्य अपि ऑनलाइन उपयोगं कुर्वन्ति । एते साधनानि भवन्तं शीघ्रं सुलभतया च उत्तराणि प्राप्तुं साहाय्यं कुर्वन्ति।
युक्तिः - OG तथा FG इत्येतयोः सदैव सावधानीपूर्वकं मापनं कुर्वन्तु। लघु त्रुटयः अपि भवतः abv संख्यां परिवर्तयितुं शक्नुवन्ति।
कूर्स् इत्यादीनां बृहत्-बीयर-कम्पनीनां, एन्थोनी-कुटाय-इत्यादीनां विशेषज्ञानां च एतेषां गणित-नियमानाम् परीक्षणं वास्तविक-मद्यनिर्माणकेन्द्रेषु कृतम् अस्ति । तेषां ज्ञातं यत् सरलः नियमः अधिकांशस्य बीयरस्य कृते सम्यक् कार्यं करोति। Brewer's Friend तथा Homebrew Academy इत्यादिषु ऑनलाइन-साइट्-स्थानेषु यः कोऽपि स्वस्य बीयरस्य जाँचं कर्तुम् इच्छति तस्य कृते सुलभाः abv गणकयन्त्राणि सन्ति ।
बियर् अनेकेषु बलेषु आगच्छन्ति । केचन बियर्, सत्रबीयर इव, ३.५% abv न्यूनं भवति । अधिकांशं शिल्पबीयरं भवति between 5% and 7% abv . केचन प्रबलाः बीयराः, यथा मिष्टान्नस्य स्टौट् अथवा डबल IPA, 10% abv वा अधिकं वा भवितुम् अर्हन्ति ।
अत्र एकं सारणी अस्ति यत् लोकप्रियबीयरशैल्याः abv श्रेणीं दर्शयति:
बीयर शैली |
एबीवी रेंज |
सत्र बीयर |
५.०% पर्यन्तम् २. |
अमेरिकन-शैली क्रीम एले |
०.५% - ५.०% २. |
मानक शिल्प बीयर |
५% - ७% २. |
द्विगुण IPA |
७% - १०%+ |
मिठाई/पेस्ट्री स्टॉट |
७% - १३%+ |
अधिकांशं बियर् भवन्तः भण्डारेषु वा बार-स्थानेषु वा प्राप्नुवन्ति abv 4% तः 8% पर्यन्तं भवति । केवलं कतिपयेषु दुर्लभेषु बीयरेषु १४% अधिकं abv. यदा भवन्तः बीयरं चिन्वन्ति तदा स्मर्यतां यत् उच्चतरः abv इत्यस्य अर्थः अधिकः पेयः इति। निम्न abv बियर् लघुतरं भवति, दीर्घकालं यावत् पिबितुं सुलभं च भवति ।
यदा बियर्-मध्ये मद्यस्य मात्रा भिन्ना भवति तदा भवन्तः भेदस्य स्वादनं कर्तुं शक्नुवन्ति । अधिकानि abvs युक्तानि बियर्स् प्रायः अधिकं सुदृढं भवन्ति, अधिकं गुरुतरं च अनुभवन्ति । भवन्तः अधिकं माधुर्यं वा उष्णभावं वा लक्षयितुम् अर्हन्ति। कदाचित्, मद्यपानात् किञ्चित् दाहः अपि अनुभवसि । एतत् भवति यतोहि मद्यं बीयरस्य अन्यैः वस्तूभिः सह मिश्रयति । मद्यनिर्मातारः अधिकं माल्ट् योजयन्ति यत् बीयरं दृढं भवति, येन बीयरं मधुरं अपि भवति । माधुर्यं हॉप्स् इत्यस्मात् कटुरसस्य सन्तुलनं कर्तुं साहाय्यं करोति ।
बीयरस्य कटुता IBUs इति किञ्चित् तः आगच्छति | किन्तु तव जिह्वा न केवलं कटुतायाः स्वादनं करोति। माल्ट्-मद्यं, माधुर्यं च परिवर्तयति यत् बीयरस्य कियत् कटुता भवति । यथा, बहुमद्ययुक्तस्य दृढस्य बीयरस्य स्वादः समानस्य IBU युक्तस्य लघुबीयरस्य अपेक्षया न्यूनः कटुः भवितुम् अर्हति ।उच्चतर abvs युक्तानि बियर् अपि भवतः मुखस्य स्थूलतरं अनुभवन्ति | वैज्ञानिकाः ज्ञातवन्तः यत् मद्यपानेन भवतः मुखस्य मध्ये बीयरस्य कथं भावः भवति इति परिवर्तनं भवति।बीयरस्य मुख्यं मद्यं इथेनल् भवतः थूकेन सह मिश्रयति तथा च भवतः बीयरस्य स्वादः गन्धः च कथं भवति इति परिवर्तयति . एतेन अधिकमद्ययुक्तानि बियराणि उष्णतरं रोचकं च अनुभवन्ति
