Lagering vs Fermenting ئەوەی جیایان دەکاتەوە لە بریوینگدا

تا ئێستا بیرت لەوە کردۆتەوە کە بۆچی هەندێک بیرە تامێکی تازە و پاکیان هەیە لە کاتێکدا هەندێکی تر تامێکی بەهێز یان میوەیییان هەیە؟ کلیلەکە لە جیاوازی نێوان لاگەرینگ vs پەرداخکردندایە. تەخمیرکردن ئەو پرۆسەیە کە مەعجوون شەکرەکان دەگۆڕێت بۆ ئەلکهول، تامەکانی سەرەتایی بیرەکە دروست دەکات. لاگەرینگ دوای تەخمیرکردن دێت، کە بیرەکە لە پلەی گەرمی سارددا پشوو دەدات. نزیکەی ٦٨.٥%ی بیرەکان لە سەرانسەری جیهاندا تووشی لاگەرینگ دەبن. ئەم هەنگاوە تامەکان نەرم دەکات و بیرەکە ڕوون دەکاتەوە، لە ئەنجامدا خواردنەوەیەکی نەرمتر دەبێت، چونکە گۆڕانکارییە کیمیاییەکان لەم ماوەی ساردەدا بە هێواشی بەردەوام دەبن.

کلیلەکانی بردنە دەرەوە

• تەخمیرکردن هەنگاوی یەکەمە. مەعجوون شەکرەکان دەگۆڕێت بۆ کحول و تامەکانی. ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی بنەمای بیرەکە.

• لاگەرینگ دوای تەخمیرکردن دێت. واتە بیرە بۆ چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک بە ساردی بهێڵیتەوە. ئەمەش وا دەکات بیرەکە ڕوون و نەرم و ورد بێت.

• مەعجوونی ئەیل باشترین کاریگەری دەبێت کاتێک گەرم بێت. تامی میوەیی و بەهاراتی دەبەخشێت. مەعجوونی لاگەر باشتر کاردەکات کاتێک فێنک بێت. تامێکی پاک و سووک دەبەخشێت.

• گرنگە لە کاتی تەخمیرکردن و لاگەرکردندا پلەی گەرمی کۆنتڕۆڵ بکرێت. ئەمەش یارمەتی داڕشتنی تامی بیرەکە دەدات. هەروەها تامی خراپ دروست نابێت.

• پشوودانی دیاسیتیل لە کاتی لاگەرکردندا یارمەتیدەرە. تامی کەرەی نەخوازراو لا دەبات. ئەمەش وا دەکات بیرەکە باشتر بێت.

• کاتەکانی درێژتر بۆ لاگەرکردن بیرە ڕوونتر و هاوسەنگتر دەکات. پێویستت بە سەبر هەیە بۆ ئەوەی باشترین ئەنجام بەدەست بهێنیت.

• لاگەرینگ یارمەتی بیرە دەدات بۆ ماوەیەکی زیاتر. تامەکان بە جێگیری دەهێڵێتەوە و بیرەکە بە تازەیی دەهێڵێتەوە.

• بیرە سازەکانی ماڵەوە دەتوانن بە شێوازی سادە بیرە لاگەر بکەن. دەتوانن سەلاجە یان ژێرزەمینێکی فێنک بەکاربهێنن. پێویستە پلەی گەرمی بە جێگیری بهێڵنەوە و بە وردی چاودێری مەعجوونەکە بکەن.

بنەماکانی تەخمیرکردن

تەخمیرکردن چییە

تەخمیرکردن بەشێکی زۆر گرنگە لە دروستکردنی بیرە. بۆ دروستکردنی بیرە سەرەتا شلەیەکی شیرین دروست دەکەیت کە پێی دەوترێت وۆرت. مەعجوون دەخرێتە ناو وۆرتەوە، پاشان پرۆسەکە دەست پێدەکات. مەعجوون زیندەوەرێکی بچووکن کە شەکرەکانی ناو وەرت دەخۆن. لەکاتی خواردنیاندا ئەلکهول و دووەم ئۆکسیدی کاربۆن دروست دەکەن. بیرە بەم شێوەیە کحول و بڵقی خۆی بەدەست دەهێنێت.

ەکە پرۆسەی تەخمیرکردن چەند هەنگاوێکی سەرەکی هەیە. لێرەدا لیستێکی سادەی ئەو شتانەتان بۆ دەخەینەڕوو کە ڕوودەدەن:

1. تۆ جۆری مەعجوونی گونجاو دەخەیتە ناو وەرتی ساردبووەوە.

2. تێکەڵەکە دەچێتە ناو دەفرێکی تەخمیرکردنەوە، مەعجوونیش دەست دەکات بە کارکردن لەسەر شەکرەکان.

3. تۆ پلەی گەرمی بە جێگیری دەهێڵیتەوە بۆ ئەوەی مەعجوونەکە بتوانێت کارەکەی بە باشی ئەنجام بدات.

4. دوای تەخمیرکردنی سەرەکی بیرەکە دەگوازیتەوە بۆ تانکییەکی کۆندیشن. ئەمەش یارمەتی تامەکان دەدات باشتر بن و بیرەکە ڕوونتر دەربکەوێت.

5. لە کۆتاییدا بیرەکە دەخەیتە ناو شووشە، دەبە، یان کەگ. کاربۆناسیۆن دەتوانێت خۆی ڕووبدات یان زیاد بکرێت.

ئامۆژگاری: هەمیشە پێش تەخمیرکردن و دوای پەرداخکردنی بیرەکەت بپشکنە. ئەمەش پێت دەڵێت کەی ئەنجام دەدرێت و چەندە کحول لە بیرەکەتدا هەیە.

گۆڕینی مەعجوون و شەکر

مەعجوون کاری تایبەتی هەیە لە دروستکردنی بیرە. کاتێک مەعجوون دەخەیتە ناو وۆرتەوە، کارلێکی کیمیایی دەست پێدەکات. خانەکانی مەعجوون شەکرەکانی وەک گلوکۆز و فرۆکتۆز دەشکێنن. سەرەتا ئەم شەکرانە دەگۆڕدرێن بۆ شتێک کە پێی دەوترێت پیرۆڤات. ئەو کات، پیرۆڤات دەگۆڕێت بۆ ئەسیتالدەهید و پاشان بۆ ئیتانۆل , کە کحولەکەی ناو بیرەیە. دووەم ئۆکسیدی کاربۆن لە هەمان کاتدا دروست دەکرێت، بۆیە بیرەکە دەبێتە فیزی.

زانایان ماوەیەکی زۆرە لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەم بابەتە کردووە. ئەوان ئەوە فێربوون مەعجوون خانەیەکی زیندوون کە گەشە دەکەن و یارمەتی تەخمیرکردن دەدەن. پرۆسەکە باشترین کاریگەری دەبێت کاتێک ئۆکسجینی زۆر نەبێت. مەعجوون حەزی لە دروستکردنی کحولیە کاتێک شەکری زۆرە. ئەمەش پێی دەوترێت کاریگەری کرابتری. یارمەتی مەعجوون دەدات بە لێدانی میکرۆبەکانی تر لە ڕێگەی دروستکردنی کحولەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی وەستاندنی گەشەکردنی شتەکانی تر.

