Dipono: 0 Mongwadi: Morulaganyi wa Sebaka Nako ya go phatlalatša: 2025-07-17 Tšwago: Saete
Na o kile wa ipotšiša gore ke ka baka la’ng dibiri tše dingwe di latswa e le tše difsa e bile di hlwekile mola tše dingwe di e-na le ditatso tše matla goba tša dienywa? Senotlolo se letše phapanong magareng ga lagering vs fermenting. Go bedišwa ke tshepedišo yeo komelo e fetošago swikiri go ba bjala, e hlola ditatso tša mathomo tša biri. Lagering e latela go bedišwa, go akaretša go khutša biri ka dithemperetšheng tše tonyago. Go dikologa 68.5% ya dibiri lefaseng ka bophara di dira lagering. Mogato wo o nolofatša ditatso le go hlakiša biri, go feletša ka seno se se boreledi ge diphetogo tša dikhemikhale di tšwela pele ka go nanya nakong ye ya go tonya.
Go bedišwa ke kgato ya mathomo. Tomoso e fetola swikiri go ba bjala le ditatso. Sena se etsa motheo oa biri.
Lagering e tla ka morago ga go bedišwa. Go ra gore go boloka biri e tonya dibeke goba dikgwedi. Se se dira gore biri e be molaleng, e boreledi le go hlweka.
Tomoso ya ale e šoma gabotse ge e le borutho. E fana ka ditatso dienywa le dinoko. Tomoso ya lager e šoma gakaone ge e fodile. E fana ka ditatso tse hloekileng le tse bonolo.
Go bohlokwa go laola themperetšha nakong ya go bedišwa le go lagering. Se se thuša go bopa tatso ya biri. E bile e thibela ditatso tše mpe go bopega.
Go khutša ga diacetyl nakong ya lagering go a thuša. E tloša ditatso tše di sa nyakegego tša botoro. Se se dira gore biri e be kaone.
Dinako tše telele tša lagering di dira gore biri e hlake le go leka-lekana. O hloka go se fele pelo gore o hwetše dipoelo tše kaone.
Lagering e thuša biri go swarelela nako ye telele. E boloka ditatso di tsepame le biri e foreše.
Homebrewers ka lager biri ka ditsela tše bonolo. Ba ka diriša setšidifatši goba phapoši ya ka tlase e fodilego. Ba swanetše go boloka themperetšha e sa fetoge gomme ba lebelele tomoso ka kelohloko.
Go bedišwa ke karolo ye bohlokwa kudu ya go dira beine. Go dira biri, o thoma ka go dira seela se bose seo se bitšwago wort. Tomoso e tlaleletšwa go wort, gomme ka morago tshepedišo e thoma. Tomoso ke diphedi tše nnyane tšeo di jago swikiri yeo e lego ka gare ga wort. Ge di dutše di eja, di dira bjala le khaponetaeoksaete. Ke ka fao biri e hwetšago bjala bja yona le dibubble.
The fermentation thulaganyo e na le mehato e seng mekae ka sehloohong. Lenaneo le bonolo la seo se diregago ke le:
O tsenya kgatelelo ya tomoso ya maleba ka gare ga wort ye e fodilego.
Motswako o tsena ka gare ga sebjana sa go bedišwa, gomme tomoso e thoma go šoma godimo ga swikiri.
O boloka themperetšha e sa fetoge gore tomoso e kgone go dira mošomo wa yona gabotse.
Ka morago ga go bedišwa mo gogolo, o šuthišetša biri tankeng ya go dira gore e be boemong bjo bobotse. Se se thuša ditatso go ba kaone le biri go bonala gabotse.
Mafelelong, o tsenya biri ka mapotlelo, makotikoting goba di- keg. Khapone e ka direga ka boyona goba ya okeletšwa.
Keletšo: Ka mehla hlahloba matlakgogedi a biri ya gago pele le ka morago ga go bedišwa. Se se go botša gore se dirilwe neng le gore ke bjala bjo bokae ka gare ga biri ya gago.
Tomoso e na le mošomo o kgethegilego wa go dira beine. Ge o tsenya tomoso go wort, karabelo ya dikhemikhale e a thoma. Disele tša tomoso di aroganya swikiri ya go swana le glucose le fructose. Sa pele, swikiri ye e fetoga selo seo se bitšwago pyruvate. Gona, pyruvate e fetoga acetaldehyde gomme ka morago ya ba ethanol , e lego bjala bjo bo lego ka gare ga biri. Khaponetaeoksaete e dirwa ka nako e tee, ka gona biri e ba le fizzy.
Bo-rathutamahlale ba ithutile se ka nako e telele. Ba ile ba ithuta seo tomoso ke disele tše di phelago tšeo di golago le go thuša ka go bedišwa. Tshepedišo e šoma gabotse ge go se na oksitšene e ntši. Tomoso e rata go dira bjala ge go na le swikiri ye ntši. Se se bitšwa phello ya Crabtree. E thuša komelo go betha dimaekropo tše dingwe ka go dira bjala, bjo bo thibelago dilo tše dingwe go gola.
Thempheretšha ye e šomišwago go bedišwa e fetoša ka fao biri e latswago ka gona. Mokgwa wo mongwe le wo mongwe wa biri o šomiša thekniki ye e itšego ya go bedišwa le themperetšha. Go fa mohlala, di-ale gantši di bedišwa magareng ga 62°F le 75°F (17°C go ya go 24°C). Di-lager di nyaka dithemperetšha tše di tonyago, tše ka bago 46°F go ya go 58°F (8°C go ya go 14°C). Dibiri tše dingwe tša Belgium, go swana le di- saison, di ka bedišwa ka dithemperetšheng tše borutho kudu, gaešita le go fihla go 85°F (29°C).