युक्तिः : यदि भवान् हल्कं, कुरकुरा स्वादं इच्छति तर्हि निम्न abvs युक्तानि बियराणि चिनुत। सह बियर् चिनुत अधिकं मद्यं । साहसिकस्य, उष्णस्य च स्वादस्य कृते
मद्यस्य मात्रा बीयरस्य स्वादं, कैलोरी च परिवर्तयति । प्रत्येकं ग्रामे मद्यस्य ७ कैलोरी भवति अतः अधिकं मद्यस्य अर्थः अधिकः कैलोरी भवति । प्रायः ५% मद्ययुक्तेषु नियमितबीयरेषु प्रायः १२ औंसस्य काचस्य १५० कैलोरी भवति । न्यूनमद्ययुक्तेषु लघुबीयरेषु प्रतिसेवनं १०० कैलोरीतः न्यूनं भवितुम् अर्हति ।
अत्र भवतः तुलनायां सहायकं सारणी अस्ति ।
बीयर शैली |
ठेठ एबीवी श्रेणी |
अनुमानित कैलोरी (प्रति १२ औंस) २. |
लघु बीयर |
~४-५% ९. |
~100 |
मानक बीयर |
५% २. |
~150 |
उच्चतर एबीवी बीयर |
८% २. |
~200 |
मद्यस्य सामग्रीं सर्वदा लेबलं पश्यन्तु। एतेन भवतः पेयस्य बलं, कैलोरी च ज्ञातुं साहाय्यं भवति । उत्तरदायित्वपूर्वकं पिबनस्य अर्थः अस्ति यत् भवतः कियत् मद्यपानं भवति इति ज्ञातव्यम्। यदि भवान् बीयरस्य आनन्दं ग्रहीतुं स्वस्थः च भवितुम् इच्छति तर्हि तस्य स्वादं मद्यस्य च सामग्रीं द्वयमपि पश्यन्तु ।
यदा भवन्तः बीयरं चिन्वन्ति तदा भवन्तः लेबल् अथवा मेनू इत्यत्र ABV द्रक्ष्यन्ति। एषा संख्या भवतः बियरे कियत् मद्यं वर्तते इति दर्शयति। केचन जनाः एबीवी-पठनं सुलभं मन्यन्ते, परन्तु बहवः तत् कठिनं मन्यन्ते । केचन लेबल् केवलं एबीवी सङ्ख्यां दर्शयन्ति । अन्ये मानकपेयम् अथवा स्वास्थ्ययुक्तयः इत्यादीनि वस्तूनि योजयन्ति। अधिकविवरणयुक्तानि लेबल्-पत्राणि भवन्तः कियत् मद्यं पिबन्ति इति ज्ञातुं साहाय्यं कुर्वन्ति ।
अत्र केचन उपायाः सन्ति येन लेबल-डिजाइनः भवतः सहायतां कर्तुं शक्नोति:
मानकपेयानि सुरक्षितपेययुक्तयः च दर्शयन्ति लेबलानि भवन्तः कियत् पिबन्ति इति ज्ञातुं साहाय्यं कुर्वन्ति ।
खाद्यलेबलचार्ट्स् तथा पाईग्राफ् केवलं ABV% इत्यस्मात् उत्तमरीत्या साप्ताहिकसेवानां अनुमानं कर्तुं साहाय्यं कुर्वन्ति।
चित्रैः चेतावनीभिः च सह लेबल् भवतः ध्यानं आकर्षयति तथा च सुरक्षितसीमाः स्मर्तुं साहाय्यं करोति।
मानकपेयलेबल् भवन्तं अनुमानं कर्तुं साहाय्यं कुर्वन्ति यत् प्रत्येकस्मिन् शीशके वा डब्बे वा कियत् मद्यं वर्तते।
स्पष्टनियमैः सह लेबल् भवन्तं सुरक्षितविकल्पं कर्तुं सहायकं भवति, अधिकं न पिबन्तु च।
युक्तिः : एबीवी तथा मानकपेयद्वयं दर्शयन्ति इति लेबल् अन्वेष्टुं प्रयतध्वम्। एते लेबल् भवतः पेयपानस्य निरीक्षणं सुरक्षितं च भवितुं साहाय्यं कुर्वन्ति।
भवन्तः ABV to इत्यस्य उपयोगं कर्तुं शक्नुवन्तिउत्तमं बीयरं चिनुत । कस्यापि आयोजनस्य कृते पार्टिषु वा दिवा विनोदार्थं वा निम्न एबीवी बियर् उत्तमाः सन्ति । मन्द-घूंटस्य वा विशेषसमयस्य वा कृते उच्चतर-एबीवी-बीयराः श्रेष्ठाः भवन्ति । एबीवी ज्ञात्वा भवतः कैलोरी द्रष्टुं साहाय्यं करोति, अधिकं न पिबति च।