پلەی گەرمی تەخمیرکردن

پلەی گەرمی کە بۆ تەخمیرکردن بەکاردەهێنرێت، تامی بیرە دەگۆڕێت. هەر شێوازێکی بیرە تەکنیکێکی دیاریکراوی تەخمیرکردن و پلەی گەرمی بەکاردەهێنێت. بۆ نموونە، بەزۆری بیرەکان لە نێوان پلەی گەرمی ٦٢ پلەی فەهرەنگی و ٧٥ پلەی فەهرەنگی (١٧ پلەی سەدی بۆ ٢٤ پلەی سەدی) دەچێن. لاگەرەکان پێویستیان بە پلەی گەرمی ساردتر هەیە، نزیکەی 46 پلەی فەهرەنگی بۆ 58 پلەی فەهرەنگی (8 پلەی سەدی بۆ 14 پلەی سەدی). هەندێک بیرەی بەلجیکی وەکو سایزۆن دەتوانن لە پلەی گەرمی زۆر گەرمتردا بچوک بن، تەنانەت تا ٨٥ پلەی فەهرەنگی (٢٩ پلەی سەدی).

لێرەدا خشتەیەک بۆ نیشاندانی مەودای پلەی گەرمی ئاسایی بۆ شێوازە جیاوازەکانی بیرە:

ستایل بیرە	پلەی گەرمی سەرەتایی پەرداخکردن (°F)	پلەی گەرمی پەرداخکردنی سەرەتایی (°C)
ئالێس	62-75	17-24
لاگەرز	46-58	8-14
گەنم/بەلجیکی	62-85	17-29

کاتێک لە کاتی تەخمیرکردندا پلەی گەرمی کۆنتڕۆڵ دەکەیت، یارمەتی مەعجوونەکە دەدەیت بۆ دروستکردنی تامی گونجاو. پلەی گەرمی گەرمتر دەتوانێت تامێکی میوەیی یان بەهارات بدات. ئەوانەی فێنکترن تامی بیرەکە پاک و ورد دەکەنەوە. هەڵبژاردنی تەکنیک و پلەی گەرمی دروستی تەخمیرکردن گرنگە بۆ دروستکردنی بیرەی باش.

لاگەرینگ ڕوونکرایەوە

لاگەرینگ چییە

هەندێک بیرە تامیان زۆر پاک و وردە. ئەمەش بەهۆی لاگەرینگەوەیە. لاگەرینگ واتە ڕاگرتنی بیرە بۆ ماوەیەکی زۆر بە ساردی دوای تەخمیرکردن. وشەکە لە زمانی ئەڵمانییەوە هاتووە و بە واتای 'بۆ هەڵگرتن دێت.' بیرە سازەکان لە باکووری باڤاریا لە ساڵانی ١٣٠٠ دەستیان بە لاگەرکردن کردووە. بیرەیان دەخستە ناو ژێرزەمینە فێنکەکانەوە کە لە گردەکاندا هەڵکەندراون. ئەم ژێرزەمینانە وەک سەلاجەی سروشتی کاریان دەکرد و بیرەکانیان بە تازەیی دەهێشتەوە. بە تێپەڕبوونی کات بیرە سازەکان بینیان کە ئەمە وایکردووە تامی بیرە باشتر بێت و زیاتر بمێنێتەوە. بەم شێوەیە شێوازی لاگەر دەستی پێکرد.

مەعجوونێکی تایبەت بە ناوی Saccharomyces pastorianus وایکرد لاگەرینگ بکرێت. ئەم مەعجوونە لە پلەی گەرمی ساردتردا کاردەکات لە مەعجوونی بیرە. لە ساڵانی ١٥٠٠دا یاسایەکی باڤاریا دەیگوت بیرە تەنها لە مانگە ساردەکاندا دەتوانرێت دروست بکرێت. ئەم یاسایە یارمەتی وەستاندنی تێکچوونی بیرەی دا و وای لە بیرە سازەکان کرد کە بیرە ساردەکان بەکاربهێنن. دواتر لە ساڵانی ١٨٠٠ سەلاجە داهێنرا. ئەمەش ڕێگە بە خەڵک دەدات بە درێژایی ساڵ بیرە لاگەر بکەن. ئەمڕۆ لاگەر یەکێکە لە بیرە بەناوبانگەکانی جیهان.

پرۆسەی هەڵگرتنی سارد

لاگەرینگ تەنها دانانی بیرە لەناو سەلاجەدا نییە. پێویستە هەنگاوەکان پەیڕەو بکەیت بۆ ئەوەی بیرەی باش بەدەست بهێنیت. لێرەدا هەنگاوە سەرەکییەکان دەخەینەڕوو:

• سەرەتا با بیرەکە لە پلەی گەرمی فێنکدا چەور بێت. مەعجوونەکە هێواش هێواش شەکرەکان دەگۆڕێت بۆ ئەلکهول و دووەم ئۆکسیدی کاربۆن.

• دواتر بۆ ماوەیەکی کەم پلەی گەرمی بەرز بکەرەوە. ئەمەش پێی دەوترێت پشوودانی دیاسیتیل. یارمەتی مەعجوون دەدات تامە خراپەکان لاببات، وەک تامێکی کەرەی.

• پاشان، جارێکی تر پلەی گەرمی دابەزێنە. بیرەکە تەنها لە سەرووی بەستنەوە بۆ چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک هەڵبگرە. مەعجوونەکە بە هێواشی بەردەوام دەبێت لە کارکردن. شەکری زیادە لادەبات و جێگیر دەبێت، بیرەکە ڕوون دەکاتەوە.

• پلەی گەرمی بە جێگیری بهێڵەرەوە. ئەگەر گۆڕا، مەعجوونەکە دەتوانێت سترێس دروست بکات و تامی خراپ دروست بکات.

• هەنگاوی هەڵگرتنی سارد گرنگە بۆ لاگەرێکی پاک و ورد. بیرەکە نەرمتر دەبێت و تامەکانی نەرمتر دەبن.

ئامۆژگاری: سەبر بگرە. تا بیرەکەت زیاتر لاگەر بکەیت، ڕوونتر و هاوسەنگتر دەبێت.

پلەی گەرمی لاگەرینگ

گرنگە لە کاتی لاگەرکردنی بیرەدا پلەی گەرمی کۆنتڕۆڵ بکرێت. بەزۆری بیرەکە لە نێوان پلەی گەرمی ٣٣ پلەی فەهرەنگی و ٥٠ پلەی فەهرەنگیدا دەهێڵیتەوە. زۆرێک لە بیرە سازەکان بۆ پاکترین بیرە پلەی گەرمی ٣٤ پلەی فەهرەنگی بۆ ٤٠ پلەی فەهرەنگی بەکاردەهێنن. هەندێک لە لاگەرەکان وەک پیلسنەری ئەڵمانی پێویستیان بە پلەی گەرمی ساردتر هەیە. هەندێکی تر وەک ڤیەنا لاگەر لە پلەی گەرمی گەرمتردا باشن.

لاگەر ستایل	پلەی گەرمی لاگەرینگ (°F)	پلەی گەرمی لاگەرینگ (°C)
پیلسنەری ئەڵمانی	34-40	1-4
ڤیەنا لاگەر	45-50	7-10
جەنەڕاڵ لاگەر	33-50	0.6-10

ڕاگرتنی پلەی گەرمی بە جێگیری یارمەتی مەعجوون دەدات کارەکەی تەواو بکات. هەروەها تامە خراپەکان لە دروستبوون دەواسێت. سەرما گۆڕانکارییە کیمیاییەکان خاو دەکاتەوە، بۆیە پێویستە بەلایەنی کەمەوە مانگێک چاوەڕێ بکەیت. ئەم پرۆسەیە خاو و ساردە دیمەنی ڕوون و تامی نەرمی بە لاگەر دەبەخشێت.