Tafola ye ke ya go bontšha meelo ya themperetšha ye e tlwaelegilego ya mekgwa ye e fapanego ya biri:
Setaele sa Biri |
Thempheretšha ya go Bela ya Mathomo (°F) . |
Thempheretšha ya go Bela ya Mathomo (°C) . |
|---|---|---|
Ales |
62-75 |
17-24 |
Lagers ya go swana le |
46-58 |
8-14 |
Koro/Belgium |
62-85 |
17-29 |
Ge o laola themperetšha nakong ya go bedišwa, o thuša komelo go dira ditatso tše di swanetšego. Dithemperetšha tše borutho di ka fa ditatso tša dienywa goba dinoko. Tše di fodilego di dira gore biri e be le tatso e hlwekilego le e hlwekilego. Go kgetha thekniki ya maleba ya go bedišwa le themperetšha go bohlokwa go dira biri ye botse.
Dibiri tše dingwe di latswa di hlwekile kudu e bile di hlwekile. Se ke ka lebaka la lagering. Lagering e ra go boloka biri e tonya nako ye telele ka morago ga go bedišwa. Lentšu le le tšwa go Sejeremane gomme le ra gore 'go boloka.' Batšweletši ba beine ka leboa la Bavaria ba thomile go lagering ka bo-1300. Ba bea biri ka diphapošing tša ka tlase tše di fodilego tšeo di epilwego mebotong. Di- cellar tše di be di šoma bjalo ka ditšidifatši tša tlhago gomme di boloka biri e le e mpsha. Ge nako e dutše e e-ya, batšweletši ba biri ba ile ba bona gore se se dira gore biri e be le tatso e kaone le go swarelela nako e telele. Ke kamoo mokgwa wa lager o thomilego ka gona.
Tomoso e kgethegilego yeo e bitšwago Saccharomyces pastorianus e ile ya dira gore lagering e kgonege. Tomoso ye e šoma ka dithemperetšheng tše tonyago go feta tomoso ya ale. Ka bo-1500, molao wa Bavaria o be o re biri e be e ka dirwa fela ka dikgwedi tše tonyago. Molao wo o ile wa thuša go thibela biri go senyega gomme wa dira gore batšweletši ba biri ba diriše polokelo ya go tonya. Ka morago, ditšidifatši di ile tša hlangwa ka bo-1800. Se se dumelela batho lager biri ngwaga ka moka. Lehono, lager ke e nngwe ya dibiri tše di tumilego kudu lefaseng.
Lagering ga se go fo tsenya biri ka setšidifatšing. O swanetše go latela magato a go hwetša biri ye botse. Megato e megolo še:
Sa pele, tlogela biri e bediše ka themperetšha e fodilego. Tomoso e fetoša swikiri ganyenyane-ganyenyane gore e be bjala le khaponetaeoksaete.
Se se latelago, godiša themperetšha ka nako e kopana. Se se bitšwa go khutša ga diacetyl. E thuša tomoso go tloša ditatso tše mpe, go swana le tatso ya botoro.
Ka morago ga moo, theoša themperetšha gape. Boloka biri ka godimonyana ga go gatsela ka dibeke goba dikgwedi. Tomoso e dula e šoma ka go nanya. E tloša swikiri ye e oketšegilego gomme e dula ka ntle, e dira gore biri e hlake.
Boloka themperetšha e sa fetoge. Ge e ka fetoga, tomoso e ka gateletšega gomme ya dira ditatso tše mpe.
Mogato wa polokelo ya go tonya o bohlokwa bakeng sa lager ye e hlwekilego, ye e hlwekilego. Biri e ba boreledi gomme ditatso di ba boleta.
Keletšo: Kgotlelela pelo. Ge o lager biri ya gago nako e telele, ke moo e tlago go ba e hlakilego le e leka-lekanego.
Go bohlokwa go laola themperetšha ge o lagering biri. Gantši o boloka biri magareng ga 33°F le 50°F. Batšweletši ba bantši ba biri ba šomiša 34°F go ya go 40°F bakeng sa biri ye e hlwekilego kudu. Di- lager tše dingwe, go swana le Pilsner ya Jeremane, di nyaka dithemperetšha tše di tonyago. Tše dingwe, go swana le Vienna Lager, di dira gabotse dithemperetšheng tše borutho.
Setaele sa Lager |
Thempheretšha ya Lagering (°F) . |
Thempheretšha ya Lagering (°C) . |
|---|---|---|
Mojeremane Pilsner |
34-40 |
1-4 |
Vienna Lager ya go swana le yona |
45-50 |
7-10 |
Kakaretšo Lager |
33-50 |
0.6-10 ya go swana le |
Go boloka themperetšha e sa fetoge go thuša komelo go fetša mošomo wa yona. E bile e thibela ditatso tše mpe go bopega. Go tonya go diegiša diphetogo tša dikhemikhale, ka gona o swanetše go leta bonyenyane kgwedi. Tshepetšo ye ya go nanya, ya go tonya e fa lager ponagalo ya yona ye e kwagalago le tatso ye boreledi.
