Va'aiga: 0 Tusitala: Fa'atonu Site Taimi Fa'asalalau: 2025-07-17 Afuaga: Nofoaga
Pe na e mafaufau ea pe aisea e tofo ai nisi pia fou ma mama ae o isi e malolosi pe suamalie tofo? O le mea autu e taoto i le eseesega i le va o le lagering vs fermenting. O le fa'afefeteina o le fa'agasologa lea e fa'aliliu ai e le fefete le suka i le 'ava malosi, ma maua ai le tofo muamua o le pia. Lagering e mulimuli i le fa'afefeteina, e aofia ai le malolo pia ile vevela malulu. E tusa ma le 68.5% o pia i le lalolagi atoa ua fa'amama. O lenei la'asaga e fa'amaluluina ai le tofo ma fa'amanino ai le pia, ma maua ai se vai inu malie a'o fa'aauau pea suiga o vaila'au i lenei vaitau malulu.
Fermentation o le laasaga muamua. E suia e le fefete le suka i le ava malosi ma mea manogi. O le mea lea e fa'avae ai le pia.
Lagering e sau pe a uma ona fa'afefe. O lona uiga o le fa'amalieina o le pia mo vaiaso po'o masina. O le mea lea e manino ai, lamolemole, ma mafiafia le pia.
E sili ona aoga le fefete Ale pe a mafanafana. E maua ai le tofo suamalie ma manogi. E sili atu ona aoga le fefete Lager pe a mālūlū. E maua ai le tofo mama ma malu.
E taua tele le pulea o le vevela i le taimi o le fa'afefe ma le lagering. E fesoasoani lea e fa'avasega le tofo o le pia. E taofia ai foi tofo leaga mai le faia.
E fesoasoani le malolo o le diacetyl i le taimi o le lagering. E aveese ai le tofo pata e le mana'omia. O le mea lea e lelei ai le pia.
O le umi o le lagering taimi e sili atu le manino ma sili atu le paleni pia. E te manaʻomia le onosaʻi e maua ai faʻaiʻuga sili.
Lagering fesoasoani pia e umi. E fa'amautu le tofo ma le pia fou.
E mafai e le au fai fale ona fafaga pia i ni auala faigofie. E mafai ona latou fa'aogaina se pusaaisa po'o se fogafale malulu. E tatau ona latou tausia le vevela ma mataʻituina lelei le fefete.
O le fa'afefeteina o se vaega taua tele o le fa'ainu. Ina ia fai le pia, e te faia muamua se vai suamalie e ta'ua o le wort. Ua faaopoopo le fefete i le wort, ona amata lea o le faagasologa. O le fefete o ni mea ola laiti ia e 'ai le suka i le wort. A o latou aai, latou te faia le ava malosi ma le carbon dioxide. O le auala lea e maua ai e le pia lona 'ava malosi ma pulu.
O le fa'agasologa fermentation ei ai nai laasaga autu. O se lisi faigofie lea o mea e tupu:
E te tu'u sa'o fa'afefete fa'afefete i totonu o le wort malulu.
O le fa'afefiloi e alu i totonu o se ipu fa'afefete, ma amata ona galue le fefete i suka.
E te fa'atumauina le vevela ina ia mafai e le fefete ona fai lana galuega lelei.
A mae'a le fa'afefete autu, e te fa'anofo le pia i se tane fa'anofo. E fesoasoani lea e lelei atili ai le tofo ma foliga manino ai le pia.
I le faaiuga, e te tuu le pia i totonu o fagu, apa, po o fagu. E mafai ona tupu na'o le carbonation pe fa'aopoopo.
Motugaafa: Siaki i taimi uma le kalave o lau pia a'o le'i fa'afefeteina ma pe a uma fo'i. E ta'u atu ai ia te oe le taimi e fai ai ma le tele o le ava i totonu o lau pia.
E iai le galuega fa'apitoa i le fa'afefete. A e fa'aopoopoina le fefete i le wort, e amata ai se gaioiga fa'ama'i. E talepe e sela faafefe suka e pei o le kulukose ma le fructose. Muamua, o nei suka e liua i se mea e taʻua o le pyruvate. Ona, pyruvate suia i le acetaldehyde ona sosoo ai lea ma le ethanol , o le ava malosi lea i le pia. E fai le carbon dioxide i le taimi e tasi, o lea e fa'afefe ai le pia.
Sa suʻesuʻeina e saienitisi lenei mea mo se taimi umi. Sa latou aoaoina lena mea o le fefete o sela ola ia e ola ma fesoasoani i le fa'afefeteina. E sili ona aoga le faiga pe a le tele le okesene. E fiafia le fefete e fai le ava malosi pe a tele le suka. E ta'ua lea o le Crabtree effect. E fesoasoani i le fefete e sasa ai isi microbes e ala i le faia o le ava malosi, e taofia ai isi mea mai le ola.