لاگەرینگ vs پەرداخکردن

ڕێزبەندی لە بریوینگدا

کاتێک کە پەرداخکردن ڕوودەدات

هەمیشە تەخمیرکردن هەنگاوی یەکەمە لە دروستکردنی بیرە. تۆ مەعجوون دەخەیتە ناو وۆرتەوە، مەعجوونەکەش شەکرەکان دەخوات. ئەمەش دەبێتە هۆی دروستکردنی کحول و بڵق و تامەکانی یەکەم. لاگەرەکان لە پلەی گەرمی فێنکتردا دەچێنرێن، نزیکەی 50 پلەی فەهرەنگی (10-12 پلەی سەدی). ئەمەش یارمەتی مەعجوونەکە دەدات بە تەندروستی بمێنێتەوە و بە باشی کاربکات.

کاتێک لاگەرکردن دەست پێدەکات

لاجەرکردن دوای تەواوبوونی تەخمیرکردن دەست پێدەکات. بیرەکە ساردتر دەکەیتەوە، لە دەوروبەری ٣٠ پلەی فەهرەنگی (-١ پلەی سەدی). بیرەکە بۆ ماوەیەکی زۆر بە ساردی دەمێنێتەوە. ئەمەش پێی دەوترێت ماوەی لاگەرینگ. بیرەکە ڕوونتر دەبێتەوە و تامەکانی نەرمتر دەبن.

گواستنەوە لە پەرداخکردنەوە بۆ لاگەرینگ

گواستنەوە لە تەخمیرەوە بۆ لاگەرکردن گرنگە. ئەمەیە کە بەزۆری ڕوودەدات: ١- با بیرەکە لە پلەیەکی گەرمی فێنکدا چەور بێت. ٢- بەرزکردنەوەی پلەی گەرمی بۆ نزیکەی ٥٧ پلەی فەهرەنگی (١٤ پلەی سەدی) بۆ ماوەیەکی کورت. ئەمەش پێی دەوترێت پشوودانی دیاسیتیل. یارمەتی ڕزگاربوون لە تامە خراپەکان دەدات. 3- بیرەکە سارد بکەرەوە تا نزیکە لە بەستن بۆ لاگەرکردن. 4- بیرەکە بە ساردی بهێڵەرەوە بەلایەنی کەمەوە بۆ ماوەی 35 ڕۆژ. ئەمەش وا دەکات بیرەکە پاک و ورد و ڕوون بێت.

تێبینی: دوای لاگەرکردن، پاڵاوتنی مەعجوون و پارچە بچووکەکان دەردێت. ئەمەش وا دەکات لاگەرەکەت گەشاوە و نەرم بێت.

کات و پلەی گەرمی

ماوەی ئاسایی و مەودای تەخمیرکردن

تا چەند و چەند گەرمی پەرداخ دەکەیت تامەکەی دەگۆڕێت. لاگەرەکان لە پلەی گەرمی 50-55 پلەی فەهرەنگی (10-13 پلەی سەدی) دەچێن تا زۆربەی شەکرەکان نامێنن. پشوودانی دیاسیتیل لە پلەی گەرمی ٦٠-٦٥ پلەی فەهرەنگی (١٥-١٨ پلەی سەدی) چەند ڕۆژێک دەخایەنێت.

قۆناغی پرۆسێس	مەودای پلەی گەرمی (°F)	مەودای پلەی گەرمی (°C)	ماوە
تەخمیرکردن	50 - 55	10 - 13	تا ئەو کاتەی کە تەخمیرکردنی چالاک نزیک دەبێتەوە لە تەواوبوون
دیاسیتیل ڕێست	60 - 65	15 - 18	یەک دوو ڕۆژ
لاگەرینگ (کۆندیشنەری سارد)	30 - 45	-1 - 7	چەند هەفتەیەک تا ٩٠ ڕۆژ

چوارچێوەی کاتیی لاگەرینگ و پلەی گەرمی هەڵگرتنی سارد

لاگەرکردن زۆر زیاتری دەوێت لە تەخمیرکردن. بیرەکە لە پلەی گەرمی ٣٠-٤٥ پلەی فەهرەنگی (-١ بۆ ٧ پلەی سەدی) بۆ چەند هەفتەیەک یان تەنانەت ٩٠ ڕۆژ دەهێڵیتەوە. لاگەرە سارد و بەهێزەکان پێویستیان بە کاتێکی زیاترە. ئەم هەڵگرتنە خاو و ساردە یارمەتی تامەکان دەدات تێکەڵاو بن و بیرەکە ڕوون بێتەوە.

چۆن کات و پلەی گەرمی کاریگەری لەسەر کوالێتی بیرە هەیە

کات و پلەی گەرمی بیرەی کۆتایی دەگۆڕێت. پلەی گەرمی فێنکتر وا دەکات لاگەرەکان پاک و ورد بێت. لاگەری درێژتر تامە خراپەکان لا دەبات و بیرە ڕوون دەکاتەوە. ئەگەر پەلە بکەیت، ڕەنگە تامی لاگەرەکەت زبر بێت یان هەور دەربکەوێت.

جۆرەکانی مەعجوون

مەعجوونی سەرەوەی چەورکەر (مەعجوونی ئال)

مەعجوونی سەرەوەی چەورکەر پێی دەوترێت Saccharomyces cerevisiae. لە پلەی گەرمی گەرمتردا باشترین کاردەکات، ٦٠-٧٥ پلەی فەهرەنگی (١٤-٢٠ پلەی سەدی). ئەم مەعجوونە تا سەرەوە دەسوڕێتەوە. بیرەی وەکو بیرەی کاڵ و ئای پی ئەی و ستۆت دروست دەکات. ئەم بیرانە زۆرجار تامی میوەیی یان بەهاراتیان هەیە.

مەعجوونی خوارەوەی چەورکەر (مەعجوونی لاگەر)

مەعجوونی کە لە خوارەوە دەچێنێت پێی دەوترێت Saccharomyces pastorianus. لە خوارەوە جێگیر دەبێت و حەزی لە پلەی گەرمی ساردترە، 42-54 پلەی فەهرەنگی (3-12 پلەی سەدی). ئەم مەعجوونە بۆ لاگەرەکانی وەک پیلسنەر و بۆک بەکاردێت. بە هێواشی کاردەکات و تامی بیرە پاک و سووک دەکات.

لایەن	مەعجوونی سەرەوەی چەورکەر (Ale)	مەعجوونی خوارەوەی چەورکەر (Lager)
جۆرەکانی مەعجوون	ساکارۆمایسێس سێرێڤیسیا	ساکارۆمایسێس پاسستۆریانس
پلەی گەرمی تەخمیرکردن.	60 بۆ 75 پلەی فەهرەنگی / 14-20 پلەی سەدی	42 بۆ 54 پلەی فەهرەنگی / 3-12 پلەی سەدی
هەڵسوکەوتی مەعجوون	بەرز دەبێتەوە بۆ لوتکە	لە خوارەوە جێگیر دەبێت
کاتی تەخمیرکردن	نزیکەی هەفتەیەک یان زیاتر	زیاتر لە مانگێک
پرۆفایلی تام	میوەیی، بەهارات، ئاڵۆز	پاک، ورد، سووک
شێوازە ئاساییەکانی بیرە	ئالێسی کاڵ، ئای پی ئەی، ستۆت، بەلجیکی	پیلسنەر، هێلێس، بۆک

هەڵسوکەوتی مەعجوون لە لاگەرینگ vs پەرداخکردن

مەعجوون لە لاگەرکردن و تەخمیرکردندا بە شێوەیەکی جیاواز کاردەکات. لە کاتی تەخمیرکردندا مەعجوون بە خێرایی کاردەکات و ئەلکهول و تامەکان دروست دەکات. لە لاگەرینگدا مەعجوون خاو دەبێتەوە بەڵام بەردەوام بیرەکە پاک دەکاتەوە. تامە خراپەکان لا دەبات و یارمەتی ڕوونکردنەوەی بیرەکە دەدات. ئەو مەعجوونەی کە هەڵیدەبژێریت، تام و دیمەنی بیرەکەت دەگۆڕێت. مەعجوونی لاگەر کریسپیت پێدەبەخشێت، بیرەی پاک دوای ماوەیەکی درێژ و سارد لە لاگەرینگ.