Go bedišwa ka mehla ke kgato ya mathomo ya go dira beine. O tsenya komelo go wort, gomme tomoso e ja swikiri. Se se dira gore bjala, dibubble le ditatso tša mathomo. Di-lager di bedišwa ka dithemperetšheng tše fodilego, tše ka bago 50°F (10-12°C). Se se thuša komelo go dula e phetše gabotse le go šoma gabotse.
Lagering e thoma ka morago ga ge go bedišwa go dirilwe. O dira gore biri e tonye le go feta, go dikologa 30°F (-1°C). Biri e dula e tonya nako e telele. Se se bitšwa nako ya lagering. Biri e ba hlakile gomme ditatso di ba boreledi.
Go tloga go go bedišwa go ya go lagering go bohlokwa. Se ke seo gantši se diregago: 1. E re biri e bediše ka themperetšha ye e fodilego. 2. Godiša themperetšha go fihla go mo e ka bago 57°F (14°C) ka nako e kopana. Se se bitšwa go khutša ga diacetyl. E thuša go tloša ditatso tše mpe. 3. Fodiša biri go fihla kgauswi le go gatsela bakeng sa lagering. 4. Boloka biri e tonya bonyane matšatši a 35. Se se dira gore biri e hlweke, e be e hlwekilego le e hlakilego.
Ela hloko: Ka morago ga lagering, go sefa go ntšha tomoso le dikarolo tše nnyane. Se se dira gore lager ya gago e phadima le go boreledi.
Go bedišwa nako e kaakang le gore o ruthetše gakaakang go fetoša tatso. Di-lager di bedišwa ka 50-55°F (10-13°C) go fihlela bontši bja swikiri di fela. Go khutša ga diacetyl ka 60-65°F (15-18°C) go tšea matšatši a mmalwa.
Kgato ya Tshepetšo |
Mokgwa wa Thempheretšha (°F) . |
Mokgwa wa Thempheretšha (°C) . |
Nako |
|---|---|---|---|
Go bedišwa |
50 - 55 |
10 - 13 |
Go fihlela ge go bedišwa mo go šomago go batamela go phethwa |
Diacetyl Khutšo |
60 - 65 |
15 - 18 |
Matšatši a mmalwa |
Lagering (Sedirišwa sa go tonya) . |
30 - 45 |
-1 - 7. |
Dibeke tše mmalwa go fihla go matšatši a 90 |
Lagering e tšea nako ye telele kudu go feta go bedišwa. O boloka biri ka 30-45°F (-1 go ya go 7°C) dibeke goba gaešita le matšatši a 90. Di-lagers tše di tonyago le tše matla di nyaka nako e ntši. Polokelo ye ya go nanya, ya go tonya e thuša ditatso go hlakana le biri go hlaka.
Nako le themperetšha di fetola biri ya mafelelo. Dithemperetšha tše di fodilego di dira gore di-lagers di hlweke le go hlweka. Lagering ye telele e tloša ditatso tše mpe gomme e dira gore biri e be molaleng. Ge e ba o kitimela, lager ya gago e ka ba le tatso e makgwakgwa goba ya bonagala e le maru.
Tomoso ye e bedišwago godimo e bitšwa Saccharomyces cerevisiae. E šoma gabotse ka dithemperetšheng tše borutho, 60-75°F (14-20°C). Tomoso ye e phaphamala go ya godimo. E dira dibiri tša go swana le pale ales, IPAs, le stouts. Dibiri tše gantši di na le tatso ya dienywa goba dinoko.
Tomoso ye e bedišwago ka fase e bitšwa Saccharomyces pastorianus. E dula ka fase gomme e rata dithemperetšha tše tonyago, 42-54°F (3-12°C). Tomoso ye e šomišwa go di-lagers tša go swana le Pilsner le Bock. E šoma ka go nanya gomme e dira gore biri e be le tatso ye e hlwekilego le ye boleta.
Ntlha |
Tomoso ye e Bedišago ka Godimo (Ale) . |
Tomoso e Bedišago ka Tlase (Lager) . |
|---|---|---|
Mehuta ya Tomoso |
Saccharomyces cerevisiae ya go swana le yona |
Saccharomyces pastorianus ya go swana le yona |
Go bedišwa Temp. |
60 go ya go 75 ° F / 14-20 ° C |
42 go ya go 54 ° F / 3-12 ° C |
Boitshwaro bja Tomoso |
E rotogela godimo |
E dula ka tlase |
Nako ya go Bela |
Mo e ka bago beke goba go feta moo |
Go feta kgwedi |
Profaele ya Tatso |
Fruity, dinoko, rarahaneng |
Hlwekileng, crisp, bonolo |
Ditaele tše di Tlwaelegilego tša Biri |
Di-ale tše di phadimago, di-IPA, di-stout, tša Belgium |
Pilsner, H e l e s , B o c k |
Tomoso e šoma ka go fapana ka lagering le go bedišwa. Nakong ya go bedišwa, komelo e šoma ka lebelo gomme e dira bjala le ditatso. Ka lagering, tomoso e fokotša lebelo eupša e dula e hlwekiša biri. E tloša ditatso tše mpe gomme e thuša go dira gore biri e hlake. Tomoso yeo o e kgethago e fetoša kamoo biri ya gago e latswago le go lebelega ka gona. Tomoso ya lager e go fa crisp, . biri e hlwekilego ka morago ga nako e telele, e tonyago ya lagering.