कारक |
वर्णन |
मानक पेय परिभाषा |
|
ठेठ बियर एबीवी रेंज |
अधिकांशेषु बियर्-मध्ये ४% तः ७% पर्यन्तं एबीवी भवति, यत्र ५% औसतं भवति |
शिल्प बियर ABV |
शिल्पबीयर्-मध्ये प्रायः अधिकं मद्यं भवति, कदाचित् ९% पर्यन्तं वा अधिकं वा |
सेवा आकार विचार |
सामान्यं बीयर-सेवा १२ औन्स् भवति, परन्तु बार-स्थानेषु पिण्ट् प्रायः १५ औन्स् भवति |
उपभोग मार्गदर्शिका |
महिलाः प्रतिदिनं १ मानकं पेयं यावत् पिबन्तु; पुरुषाणां २ पर्यन्तं भवितुम् अर्हति |
उत्तम अभ्यास अनुशंसाः |
भवन्तः किं सम्भालितुं शक्नुवन्ति, आयोजनं, भवतः कैलोरी लक्ष्यं च आधारीकृत्य एबीवी चिनुत |
भवन्तः बीयरस्य एबीवी इत्यस्य योजनाभिः सह मेलनं कृत्वा कियत् सम्भालितुं शक्नुवन्ति इति च उत्तमं विकल्पं कर्तुं शक्नुवन्ति। विशेषज्ञाः वदन्ति यत् एबीवी ज्ञात्वा भवन्तः अधिकं न पिबन्ति, पश्चात् दुःखं अनुभवन्ति च। अधुना बहवः मद्यनिर्माणकेन्द्राणि चिन्तयन्तिquality and community , न केवलं दृढं बीयरम्। यदा भवन्तः लेबलं पठन्ति, एबीवी इत्यस्य अर्थं च जानन्ति तदा भवन्तः स्वस्य पेयपानं नियन्त्रयन्ति, स्वजीवनस्य अनुरूपं विकल्पं च कुर्वन्ति ।
एबीवी इत्यस्य अवगमनं भवन्तं बीयरविषये स्मार्टविकल्पं कर्तुं साहाय्यं करोति। यदा भवन्तः मद्यस्य मात्रां जानन्ति तदा भवन्तः स्वस्य योजनानां स्वास्थ्यलक्ष्याणां च अनुरूपं पेयं चिन्वितुं शक्नुवन्ति ।
Non-alcoholic beers are growing fast , विशेषतः कनिष्ठजनानाम् मध्ये ये अधिकं नियन्त्रणं इच्छन्ति।
बीयरमध्ये एबीवी न्यूनीकर्तुं स्वास्थ्यजोखिमान् न्यूनीकर्तुं शक्यते तथा च उत्तरदायित्वपूर्वकं पिबितुं साहाय्यं कर्तुं शक्यते।
सटीक एबीवी लेबल् भवन्तं बीयरस्य तुलनां कर्तुं आश्चर्यं च परिहरितुं शक्नोति।
अग्रिमे समये भवन्तः बीयरं चिन्वन्ति चेत् एबीवी पश्यन्तु। भवतः जीवनशैल्या सह सङ्गतरूपेण बीयरस्य आनन्दं प्राप्तुं भवतः शक्तिः अस्ति, भवतः सुरक्षितता च भवति ।
ABV इत्यस्य अर्थः Alcohol By Volume इति । भवन्तः तत् बीयर-लेबल्-मध्ये प्रतिशतरूपेण पश्यन्ति । एषा संख्या भवन्तं ज्ञापयति यत् भवतः पेये कियत् शुद्धं मद्यं वर्तते।
आम्। अधिकं एबीवी इत्यस्य अर्थः अस्ति यत् भवतः बियरे अधिकं मद्यं भवति। भवन्तः शीघ्रं प्रभावं अनुभविष्यन्ति। बलिष्ठतर-बीयर-वृक्षाणां स्वादः प्रायः साहसिकः भवति, गुरुतरः च भवति ।
अधिकांशः बियर् लेबले अथवा डिब्बे एबीवी दर्शयति । केचन स्थानीयाः गृहनिर्मिताः वा बीयराः तस्य सूचीं न कुर्वन्ति । पिबितुं पूर्वं सर्वदा पश्यन्तु।
भवतः सीमां ज्ञातुं भवता एबीवी द्रष्टव्यम्। अधिकं मद्ययुक्तं बियर् भवन्तं शीघ्रं मत्तं अनुभवितुं शक्नोति। यदि दीर्घकालं यावत् पिबितुं इच्छति तर्हि न्यूनतरं एबीवी चिनुत।
न ABV प्रमाणं च भिन्नम्। एबीवी मद्यस्य प्रतिशतं दर्शयति । प्रमाणं अधिकतया स्प्रिट्-कृते उपयुज्यते, एबीवी-सङ्ख्यायाः दुगुणं च भवति ।