کاریگەری تام

ئەو تامانەی کە لە کاتی تەخمیرکردندا پەرەیان سەندووە

تەخمیرکردن کاتێکە کە زۆربەی تامەکانی بیرە دروست دەکرێن. مەعجوون شەکرەکانی ناو وەرت دەخوات و ئەلکهول و بڵق و ئاوێتەی تام دروست دەکات. ئەم ئاوێتانە تام و بۆنی خۆی بە هەر بیرەیەک دەبەخشێت. هەندێک لە پێکهاتە سەرەکییەکانی تام لە تەخمیرکردنەوە بریتین لە:

• ئیستەرەکان: ئەمانە وا دەکەن بیرە بۆنێکی میوەیی یان گوڵاوی هەبێت، وەک مۆز یان سێو. مەعجوون بە تێکەڵکردنی ئەلکهول و ترشەکان ئیستر دروست دەکات.

• ئەلکهولەکانی بەرزتر: ئەمانە تامێکی بەهێز و هەندێکجار بەهارات یان میوەیی دەدەن. زۆریان دەتوانن تامی ماددە کیمیاییەکانیان هەبێت.

• ئاوێتە گۆگردەکان: ئەمانە دەتوانن بۆنیان وەک هێلکەی ڕزیو یان سەوزەی کوڵاو بێت. تەنانەت کەمێک دەتوانێت بۆنی بیرە بگۆڕێت.

• ئەلدهید: ئەمانە دەتوانن تامی بیرە 'سەوز' یان تەواو نەبن. ئەسیتالدەهید باو و تامی سێوی سەوزە.

• ترشە ئۆرگانیکەکان: ئەمانە کەمێک ترشیی زیاد دەکەن و یارمەتی هاوسەنگی بیرەکە دەدەن.

مەعجوون و پلەی گەرمی و چۆنیەتی پەرداخکردنت ئەم تامانە دەگۆڕێت. پلەی گەرمی گەرمتر دەبێتە هۆی زیادبوونی ئیستر و بەرزبوونەوەی ئەلکهول. پلەی گەرمی فێنکتر تامەکان بە سووک و پاک دەهێڵێتەوە.

تامەکان لە کاتی لاگەرکردندا پاڵاوتە یان کەم دەکرێنەوە

لاگەرینگ کاتێکە کە بیرە دوای تەخمیرکردن بە ساردی پشوو دەدات. ئەم هەنگاوە یارمەتی نەرمکردنەوە و پاککردنەوەی تامەکان دەدات. لە کاتی لاگەرکردندا، مەعجوون بە هێواشی کاردەکات بۆ چاککردنەوەی تامەکانی پاشماوە. ئەمەش لە کاتی لاگەرکردندا چی ڕوودەدات:

• مەعجوون شەکری زیادە و تامەکانی دەرەوەی وەکو دیاسیتیل (کەرەی) و ئەسیتالدەهید (سێوی سەوز) دەشکێنێت.

• تامەکانی تێکەڵ دەبن و ناسک دەبن، بۆیە تامی بیرە نەرمتر و هاوسەنگترە.

• سەرما یارمەتی مەعجوون و پارچە بچووکەکان دەدات کە جێگیر ببن، بیرە ڕوون دەکاتەوە.

• تاڵیی هۆپ نەرمتر دەبێت، و هەموو تامەکان تێکەڵ دەبن بۆ تەواوکردنی ورد.

بیرەیەکت دەست دەکەوێت کە پاک و نەرم و ئاسانە بۆ خواردنەوە. تا زیاتر لاگەر بکەیت، تامی بیرەکەت باشتر دەبێت.

چۆن لاگەرینگ vs پەرداخکردن تامی کۆتایی لە قاڵب دەدات

لاگەرکردن و چەورکردن هەردووکیان تامی بیرە دەگۆڕن. تەخمیرکردن تامە سەرەکییەکان دروست دەکات. لەوانەیە نۆتێکی میوەیی، بەهارات، یان بەهێز بەدەست بهێنیت، بەپێی مەعجوون و پلەی گەرمی. پاشان لاگەرکردن ئەم تامانە نەرم دەکات. تامە توندەکان لا دەبات و هەموو شتێک تێکەڵ دەکات.

ئەگەر لاگەرینگ بەجێبهێڵیت، بیرە دەتوانێت تامی زبر بێت یان تەواو نەبووبێت. ئەگەر پەلە بکەیت لە تەخمیرکردن، ئەوا تامی خراپت زۆرە. ئەنجامدانی هەردوو هەنگاوەکە بە دروستی بیرەیەکی ڕوون و پاکت پێدەبەخشێت کە کارەکتەری زۆری هەبێت. زانینی لاگەرینگ و تەخمیرکردن یارمەتیت دەدات تامی بیرە بەو شێوەیەی کە دەتەوێت.

جیاوازی نێوان ئەل و لاگەر

جیاوازی سەرەکی مەعجوون

مەعجوونی ئەیل vs مەعجوونی لاگەر

دەتوانیت ئەل و لاگەرەکان جیا بکەیتەوە بەو مەعجوونەی کە بەکاریدەهێنن. لێرەدا ئەو شتە سەرەکیانە دەخەینەڕوو کە دەبێت بزانن:

• مەعجوونی ئەلی پێی دەوترێت Saccharomyces cerevisiae . لە پلەی گەرمی گەرمدا کاردەکات، لە نێوان ٦٠-٧٨ پلەی فەهرەنگی (١٦-٢٦ پلەی سەدی). ئەم مەعجوونە کاتێک دەچێنێتەوە بۆ سەرەوە دەسوڕێتەوە.

• مەعجوونی لاگەر پێی دەوترێت Saccharomyces pastorianus . حەزی لە پلەی گەرمی فێنکترە، لە دەوروبەری 42-58 پلەی فەهرەنگی (9-14 پلەی سەدی). ئەم مەعجوونە لە کاتی تەخمیرکردندا بۆ خوارەوە نوقم دەبێت.

• مەعجوونی ئەیل زیاتر ئیستر و فینۆل دروست دەکات. ئەمانە تامی میوەیی و بەهاراتی بە ئالێس دەبەخشن.

• مەعجوونی لاگەر خاوتر کاردەکات و کەمتر ئیستر دروست دەکات. ئەمەش تامێکی پاک و ورد بە لاگەرەکان دەبەخشێت.

• مەعجوونی لاگەر تێکەڵەیەک لە مەعجوونی بیرە و مەعجوونێکی خۆشەویستی ساردە.

کاریگەری لەسەر پرۆفایلی تام

مەعجوون تامی بیرە دەگۆڕێت. مەعجوونی ئەیل زیاتر ئیستر و فینۆل دروست دەکات. ئەمانە تامی ئەلیس وەک مۆز یان مێخەک دەبەخشن. مەعجوونی لاگەر لە پلەی گەرمی نزمتردا کاردەکات و کەمتر لەم تامانە دروست دەکات. تامی لاگەرەکان پاک و ورد و نەرمە. ئالێس تامێکی بوێر و ئاڵۆزی هەیە. لاگەرەکان ڕێگە بە ماڵت و هۆپەکان دەدەن بە تامێکی سووکترەوە جیاواز بن.