Go bedišwa ke ge bontši bja ditatso tša biri di dirwa. Tomoso e ja swikiri ka gare ga wort gomme e dira bjala, dibubble le metswako ya tatso. Metswako ye e fa biri ye nngwe le ye nngwe tatso le monkgo wa yona. Metswako ye mengwe ye megolo ya tatso go tšwa go go bedišwa ke:
Di- ester: Tše di dira gore biri e nkge dienywa goba matšoba, go swana le dipanana goba apole. Tomoso e dira di-ester ka go tswaka bjala le diesiti.
Dibjala tša godimo: Tše di fa ditatso tše maatla, ka dinako tše dingwe tša dinoko goba tša dienywa. Ba bantši kudu ba ka latswa bjalo ka dikhemikhale.
Metswako ya sebabole: Tše di ka nkga bjalo ka mae a bodilego goba merogo ye e apeilwego. Le go se nene go ka fetoša kamoo biri e nkgago ka gona.
Di-aldehyde: Tše di ka dira gore biri e be le tatso ya 'e tala' goba e se ya fetšwa. Acetaldehyde e tlwaelegile gomme e latswa bjalo ka apole ye tala.
Diesiti tša organic: Tše di oketša bolila go se nene gomme di thuša go lekalekanya biri.
Tomoso, themperetšha le kamoo o bedišago ka gona di fetoša ditatso tše. Dithemperetšha tše borutho di dira di-ester tše dintši le di-alcohol tše di phagamego. Dithemperetšha tše di fodilego di boloka ditatso di le boleta e bile di hlwekile.
Lagering ke ge biri e khutša e tonya ka morago ga go bedišwa. Mogato wo o thuša go boreletša le go hlwekiša ditatso. Nakong ya lagering, tomoso e šoma ka go nanya go lokiša ditatso tše di šetšego. Se se diregago nakong ya lagering ke se:
Tomoso e thuba swikiri ye e oketšegilego le ditatso tša go se be le ditatso tša go swana le diacetyl (ya botoro) le acetaldehyde (apole ye tala).
Ditatso di hlakana le go ba boleta, ka fao biri e latswa boreledi ebile e lekalekane.
Go tonya go thuša komelo le diripana tše nnyane go dula, go dira gore biri e hlake.
Go baba ga hop go ba boleta, gomme ditatso ka moka di a kopana bakeng sa phetho ye e hlwekilego.
O hwetša biri yeo e hlwekilego, e boreledi e bile e bonolo go e nwa. Ge o lager nako e telele, ke moo biri ya gago e nago le tatso e kaone.
Lagering le fermenting ka bobedi di fetoša kamoo biri e latswago ka gona. Fermentation etsa ditatso ka sehloohong. O ka hwetša dintlha tša dienywa, tša dinoko goba tše matla, go ithekgile ka komelo le themperetšha. Lagering ke moka e boreletša ditatso tše. E tloša ditatso tše thata gomme e kopanya se sengwe le se sengwe mmogo.
Ge e ba o tlola lagering, biri e ka latswa makgwakgwa goba e sa fetšwa. Ge o kitimela go bedišwa, o hwetša ditatso tše dintši kudu tše mpe. Go dira megato ye ka bobedi gabotse go go fa biri ye e hlakilego, ye e hlwekilego yeo e nago le semelo se se ntši. Go tseba ka lagering le go bedišwa go go thuša go dira gore biri e latswe ka tsela yeo o e nyakago.
O ka aroganya di-ale le di-lagers ka komelo yeo di e dirišago. Dilo tše dikgolo tšeo o swanetšego go di tseba ke tše:
Tomoso ya ale e bitšwa Saccharomyces cerevisiae . E šoma ka dithemperetšheng tše borutho, magareng ga 60–78°F (16–26°C). Tomoso ye e phaphamala go ya godimo ge e bedišwa.
Tomoso ya lager e bitšwa Saccharomyces pastorianus . E rata dithemperetšha tše fodilego, go dikologa 42–58°F (9–14°C). Tomoso ye e nwelela fase nakong ya go bedišwa.
Ale tomoso etsa esters ho feta le phenols. Tše di fa ales ditatso tša dienywa le dinoko.
Tomoso ya lager e šoma ka go nanya ebile e dira di-ester tše mmalwa. Se se fa lagers tatso ye e hlwekilego le ye e hlwekilego.
Tomoso ya lager ke motswako wa tomoso ya ale le tomoso ye e ratago go tonya.
Tomoso e fetola kamoo biri e latswago ka gona. Ale tomoso etsa esters ho feta le phenols. Tše di fa ditatso tša ales go swana le dipanana goba clove. Tomoso ya lager e šoma ka dithemperetšheng tša fase gomme e dira ka fase ga ditatso tše. Lagers latswa hloekileng, crisp, le boreleli. Ales e na le ditatso tše di nago le sebete le tše di raraganego. Di-lager di dumelela malt le dihop di tšwelela ka tatso e bofefo.
Bobedi ales le lagers di thoma ka go bedišwa, eupša di dira ka go fapana. Ales e bedišwa ka themperetšha ya phapoši. Tomoso e šoma ka lebelo gomme e dira ditatso tše matla, tša dienywa goba tša dinoko. Di-lager di bedišwa ka dithemperetšheng tše di fodilego. Tomoso e šoma ka go nanya gomme e dira ditatso tše mmalwa tše di oketšegilego. Ka morago ga go bedišwa, di-lagers di feta ka gare ga lagering. Ye ke kgato ya polokelo ya go tonya yeo e tšeago dibeke goba dikgwedi. Biri e hlaka gomme ditatso di ba boleta.
Lagering ke yona e dirago gore lagers e fapane le di-ale. Ge o lager biri, o e boloka e tonya nako ye telele. Se se thuša dilo tše di tiilego go dula le go diegiša diphetogo tša dikhemikhale. Biri e bonala e hlakile e bile e latswa e hlwekile. Lagering gape e tloša di-ester tša dienywa le dilo tše dingwe tše di oketšegilego, ka gona biri e ikwa e le boreledi. Gantši di- lager di na le tatso e bofefo le e hlwekišitšwego go feta di-ale. O hwetša phetho e crisp le seno se se lapološago.
Keletšo: Ge e ba o nyaka biri e boreledi le e bonolo, leka lager. Ge o rata ditatso tše di nago le sebete le tša dienywa, di-ale ke kgetho ye botse.
Tafola še go bontšha kamoo di-ale le di-lagers di fapanego ka gona:
Kgato ya Tshepetšo |
Ales (E tlwaelegilego) . |
Lagers (Tlwaelehileng) . |
|---|---|---|
Go bedišwa Temp |
65-75 ° F (mofuthu) . |
45-55 ° F (e pholileng) . |
Nako ya go Bela ya Mathomo |
Ka fase ga dibeke tše 1-2 |
E ka ba dibeke tše 1-2 |
Diacetyl Khutšo |
Gantši ga e nyakege |
Matšatši a 1-2 ka 10-15°F ka godimo ga temp ya go bedišwa |
Lagering (Sedirišwa sa go tonya) . |
Ga go nyakege |
3-8 dibeke ka 35-45 ° F |
Morero wa Lagering |
N/A |
Mellow flavors, hlakiša biri, fokotša off-tatso |
Thempheretšha le nako di fetoša kamoo biri ya gago e tšwelelago ka gona. Ales e bedišwa ka lebelo ka dithemperetšheng tše borutho. Se se dira di-ester tše dintši le ditatso tše di raraganego. Di-lager di bedišwa ka go nanya ka dithemperetšheng tše di fodilego. Mogato o motelele le o tonyago wa lagering o dira gore biri e be boreledi, e hlake le e hlwekilego. Ge o laola themperetšha, o hwetša lager ye kgolo yeo e se nago ditatso tše mpe. Megato e dira gore ales e be sebete le maru. Di- lager di hlwekile, di hlakile e bile di a lapološa.
Ela hloko: Phapano magareng ga ale le lager ga se tomoso fela. Gape e mabapi le kamoo o bedišago le go tšofala ka gona biri. Nako le themperetšha ka bobedi di bohlokwa bakeng sa tatso ya mafelelo.
Bobedi go bedišwa le go lager di fetoša kamoo biri e latswago le go nkga ka gona. Nakong ya go bedišwa, komelo e dira dilo tše di fapanego tšeo di fago biri tatso ya yona ye e kgethegilego. Tše dingwe tša tše ke diacetyl, yeo e latswago bjalo ka botoro, le acetaldehyde, yeo e latswago bjalo ka diapola tše tala. Metswako ya sebabole le yona e ka iponagatša le go nkga bjalo ka mae a bodilego goba merogo ye e apeilwego. Ge o šomiša tomoso ye e phetšego gabotse gomme o boloka biri e le themperetšheng ye e swanetšego, ditatso tše tše mpe di a fela. Se se bitšwa go khutša ga diacetyl.
Lagering e thuša go boreletša ditatso tše di dirilwego nakong ya go bedišwa. Ge o boloka biri e tonya dibeke goba dikgwedi, ditatso di a hlakana gomme di ba boleta. Go baba ga hop ga go tie kudu, gomme biri e latswa e leka-lekanego kudu. Tomoso e šoma ka go nanya go tonya gomme e thuša go hlwekiša ditatso tše di šetšego. Tomoso, malt le dihop tšeo o di kgethago le tšona di fetoša tatso ya mafelelo le monkgo. Ka mohlala, dihop tša maemo a godimo tša go swana le Saaz goba Hallertau di fa monkgo wo boleta, wa dinoko. Dihop tša Amerika tša go swana le Cascade di oketša monkgo wa dilamunu. Meetse ao o a šomišago le diminerale tša ona le tšona di fetoša ka fao biri e ikwago le tatso ka gona. Ka go fetoša nako, themperetšha le seo o se tsenyago, o dira gore biri e latswe le go nkga ka tsela yeo o e nyakago.
Go na le phapano ye kgolo ya ka fao biri e hlakilego le ye boreledi ka gona ge o e bedišwa fela goba ge o e lager gape. Go bedišwa ka go tonya go diegiša komelo, ka fao o hwetša tatso ye e hlwekilego le mmele wo o tletšego. Ge o lager biri, tomoso le diripana tše nnyane di dula ka fase. Se se dira gore biri e bonagale e phadima e bile e hlakile.
Lagering e dira gore biri e ikwe e le crisp e bile e lapološa.
Go thula ka go tonya go ra gore go tsidifatša biri ka lebelo pele ga go tsenywa ka mabotlelong. Se se thuša diproteine le tomoso go kgomarela mmogo le go wa ka ntle. E emiša mouwane gomme e go fa biri ye e phadimago.
Go bedišwa ka borutho go ka dira gore biri e be le maru le makgwakgwa. Tomoso e šoma ka lebelo kudu gomme e tlogela dilo tše dintši.