پرۆسەی تەخمیرکردن و لاجەرکردن

پەرداخکردنی سەرەتایی لە فیلمی Ales vs Lagers

هەردوو جۆری ئەیل و لاگەر لە تەخمیرکردنەوە دەست پێدەکەن، بەڵام بە شێوەیەکی جیاواز ئەنجامی دەدەن. بیرەکان لە پلەی گەرمی ژووردا دەچێنرێن. مەعجوونەکە خێرا کاردەکات و تامێکی بەهێز، میوەیی، یان بەهارات دروست دەکات. لاگەرەکان لە پلەی گەرمی فێنکتردا دەچێنرێن. مەعجوونەکە بە هێواشی کاردەکات و تامی زیادە کەمتر دروست دەکات. دوای تەخمیرکردن، لاگەرەکان بە لاگەرکردندا تێدەپەڕن. ئەمە هەنگاوێکی ساردی هەڵگرتنە کە چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک دەخایەنێت. بیرەکە ڕوونتر دەبێتەوە و تامەکانی نەرمتر دەبن.

بەکارهێنانی لاگەرینگ و کاریگەرییەکانی

لاگەرینگ ئەوەیە کە لاگەر جیاواز دەکات لە ئایل. کاتێک بیرە لاگەر دەکەیت، بۆ ماوەیەکی زۆر بە ساردیی دەیهێڵیتەوە. ئەمەش یارمەتی جێگیربوونی ماددە ڕەقەکان دەدات و گۆڕانکارییە کیمیاییەکان خاو دەکاتەوە. بیرەکە ڕوون دەردەکەوێت و تامێکی پاکی هەیە. هەروەها لاگەرینگ ئیسترە میوەییەکان و شتە زیادەکانی تر لادەبات، بۆیە بیرەکە هەست بە نەرمی دەکات. زۆرجار لاگەر تامێکی سووکتر و پاڵاوتەتری هەیە لە چاو بیرەکان. کۆتایییەکی ورد و خواردنەوەیەکی تازەگەری بەدەست دەهێنیت.

ئامۆژگاری: ئەگەر بیرەیەکی نەرم و ئاسانت دەوێت، لاگەر تاقی بکەرەوە. ئەگەر حەزت لە تامی بوێر و میوەییە، ئەوا بیرە هەڵبژاردەیەکی باشە.

هۆکارەکانی پلەی گەرمی و کات

بارودۆخی ئاسایی تەخمیرکردن و لاجەرکردن

لێرەدا خشتەیەک دەخەینەڕوو بۆ ئەوەی نیشان بدەین کە چۆن ئایل و لاگەر جیاوازن:

قۆناغی پرۆسێس	ئالێس (ئاسایی)	لاگەرز (ئاسایی)
پلەی گەرمی تەخمیرکردن	65-75 پلەی فەهرەنگی (گەرم)	45-55°F (فێنک)
ماوەی تەخمیرکردنی سەرەتایی	کەمتر لە ١-٢ هەفتە	نزیکەی ١-٢ هەفتە
دیاسیتیل ڕێست	بەزۆری پێویست نییە	1-2 ڕۆژ لە پلەی گەرمی 10-15 پلەی فەهرەنگی لە سەرووی پلەی گەرمی تەخمیرکردنەوە
لاگەرینگ (کۆندیشنەری سارد)	پێویست ناکات	٣-٨ هەفتە لە پلەی گەرمی ٣٥-٤٥ پلەی فەهرەنگی
ئامانجی لاگەرینگ	N/A	تامەکانی ناسک، بیرە ڕوون بکەنەوە، تامەکانی دەرەوە کەم بکەنەوە

کاریگەری لەسەر کوالێتی بیرەی کۆتایی

پلەی گەرمی و کات دەگۆڕێت لە چۆنیەتی دەرچوونی بیرەکەت. ئالێس لە پلەی گەرمی گەرمدا بە خێرایی دەچێنێت. ئەمەش ئیستر و تامی ئاڵۆزی زیاتر دروست دەکات. لاگەرەکان لە پلەی گەرمی فێنکدا بە هێواشی دەچێنرێن. هەنگاوی درێژ و سارد لە لاگەرینگ بیرە نەرم و ڕوون و ورد دەکات. ئەگەر پلەی گەرمی کۆنتڕۆڵ بکەیت، ئەوا لاگەرێکی نایاب بەدەست دەهێنیت کە هیچ تامێکی خراپی نییە. هەنگاوەکان وا دەکات کە ئالێس بوێر و هەور بێت. لاگەرەکان پاک و ڕوون و تازەگەرییە.

تێبینی: جیاوازی نێوان ئال و لاگەر تەنها مەعجوون نییە. هەروەها پەیوەندی بەوەوە هەیە کە چۆن بیرەکە دەچێنیت و پیر دەکەیت. کات و پلەی گەرمی هەردووکیان گرنگن بۆ تامی کۆتایی.

کاریگەری لەسەر بیرە

تام و بۆن

هەردوو تەخمیرکردن و لاگەرکردن چۆن تام و بۆنەکانی بیرە دەگۆڕن. لە کاتی تەخمیرکردندا مەعجوون شتی جیاواز دروست دەکات کە تامی تایبەتی بیرە دەبەخشێت. هەندێک لەوانە بریتین لە دیاسیتیل کە تامی کەرە و ئەسیتالدەهید کە تامی سێوی سەوزە. هەروەها پێکهاتەکانی گۆگرد دەتوانن دەربکەون و بۆنیان وەک هێلکەی ڕزیو یان سەوزەی کوڵاو هەبێت. ئەگەر مەعجوونی تەندروست بەکاربهێنیت و بیرەکە لە پلەی گەرمی گونجاودا بهێڵیتەوە، ئەوا ئەم تامە خراپانە نامێنن. ئەمەش پێی دەوترێت پشوودانی دیاسیتیل.

لاجەرینگ یارمەتی نەرمکردنی ئەو تامانەی دەدات کە لە کاتی تەخمیرکردندا دروست دەکرێن. کاتێک بیرە بۆ چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک بە ساردی دەهێڵیتەوە، تامەکانی تێکەڵ دەبن و نەرمتر دەبن. تاڵیی هۆپ کەمتر بەهێز دەبێت، و تامی بیرەکە هاوسەنگتر دەبێت. مەعجوون لە سەرمادا بە هێواشی کاردەکات و یارمەتی پاککردنەوەی تامەکانی پاشماوە دەدات. هەروەها ئەو مەعجوون و ماڵتە و هۆپانەی کە هەڵیدەبژێریت تام و بۆنی کۆتایی دەگۆڕن. بۆ نموونە، هێلکە بەرزەکانی وەک ساز یان هالەرتاو بۆنێکی نەرم و بەهاراتیان پێدەبەخشن. هۆپی ئەمریکی وەک کاسکەید بۆنێکی لیمۆی زیاد دەکات. هەروەها ئەو ئاوەی بەکاری دەهێنیت و کانزاکانی هەست و تامی بیرە دەگۆڕێت. بە گۆڕینی کات و پلەی گەرمی و ئەوەی دەیخەیتە ناویەوە، وا دەکەیت بیرە تام و بۆنەکەی بەو شێوەیە بێت کە دەتەوێت.

ڕوونی و پێکهاتە

جیاوازییەکی گەورە هەیە لەوەی بیرە چەندە ڕوون و نەرمە ئەگەر تەنها بیچەمێنیتەوە یان ئەگەر بە لاگەریش بیکەیت. تەخمیرکردنی سارد مەعجوون خاو دەکاتەوە، بۆیە تامێکی پاکتر و جەستەیەکی پڕتر بەدەست دەهێنیت. کاتێک بیرە لاگەر دەکەیت، مەعجوون و پارچە بچووکەکان لە خوارەوە جێگیر دەبن. ئەمەش وا دەکات بیرەکە گەشاوە و ڕوون دەربکەوێت.

• لاگەرینگ وا دەکات بیرەکە هەست بە وردبینی و تازەگەری بکات.