Go boloka themperetšha ye e swanetšego nakong ya megato ye ka bobedi go bohlokwa. Ge e ba o dira bjalo, o emiša ditatso tše mpe gomme o hwetša biri e hlakilego le e boreledi yeo batho ba bantši ba e ratago.
O ka dira gore biri e swarelele nako ye telele ka go e bedišwa le go e lager ka tsela ye e nepagetšego. Lagering e dira gore biri e hlake le go tsepama. Se se boloka biri e le foreše ebile e latswa gabotse ka nako ye telele. Ge e dutše e lagering, tomoso e dula e šoma ka go nanya. E tloša dilo tšeo o sa di nyakego gomme e thuša biri go kaonefala. pH e a theoga gannyane, yeo e thušago go boloka biri e bolokegile ebile e se na kgonagalo ye nnyane ya go senyega.
Bo-rathutamahlale ba hweditše gore kamoo o bolokago biri ka morago ga megato ye e bohlokwa. Ge e ba o boloka biri e tonya e bile e le kgole le moya, e tšofala ka go nanya gomme e boloka tatso ya yona. Dikarolo tše di babago ka gare ga biri di thubega ka lebelo ge biri e le borutho. Ge e ba o boloka biri e tonya, o šireletša tše gomme o boloka biri e latswa e le e mpsha. Tokelo ya pH, magareng ga 4.2 le 4.6 , le yona e emiša mouwane gomme e boloka biri e bolokegile go ditwatši.
Keletšo: Ka mehla boloka biri ya gago lefelong le le fodilego le le lefsifsi. Se se thuša go e latswa bose ka nako ye telele.
Go dira beine ga se selo se sefsa. Batho ba dirile dino tše di bedišwago ka nywaga e dikete. Kua Jiahu kua China, baepi ba marope ba ile ba hwetša diripana tša kgale tša dibjana tša letsopa. Dikarolwana tše di na le nywaga e ka bago e 9 000. Di be di e-na le maswao a dikhemikhale a todi ya dinose, reisi, dienywa tša hawthorn le morara wa lešoka. Bo-rathutamahlale ba ile ba diriša metšhene e kgethegilego go hlahloba dino tše. Didirišwa e be e le chromatography le mass spectrometry. Ba ile ba hlatsela gore tše e be e le tše dingwe tša dino tša mathomo tše di bedišwago. Ge ditsebi di be di dira dino tše tša kgale gape, di ile tša hwetša bjala bjo bo ka bago 9%. Tatso e be e swana le seo o bego o tla se letela go tšwa go risepe ya kgale kudu.
Mafelo a mangwe le ona a dirile biri kgale. Legageng la Raqefet la Isiraele, mašaledi a biri a na le nywaga e 13 000. Dibiri tše tša mathomo di be di le tše koto e bile di na le mushy. Batho ba be ba di diriša bakeng sa menyanya e kgethegilego. Kua Mesopotamia, batho ba ile ba ngwala diresepe tša biri matlapeng a letsopa mo e ka bago nywaga e 3 900 e fetilego. Sereto sa Sumeria go Ninkasi se bolela ka moo go ka dirwago biri ya garase. E bontšha biri e be e le bohlokwa letšatši le lengwe le le lengwe. Ba-Egipita ba bogologolo ba ile ba aga mafelo a magolo a go dira beine, go swana le a kua Abydos. Lefelo le la go dira beine le na le mengwaga ye 5,000. Gaešita le kua Brithania ya Mehla ya Tšhipi, batho ba be ba dira biri. Se se bontšhwa ke mašaledi a biri ao a hwetšwago ka Cambridgeshire.
Mona ke a tafola yeo e lokeletšago tše dingwe tša bohlatse bja kgale kudu bja go dira beine go tšwa lefaseng ka bophara:
Lefelo / Setšo |
Letšatšikgwedi le le Akanyetšwago |
Mohuta wa Bohlatse |
Tlhalošo |
|---|---|---|---|
Legaga la Raqefet, Isiraele |
Nywageng e 13 000 e fetilego |
Mašaledi a boepi bja marope |
Biri e dula e na le sebopego se se koto seo se šomišwago ke ma-Natufian bakeng sa menyanya ye e kgethegilego. |
Jiahu, China, e lego China |
Nywageng e 9 000 e fetilego |
Mašaledi a boepi bja marope (tshekatsheko ya dikhemikhale) . |
Dibjana tša letsopa tšeo di nago le maswao a dikhemikhale a dino tšeo di dirilwego ka reise, todi ya dinose, dienywa tša hawthorn le morara wa naga. |
Mesopotamia (Sesumeria) . |
~3,900 mengwaga ye e fetilego |
Rekoto ye e ngwadilwego (sereto) . |
Sereto sa Sumerian go Ninkasi ka risepe ya kgale kudu ya biri mabapi le go dira biri ya garase. |
Abydos, Egepeta |
~5,000 mengwaga ye e fetilego |
Lefelo la boepi bja marope |
Feme ya biri go tšwa go Early Dynastic Period yeo e bontšhago go dira biri mo go rulagantšwego. |
Cambridgeshire, UK, e lego UK |
~2,000 mengwaga ye e fetilego |
Mašaledi a boepi bja marope |
Biri ya Mehla ya Tšhipi e dula e hwetšwa nakong ya mošomo wa tseleng. |
Dingwalwa tša kgale le dilo go tšwa Mesopotamia di bontšha biri e be e le bohlokwa. Epic ya Gilgamesh le sereto go Ninkasi ka bobedi di bolela ka biri. Direkoto tše di hlatsela gore batho ba be ba šetše ba tseba go dira beine gabotse e bile ba ruta ba bangwe.