• کەوتنەخوارەوەی سارد واتە ساردکردنەوەی بیرە بە خێرایی پێش قوتووکردن. ئەمەش یارمەتی پرۆتین و مەعجوون دەدات بەیەکەوە بچن و بکەونە دەرەوە. تەم و مژ دەواسێت و بیرەی بریقەدارت پێدەبەخشێت.

• تەخمیرکردنی گەرم دەتوانێت بیرە هەور و زبر بکات. مەعجوون زۆر خێرا کاردەکات و شتی زیاتر بەجێدەهێڵێت.

ڕاگرتنی پلەی گەرمی گونجاو لە کاتی هەردوو هەنگاوەکەدا گرنگە. ئەگەر وا بکەیت، تامە خراپەکان ڕادەگریت و بیرە ڕوون و نەرمەکە بەدەست دەهێنیت کە زۆر کەس حەزیان لێیە.

تەمەنی ڕەفە

دەتوانیت بیرە درێژتر بمێنێتەوە بە چەورکردن و لاگەرکردنی بە شێوەیەکی دروست. لاگەرینگ بیرە ڕوونتر و جێگیرتر دەکات. ئەمەش بیرە بە تازەیی و تامێکی خۆشی بۆ ماوەیەکی زیاتر دەهێڵێتەوە. لەکاتی لاگەرکردندا، مەعجوون بە هێواشی بەردەوام دەبێت لە کارکردن. ئەو شتانە لا دەبات کە تۆ ناتەوێت و یارمەتی بیرە دەدات باشتر بێت. کەمێک pH دادەبەزێت، ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ ئەوەی بیرە بە سەلامەتی بمێنێتەوە و کەمتر ئەگەری تێکچوونی هەیە.

زاناکان بۆیان دەرکەوتووە کە چۆن بیرە هەڵدەگریت دوای ئەم هەنگاوانە گرنگە. ئەگەر تۆ... بیرە بە ساردی و دوور لە هەوا بهێڵەرەوە ، خاوتر پیر دەبێت و تامەکەی دەهێڵێتەوە. بەشە تاڵەکانی ناو بیرە خێراتر دەشکێن ئەگەر بیرە گەرم بێت. ئەگەر بیرە بە ساردی هەڵبگریت، ئەمانە دەپارێزیت و تامی بیرە بە تازەیی دەهێڵیتەوە. ڕاستە هەروەها pH کە لە نێوان 4.2 و 4.6 دایە ، تەم و مژ دەواسێت و بیرە لە میکرۆبەکان بە سەلامەتی دەهێڵێتەوە.

ئامۆژگاری: هەمیشە بیرەکەت لە شوێنێکی فێنک و تاریکدا هەڵبگرە. ئەمەش یارمەتی دەدات تامێکی خۆشی بۆ ماوەیەکی زۆر خۆش بێت.

مێژوو و پەرەسەندن

سەرچاوەی تەخمیرکردن

بریوینگ شتێکی نوێ نییە. مرۆڤەکان هەزاران ساڵە خواردنەوە چەورکراوەکانیان دروست کردووە. لە جیاهۆ لە چین، شوێنەوارناسان پارچە کۆفە کۆنەکانیان دۆزیەوە. ئەم پارچانە تەمەنیان نزیکەی ٩ هەزار ساڵە. نیشانەی کیمیایی هەنگوین و برنج و میوەی هێلکەدان و ترێی کێوییان هەبوو. زانایان ئامێری تایبەتیان بەکارهێنا بۆ پشکنینی ئەم خواردنەوانە. ئامرازەکان بریتی بوون لە کرۆماتۆگرافی و سپێکترۆمێتری بارستەیی. ئەوان سەلماندیان کە ئەمانە هەندێک لە یەکەم خواردنەوە چەورکراوەکانن. کاتێک شارەزایان جارێکی تر ئەم خواردنەوە کۆنانەیان دروست کرد، نزیکەی ٩٪ کحولیان دۆزیەوە. تامەکەی وەک ئەوە بوو کە چاوەڕێی دەکەیت لە ڕێچکەیەکی زۆر کۆن.

هەروەها شوێنەکانی دیکەش لە مێژە بیرەیان دروست دەکرد. لە ئەشکەوتی ڕەقفەتی ئیسرائیل، پاشماوەی بیرە ١٣ هەزار ساڵە. ئەم بیرە سەرەتاییانە ئەستوور و چەقەڵ بوون. خەڵک بۆ جەژنە تایبەتەکان بەکاریان دەهێنا. لە میزۆپۆتامیا نزیکەی ٣٩٠٠ ساڵ پێش ئێستا خەڵک ڕێچکەی بیرەیان لەسەر حەبی گڵین نووسیوە. شیعری سۆمەری بۆ نینکاسی باس لە چۆنیەتی دروستکردنی بیرەی جۆ دەکات. دەریدەخات بیرە هەموو ڕۆژێک گرنگ بووە. میسرییە کۆنەکان بیرەخانەیەکی گەورەیان دروستکرد، وەک ئەوەی لە ئەبیدۆس بوو. ئەم بیرەخانە تەمەنی ٥ هەزار ساڵە. تەنانەت لە سەردەمی ئاسنی بەریتانیاشدا خەڵک بیرەیان دروست دەکرد. ئەمەش لە پاشماوەی بیرەدا دەردەکەوێت کە لە کامبریجشایر دۆزراوەتەوە.

لێرەدا ئا خشتەی کە هەندێک لە کۆنترین بەڵگەکانی دروستکردنی بیرە لە سەرانسەری جیهانەوە دەخاتە ڕوو:

شوێن / کولتوور	بەرواری نزیکەیی	جۆری بەڵگە	وەسف
ئەشکەوتی ڕەقفەت، ئیسرائیل	١٣ هەزار ساڵ لەمەوبەر	پاشماوەی شوێنەواریی	بیرە بە پێکهاتەیەکی ئەستوورەوە دەمێنێتەوە کە لەلایەن ناتوفیانەکانەوە بۆ ئاهەنگەکانی تایبەت بەکاردەهێنرێت.
جیاهو، چین	٩ هەزار ساڵ لەمەوبەر	پاشماوەی شوێنەواریی (شیکاری کیمیایی)	کۆزە کە نیشانە کیمیاییەکانی خواردنەوەکانی تێدایە کە لە برنج و هەنگوین و میوەی هێلکەدان و ترێی کێوی دروست دەکرێن.
میزۆپۆتامیا (سۆمەری)	~3,900 ساڵ لەمەوبەر	تۆماری نووسراو (شیعر)	شیعری سۆمەری بۆ نینکاسی بە کۆنترین ڕێچکەی بیرە سەبارەت بە دروستکردنی بیرەی جۆ.
ئەبیدۆس، میسر	~5000 ساڵ لەمەوبەر	شوێنی شوێنەواری	کارگەیەکی بیرە لە سەردەمی سەرەتای شانشینی کە بیرەسازی ڕێکخراو پیشان دەدات.
کامبریجشایر، بەریتانیا	~2000 ساڵ لەمەوبەر	پاشماوەی شوێنەواریی	بیرەی سەردەمی ئاسن لە کاتی کارکردنی ڕێگاوبانەکاندا دۆزراوەتەوە.

دەق و شتە کۆنەکانی میزۆپۆتامیا نیشان دەدەن بیرە گرنگ بوو. داستانی گیلگامێش و شیعری نینکاسی هەردووکیان باسی بیرە دەکەن. ئەم تۆمارانە دەیسەلمێنن کە خەڵک پێشتر دەیانزانی چۆن بە باشی بیرە دروست بکەن و فێری کەسانی دیکەشیان کردووە.

لەدایکبوونی لاگەرینگ

لاگەرینگ لە یەکەم بیرە سازەکانەوە دەستی پێنەکردووە. دواتر لە ئەوروپا دەستی پێکرد، زۆرتر لە باڤاریا، لە سەدەکانی ناوەڕاستدا. بیرە سازەکان بینیان کە بیرەیەک کە لە ئەشکەوتە فێنکەکان یان ژێرزەمینەکاندا دەهێڵرێتەوە تامێکی باشتری هەیە و زیاتر بە تازەیی دەمێنێتەوە. سەرما مەعجوون و بەکتریاکانی خاوکردەوە. ئەمەش یارمەتیدەر بوو بۆ ئەوەی بیرە خراپ نەبێت.

بیرە سازەکانی باڤاریا مەعجوونێکی تایبەتیان بەکاردەهێنا کە حەزی لە سەرما بوو. ئەم مەعجوونە پێی دەوترێت Saccharomyces pastorianus. تا بنی نوقم بوو و لە سەرمادا بە باشی کاری دەکرد. بە هێشتنەوەی بیرە تەنها لە سەرووی بەستنەوە، ڕوون و ورد و نەرمیان کرد. زۆری نەخایاند، لاگەرینگ لە ئەڵمانیا زۆر گرنگ بوو و بۆ شوێنەکانی دیکەش بڵاوبووەوە.

ڕاستییەکی خۆش: وشەی 'lager' لە زمانی ئەڵمانیەوە هاتووە و بە واتای 'بۆ هەڵگرتن دێت.' بەهۆی هەڵگرتنی ورد و مەعجوونەوە، ئەو لاگەرانەمان هەیە کە ئەمڕۆ چێژیان لێ وەردەگرین.

ئێستا، لاگەرینگ زانستێکە. بیرە سازەکان بۆ هەر وەجبەیەک پلەی گەرمی و کاتی ورد بەکاردەهێنن. ئەمەش دڵنیای دەدات لەوەی بیرەکە پاک و هاوسەنگ بێت. لاگەرینگ بیرەی بۆ هەمیشە گۆڕی. تام و ستایلی نوێی پێبەخشین کە تا ئێستاش خەڵک لە هەموو جیهاندا خۆشیان دەوێت.

هەڵبژاردنی پرۆسەیەک

ستایلەکانی بیرە

کاتێک چۆن بیرەکەت هەڵدەبژێریت، سەرەتا پێویستە بیر لەو شێوازە بکەیتەوە کە دەتەوێت. ئالێس و لاگەر پرۆسەی جیاواز بەکاردەهێنن و تامی جیاوازت پێدەبەخشن. ئەگەر بیرەیەکت دەوێت کە تامی بوێر و ئاڵۆزی هەبێت، پێویستە سەیری ستایلەکانی بیرە بکەیت. ئالێس مەعجوونی سەرەوەی چەورکەر بەکاردەهێنێت کە لە پلەی گەرمی گەرمتردا باشترین کاردەکات، بەزۆری لە نێوان ٦٠ پلەی فەهرەنگی و ٧٥ پلەی فەهرەنگیدا. ئەم مەعجوونە نۆتێکی میوەیی، بەهارات، یان تەنانەت شوکولاتەیی دروست دەکات. دەتوانیت ئەم تامانە لە بیرەی کاڵ، ئای پی ئەی، بیرەی قاوەیی، ستۆوت و بیرەی گەنمی وەکو هێفیڤیزنی ئەڵمانی بدۆزیتەوە. زۆرجار ئەم بیرانە خێراتر تەواو دەبن، بۆیە پێویست ناکات زۆر چاوەڕێ بکەیت بۆ ئەوەی چێژیان لێ وەربگریت.

لاگەرەکان شێوازێکی جیاواز بەکاردەهێنن. پشت بە مەعجوونی بنی چەورکەر دەبەستن کە حەزی لە پلەی گەرمی فێنکترە، لە دەوروبەری 45 پلەی فەهرەنگی بۆ 55 پلەی فەهرەنگی. دوای تەخمیرکردن، لاگەرەکان پێویستیان بە هەنگاوێکی درێژخایەنی هەڵگرتنی سارد هەیە کە پێی دەوترێت لاگەرینگ. ئەم پرۆسەیە بیرەیەکت پێدەبەخشێت کە تامێکی پاک و ورد و نەرمی هەیە. شێوازە بەناوبانگەکانی لاگەر بریتین لە لاگەری کاڵ، لاگەری کەهەب، بۆکس و لاگەری تۆخ. زۆرجار لاگەرەکان ڕوون دەردەکەون و تامێکی سووکتریان هەیە. ئەگەر بیرەیەکت دەوێت کە خواردنەوە ئاسان بێت و تازەگەری بێت، ئەوا لاگەر هەڵبژاردەیەکی زۆر باشە.

تێبینی: هەندێک لە بیرەکان دەتوانن کۆندیشنەری سارد بەکاربهێنن، هەندێک لە لاگەرەکانیش ڕەنگە کەمێک گەرمتر بچێن. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە بیرە دروستکردن نەرم و نیانە، و دەتوانیت تاقیکردنەوە لەسەر شێوازی جیاواز بکەیت.

لێرەدا مێزێکی خێرا دەخەینەڕوو کە یارمەتیت دەدات ستایلەکانی بیرە لەگەڵ پرۆسەی سەرەکی بیرەکردنیان بگونجێنیت:

ستایل بیرە	پرۆسەی سەرەکی	پرۆفایلی تامی ئاسایی
پال ئەیڵ، ئای پی ئەی	پەرداخکردن (Ale)	میوەیی، هۆپی، ئاڵۆز
ستۆت، براون ئەیل	پەرداخکردن (Ale)	برژاو، شوکولاتەیی، دەوڵەمەند
بیرەی گەنم	پەرداخکردن (Ale)	بەهارات، میوە، هەور
پال لاگەر	لاگەرینگ	ورد، پاک، سووک
ئەمبر/دارک لاگەر	لاگەرینگ	ماڵتی، نەرم، هاوسەنگ
بۆک	لاگەرینگ	بەهێز، ماڵتی، نەرم

ئامۆژگاری بۆ دروستکردنی بیرە لە ماڵەوە

ئەگەر دەتەوێت لە ماڵەوە بیرە دروست بکەیت، پێویستە بڕیار بدەیت کە ئایا دەتەوێت بیرەیەک دروست بکەیت یان لاگەر. هەر پرۆسەیەک هەنگاو و فێڵی تایبەتی خۆی هەیە. لێرەدا چەند ئامۆژگاریەک دەخەینەڕوو کە یارمەتیت دەدەن باشترین ئەنجام بەدەست بهێنیت:

1. مەعجوونەکەت لە پلەی گەرمی گونجاودا بخەرە ناو وۆرتەوە. بۆ لاگەرەکان، وەرتی سارد بەکاربهێنە بۆ ئەوەی تامی میوەیی نەخوازراوت نەبێت.

2. لە نزیکەوە سەیری تەخمیرکردنەکەت بکە. دەتوانیت پرۆسەکە خێراتر بکەیت بە بەرزکردنەوەی پلەی گەرمی کەمێک لە ناوەڕاستدا، بەڵام تەنها ئەگەر مەعجوونەکەت بتوانێت مامەڵەی لەگەڵ بکات.

3. هەمیشە پشوویەکی دیاسیتیل بۆ لاگەرەکان ئەنجام بدە. پلەی گەرمی لە نزیک کۆتایی تەخمیرکردنەکە بەرز بکەرەوە بۆ ئەوەی یارمەتیت بدات لە لابردنی تامەکانی کەرەیی.

4. سەبر بگرە لەگەڵ لاگەرەکان. پێویستیان بە چەند هەفتەیەک لە ساردی هەڵگرتن هەیە بۆ ئەوەی ڕوون و نەرم بن.