Lagering ga se ya thoma ka batšweletši ba pele ba beine. E thomile ka morago kua Yuropa, bontši kua Bavaria, nakong ya Mehla ya Magareng. Badiri ba biri ba ile ba bona gore biri yeo e bolokilwego magageng a fodilego goba ka diphapošing tša ka tlase ga mobu e be e latswa gakaone gomme e dula e le e mpsha nako e telele. Go tonya go ile gwa fokotša lebelo la tomoso le dipaketheria. Se se ile sa thuša go dira gore biri e se ke ya sepela gampe.
Batšweletši ba beine ba Bavaria ba be ba diriša komelo e kgethegilego yeo e bego e rata go tonya. Tomoso ye e bitšwa Saccharomyces pastorianus. E ile ya nwelela go fihla fase gomme ya šoma gabotse go tonya. Ka go boloka biri e le ka godimonyana ga go tonya, ba ile ba e dira gore e be molaleng, e hlwekilego le e boreledi. Go se go ye kae, lagering e ile ya ba bohlokwa kudu kua Jeremane gomme ya phatlalala mafelong a mangwe.
Monate Nnete: Lentšu 'lager' le tšwa go Sejeremane gomme le ra gore 'go boloka.' Ka lebaka la go boloka ka kelohloko le komelo, re na le di-lager tšeo re di thabelago lehono.
Bjale, lagering ke mahlale. Batšweletši ba beine ba šomiša dithemperetšha tše di nepagetšego le nako ya sehlopha se sengwe le se sengwe. Se se netefatša gore biri e hlwekile ebile e lekalekane. Lagering e ile ya fetoša biri go ya go ile. E re file ditatso tše mpsha le mekgwa yeo batho ba sa e ratago lefaseng ka bophara.
Ge o kgetha kamoo o ka dirago biri ya gago, o swanetše go thoma ka go nagana ka setaele seo o se nyakago. Ales le lagers di šomiša ditshepedišo tše di fapanego gomme di go fa ditatso tše di fapanego. Ge o nyaka biri ye e nago le ditatso tše di nago le sebete, tše di raraganego, o swanetše go lebelela mekgwa ya ale. Ales e šomiša tomoso ya go bedišwa ka godimo yeo e šomago gabotse ka dithemperetšheng tše borutho, gantšhi magareng ga 60°F le 75°F. Tomoso ye e hlola dintlha tša dienywa, dinoko goba gaešita le tša tšhokolete. O ka hwetša ditatso tše ka gare ga di-ale tše di phadimago, di-IPA, di-ale tše sootho, di-stout, le dibiri tša korong tša go swana le Hefeweizen ya Jeremane. Dibiri tše gantši di fetša ka lebelo, ka gona ga go nyakege gore o leta nako e telele gore o di thabele.
Lagers sebelisa mokgwa o fapaneng. Di ithekgile ka tomoso ye e bedišwago ka fase yeo e ratago dithemperetšha tše fodilego, go dikologa 45°F go ya go 55°F. Ka morago ga go bedišwa, di- lager di nyaka kgato e telele ya go boloka ka go tonya yeo e bitšwago lagering. Tshepedišo ye e go fa biri yeo e nago le tatso ye e hlwekilego, ye e hlwekilego le ye boreledi. Mekgwa e tumilego ya lager e akaretša di- lager tše di phadimago, di- amber lager, di- bock le di- lager tše lefsifsi. Gantši di- lager di bonala di hlakile e bile di na le tatso e bofefo. Ge e ba o nyaka biri yeo e lego bonolo go e nwa le yeo e lapološago, lager ke kgetho e botse.
Ela hloko: Di-ale tše dingwe di ka diriša dilo tše di tonyago, gomme di- lager tše dingwe di ka bedišwa ka borutho go se nene. Se se bontšha gore go dira beine go a fetofetoga, gomme o ka leka mekgwa ye e fapanego.
Tafola ya ka pela ke ye go go thuša go swantšha mekgwa ya biri le tshepedišo ya bona ye kgolo ya go dira biri:
Setaele sa Biri |
Tshepetšo ye Kgolo |
Profaele ya Tatso ye e Tlwaelegilego |
|---|---|---|
P a l e Ale , I P a |
Go bedišwa (Ale) . |
Fruity, hoppy, rarahaneng |
Stout, Ale e e sootho |
Go bedišwa (Ale) . |
Roasty, chocolatey, e humilego |
Biri ya Korong |
Go bedišwa (Ale) . |
Dinoko, dienywa, maru |
Lager ya go ba le mmala o mohwibidu |
Crisp, e hloekileng, e bobebe |
|
Amber / Lager e Lefifi |
Go lagering |
Malty, boreleli, e leka-lekaneng |
Bock |
Go lagering |
Matla, malty, boreleli |
Ge o nyaka go dira beine ka gae, o swanetše go tšea sephetho sa ge e ba o nyaka go dira ale goba lager. Tshepedišo ye nngwe le ye nngwe e na le megato ya yona le maqheka. Maele a mangwe a go go thuša go hwetša dipoelo tše kaone ke a:
Pitch tomoso ya gago ka gare ga wort ka themperetšha ye e swanetšego. Bakeng sa lagers, šomiša wort ye e tonyago go efoga ditatso tša dienywa tše di sa nyakegego.
Lebelela go bedišwa ga gago kgauswi. O ka akgofiša tshepedišo ka go godiša themperetšha go se nene bogareng, eupša fela ge komelo ya gago e kgona go e swara.