5. لەبیرت بێت کە بیرەکان خێراتر و لە پلەی گەرمی گەرمتردا دەچێنرێن. دەتوانیت زووتر چێژیان لێ وەربگریت لە لاگەر.

• بۆ لاگەرەکان پەرداخکردنی دوو قۆناغی بەکاربهێنە. بیرەکەت پێش لاگەرکردن بگوازەرەوە بۆ دەفرێکی نوێ بۆ ئەوەی پاک و ڕوون بێت.

• پلەی گەرمی تەخمیرەکەت بە جێگیری بهێڵەرەوە. لاگەرەکان پێویستیان بە پلەی گەرمی فێنکتر هەیە، بەزۆری لە نێوان ٣٨ پلەی فەهرەنگی بۆ ٦٠ پلەی فەهرەنگی.

• ڕێگەی داهێنەرانە تاقی بکەرەوە بۆ ئەوەی بیرەکەت بە ساردی بمێنێتەوە. دەتوانیت سەلاجە، حەمامێکی تاڵاو، یان تەنانەت ژێرزەمینێکی فێنک بەکاربهێنیت.

• کاتێک بیرەکەت دەگوازیتەوە بۆ دەفرێکی نوێ مەعجوونی زیاتری تێ مەکە. مەعجوونێکی بەس لە دوای خۆی دەمێنێتەوە بۆ تەواوکردنی کارەکە.

• تامی بیرەکەت بکە لەگەڵ پیربوونی. لاگەرەکان لەگەڵ تێپەڕبوونی کات باشتر دەبن، بەڵام زۆر پیربوون دەبێتە هۆی ئەوەی تازەیی لەدەست بدەن.

ئامۆژگاری: بەپێی ئەو شێوازەی کە دەتەوێت مەعجوونەکەت هەڵبژێرە. مەعجوونی لاگەر پێویستی بە خانەی زیاتر و پلەی گەرمی ساردتر هەیە. مەعجوونی ئەیل خێراتر کاردەکات و تامێکی زیاترت پێدەبەخشێت.

بە بیرکردنەوە لە شێوازی بیرەی دڵخوازت و جێبەجێکردنی ئەم ئامۆژگاریانە، دەتوانیت پرۆسەی گونجاو هەڵبژێریت و بیرەیەک دروست بکەیت کە خۆشت دەوێت.

لاگەرکردن و چەورکردن هەریەکەیان بەشێکی تایبەتیان هەیە لە دروستکردنی بیرە. تەخمیرکردن لە مەعجوون کەڵک وەردەگرێت بۆ گۆڕینی شەکرەکان بۆ کحول و تامەکان. لە دوای ئەوە لاجەرینگ دێت، بە بەکارهێنانی پلەی گەرمی سارد و کات بۆ ئەوەی بیرە ڕوون و نەرم بێت.

• هەمیشە پلەکانی گەرما کۆنتڕۆڵ بکە و چاودێری مەعجوونەکەت بکە.

• جۆری مەعجوونی گونجاو بۆ ستایلەکەت هەڵبژێرە.

• سەبر بگرە- لاگەرە باشەکان پێویستیان بە کات هەیە بۆ پەرەپێدانی تامی ورد.
  تێگەیشتن لەم هەنگاوانە یارمەتیت دەدات بیرەیەکی باشتر دروست بکەیت و ئەو ستایلانە هەڵبژێریت کە حەزت لێیە. شێوازی جیاواز تاقی بکەرەوە و بزانە هەر پرۆسەیەک چۆن خواردنەوە دڵخوازەکەت لە قاڵب دەدات!

پرسیارە بەردەوامەکان

جیاوازی سەرەکی لە نێوان لاگەرینگ و تەخمیرکردن چییە؟

تەخمیرکردن شەکرەکان دەکاتە کحول و تامەکان بە بەکارهێنانی مەعجوون. لاگەرکردن دوای چەورکردن ڕوودەدات. بیرەکە بە ساردیی هەڵدەگریت بۆ ئەوەی ڕوون و نەرم بێت. هەردوو هەنگاوەکە یارمەتیت دەدەن ئەو تام و دیمەنە بەدەست بهێنیت کە دەتەوێت لە بیرەکەتدا.

ئایا دەتوانیت لە کاتی دروستکردنی بیرەدا لاگەرینگ بەجێبهێڵیت؟

دەتوانیت لاگەرینگ بەجێبهێڵیت ئەگەر بیرە دروست بکەیت. لاگەرەکان پێویستیان بەم هەنگاوە هەیە بۆ تامێکی پاک. ئەگەر لەگەڵ لاگەردا لاگەرکردن بەجێبهێڵیت، ڕەنگە بیرەکەت تامی زبر یان هەور بێت. هەمیشە پرۆسەی دروست بۆ شێوازی بیرەکەت پەیڕەو بکە.

بۆچی پلەی گەرمی زۆر گرنگە لە دروستکردنی بیرە؟

پلەی گەرمی کۆنتڕۆڵی چۆنیەتی کارکردنی مەعجوون دەکات. پلەی گەرمی گەرم وا دەکات مەعجوون خێرا کار بکات و تامی میوەیی دروست بکات. پلەی گەرمی سارد مەعجوون خاو دەکاتەوە و تامێکی پاک و وردت پێدەبەخشێت. دەبێت پلەی گەرمی گونجاو بۆ ئەو شێوازە بیرەیەی کە دەتەوێت بهێڵیتەوە.

بیرەکەت تا چەند لاگەر بکەیت؟

زۆربەی لاگەرەکان پێویستیان بە لانیکەم ٤ هەفتە بە ساردی هەڵگرتن هەیە. هەندێک لە لاگەرە بەهێزەکان پێویستیان بە تا ٣ مانگە. تا درێژتر لاگەر بکەیت، بیرەکەت ڕوونتر و نەرمتر دەبێت. سەبر ئەنجامێکی باشترت پێدەبەخشێت.

چ جۆرە مەعجوونێک بۆ لاگەر و ئەیل بەکاردەهێنیت؟

بۆ لاگەرەکان مەعجوونی بنی چەورکەر بەکاردەهێنیت. ئەم مەعجوونە لە سەرمادا باشترین کاریگەری هەیە. بۆ بیرەکان، تۆ مەعجوونی سەرەوەی چەورکەر بەکاردەهێنیت. حەزی لە پلەی گەرمی گەرمترە و تامی میوەی زیاتر دروست دەکات. ئەو مەعجوونەی کە هەڵیدەبژێریت تامی بیرەکەت دەگۆڕێت.

ئایا لاگەرینگ وا دەکات بیرە زیاتر بمێنێتەوە؟

بەڵێ، لاگەرینگ یارمەتی بیرە دەدات بۆ ماوەیەکی زیاتر. هەڵگرتنی سارد ڕێگە بە مەعجوون دەدات تامە نەخوازراوەکان پاک بکاتەوە و بیرە جێگیرتر دەکات. بیرەکەت بە تازەیی دەمێنێتەوە و تامێکی خۆشی هەیە بۆ ماوەیەکی زیاتر ئەگەر بە باشی لاگەری بکەیت.

ئایا دەتوانیت بیرەی لاگەر بکەیت لە ماڵەوە بەبێ ئامێری تایبەت؟

دەتوانیت لە ماڵەوە لاگەر بکەیت ئەگەر سەلاجە یان ژێرزەمینێکی فێنکت هەبێت. بیرەکەت بە ساردی و جێگیر ڕابگرە، لە نێوان پلەی گەرمی ٣٤ پلەی فەهرەنگی و ٤٠ پلەی فەهرەنگی. بۆ پشکنینی پلەی گەرمی گەرماپێوەر بەکاربهێنە. پێویستت بە ئامێری فەنتازی نییە، تەنها سەبر و گرنگیدانت هەیە.