Ka mehla dira diacetyl phomolo bakeng sa lagers. Godiša themperetšha kgauswi le mafelelong a go bedišwa go thuša go tloša ditatso tša go se be le botoro.
Kgotlelela pelo ka lagers. Di hloka dibeke tše mmalwa tša polokelo ya go tonya gore di hlake le go ba boreledi.
Gopola gore di-ale di bedišwa ka lebelo le ka dithemperetšheng tše borutho. O ka di thabela kapejana go feta di- lager.
Diriša go bedišwa ga magato a mabedi bakeng sa di-lagers. Suthiša biri ya gago ka sebjaneng se sefsa pele o lager gore e dule e hlwekile e bile e hlakile.
Boloka themperetšha ya gago ya go bedišwa e sa fetoge. Di-lager di nyaka dithemperetšha tše fodilego, gantši magareng ga 38°F le 60°F.
Leka ditsela tša go hlama tša go boloka biri ya gago e tonya. O ka diriša setšidifatši, bate ya mogwapo goba gaešita le phapoši ya ka tlase e fodilego.
O se ke wa oketša komelo ye nngwe ge o šuthišetša biri ya gago ka sebjaneng se sefsa. Tomoso ye e lekanego e tla dula morago go fetša mošomo.
Latswa biri ya gago ge e dutše e tšofala. Di- lager di ba kaone ge nako e dutše e e-ya, eupša go tšofala kudu go ka dira gore di lahlegelwe ke go ba tše difsa.
Keletšo: Kgetha tomoso ya gago go ya ka setaele seo o se nyakago. Tomoso ya lager e hloka disele tše ntši le dithemperetšha tše tonyago. Tomoso ya ale e šoma ka lebelo ebile e go fa tatso ye ntši.
Ka go nagana ka mokgwa wa gago wa biri wo o o ratago le go latela malebela a, o ka kgetha tshepedišo ye e nepagetšego gomme wa dira biri yeo o tlago e rata.
Lagering le fermenting e nngwe le e nngwe e kgatha tema e kgethegilego go direng beine. Go bedišwa go šomiša tomoso go fetoša swikiri go ba bjala le ditatso. Lagering e tla morago, e šomiša dithemperetšha tše tonyago le nako go dira gore biri e be ye e hlakilego le ye boreledi.
Ka mehla laola dithemperetšha tša gago gomme o lebelele komelo ya gago.
Kgetha mohuta wa tomoso wo o swanetšego bakeng sa setaele sa gago.
Kgotlelela pelo—di- lager tše dibotse di nyaka nako ya go hlagolela ditatso tše di hlwekilego.
Go kwešiša megato ye go go thuša go dira biri ye kaone le go kgetha mekgwa yeo o e thabelago. Leka mekgwa e fapanego gomme o bone kamoo tshepedišo e nngwe le e nngwe e bopago seno seo o se ratago ka gona!
Go bedišwa go fetoša swikiri go ba bjala le ditatso ka go šomiša tomoso. Lagering e direga ka morago ga go bedišwa. O boloka biri e tonya gore e be molaleng le go boreledi. Megato ye ka bobedi e go thuša go hwetša tatso le ponagalo yeo o e nyakago ka gare ga biri ya gago.
O ka tlola lagering ge o dira ales. Lagers hloka mohato ona bakeng sa tatso e hloekileng. Ge e ba o tlola lagering ka lagers, biri ya gago e ka ba le tatso e makgwakgwa goba ya maru. Ka mehla latela tshepedišo ye e nepagetšego ya setaele sa gago sa biri.
Thempheretšha e laola ka moo tomoso e šomago ka gona. Dithemperetšha tše borutho di dira gore tomoso e šome ka lebelo le go hlola ditatso tša dienywa. Dithemperetšha tše tonyago di diegiša komelo gomme di go fa tatso ye e hlwekilego le ye e hlwekilego. O swanetše go boloka themperetšha ya maleba ya setaele sa biri seo o se nyakago.
Bontši bja di-lagers di nyaka bonyane dibeke tše 4 tša polokelo ya go tonya. Di-lagers tše dingwe tše maatla di nyaka go fihla go dikgwedi tše 3. Ge o lager nako e telele, ke moo biri ya gago e bago e hlakilego le e boreledi. Go se fele pelo go go fa dipoelo tše kaone.
O diriša tomoso yeo e bedišwago ka tlase bakeng sa di- lager. Tomoso ye e šoma gabotse kudu ge go tonya. Bakeng sa di-ale, o diriša tomoso yeo e bedišwago ka godimo. E rata dithemperetšha tše borutho gomme e dira ditatso tše ntši tša dienywa. Tomoso yeo o e kgethago e fetoša tatso ya biri ya gago.
Ee, lagering e thuša biri go swarelela nako e telele. Polokelo ya go tonya e dumelela komelo go hlwekiša ditatso tše di sa nyakegego gomme e dira gore biri e tsepame kudu. Biri ya gago e dula e le foreše e bile e latswa bose ka nako e telele ge e ba o e lager gabotse.
O ka lager ka gae ge o na le setšidifatši goba phapoši ya ka fase ye e fodilego. Boloka biri ya gago e tonya ebile e sa fetoge, magareng ga 34°F le 40°F. Diriša themometere go lekola themperetšha. Ga o hloke didirišwa tša maemo a godimo, e fo ba go se fele pelo le go hlokomela.