O le vevela e fa'aaogaina mo le fa'afefeteina e suia ai le tofo o le pia. O sitaili pia ta'itasi e fa'aaoga ai se faiga fa'apa'u ma le vevela. Mo se fa'ata'ita'iga, e masani lava ona fa'afefe le 'ale i le va o le 62°F ma le 75°F (17°C i le 24°C). E manaʻomia e Lagers ni vevela malulu, e tusa ma le 46°F i le 58°F (8°C i le 14°C). O nisi pia Belgian, e pei o saisons, e mafai ona fa'afefe i le vevela tele, e o'o lava i le 85°F (29°C).
O le laulau lenei e fa'aalia ai tulaga masani o le vevela mo sitaili pia eseese:
Sitaili pia |
Maalili Fa'alua (°F) |
Maalili Fa'amea muamua (°C) |
|---|---|---|
Ale |
62-75 |
17-24 |
Lagers |
46-58 |
8-14 |
Saito/Pelege |
62-85 |
17-29 |
A e pulea le vevela i le taimi o le fa'afefeteina, e te fesoasoani i le fefete e fai le tofo sa'o. O le vevela vevela e mafai ona maua ai ni mea'ai suamalie po'o ni mea manogi. O le malulu e fa'amama le tofo ole pia. O le su'eina o le auala sa'o ma le vevela e taua tele mo le faia o pia lelei.

O nisi pia e matua mama lava ma malulu le tofo. E mafua lenei mea ona o le lagering. Lagering o lona uiga o le taofiofia o le pia mo se taimi umi pe a uma ona fa'afefe. O le upu e sau mai le Siamani ma o lona uiga 'ia teu.' Brewers i matu o Bavaria na amata ona lagering i le 1300s. Sa latou tuu pia i totonu o potu malulu eli i luga o mauga. O nei potu e galue pei o pusaaisa masani ma tausia pia fou. I le aluga o taimi, na iloa ai e le au fai ava o le mea lea na sili atu ai le tofo pia ma umi le umi. O le ala lea na amata ai le lager style.
O se fefete fa'apitoa e ta'ua o le Saccharomyces pastorianus na mafai ai ona fa'asusu le lager. Ole fefete lea e galue ile vevela malulu nai lo le fefete ole ale. I le 1500s, na fai mai le tulafono a Bavarian e na o masina malulu e mafai ona gaosia ai pia. O lenei tulafono na fesoasoani e taofi le pia mai le faʻaleagaina ma faʻaaoga ai e le au fai ava le malulu e teu ai. Mulimuli ane, na fausia ai pusaaisa i le 1800s. O lenei mea e mafai ai e tagata ona inu pia i le tausaga atoa. I aso nei, o le lager o se tasi o pia sili ona lauiloa i le lalolagi.
Lagering e le na'o le tu'uina o pia i totonu o le pusaaisa. E tatau ona e mulimuli i laasaga e maua ai le pia lelei. O laasaga autu nei:
Muamua, tu'u le pia e fa'afefe i se vevela malulu. O le fefete e suia malie le suka i le ava malosi ma le carbon dioxide.
Sosoo ai, sii i luga le vevela mo sina taimi puupuu. E ta'ua lea o le diacetyl rest. E fesoasoani i le fefete e aveese ai tofo leaga, e pei o se tofo pata.
Ona toe fa'aititia lea o le vevela. Teu le pia i luga a'e o le malulu mo vaiaso po'o masina. O le fefete e galue lemu. E aveese ai le suka faaopoopo ma to'a i fafo, ma manino ai le pia.
Taofi le vevela. Afai e suia, e mafai ona faʻafefe le fefete ma faia ai ni tofo leaga.
O le laasaga malulu e teu ai e taua tele mo se lager mama mama. O le pia e sili atu ona lamolemole ma o le tofo e sili atu ona malu.
Motugaafa: Ia onosai. O le umi e te inu ai lau pia, o le manino ma sili atu ona paleni.
E taua tele le pulea o le vevela pe a fa'ainu pia. E masani ona e teuina le pia i le va o le 33°F ma le 50°F. O le tele o fai ava e fa'aaoga le 34°F i le 40°F mo le pia sili ona mama. O nisi lagers, pei o German Pilsner, e manaʻomia le malulu o le vevela. O isi, pei o Vienna Lager, e lelei i le vevela vevela.
Lager Style |
Lagering Tempera (°F) |
Lagering Vevela (°C) |
|---|---|---|
Siamani Pilsner |
34-40 |
1-4 |
Vienna Lager |
45-50 |
7-10 |
General Lager |
33-50 |
0.6-10 |
O le fa'atumauina o le vevela e fesoasoani i le fefete e fa'auma lana galuega. E taofia ai fo'i le fa'atupuina o tofo leaga. O le malulu e faʻagesegese ai suiga o vailaʻau, o lea e tatau ai ona e faʻatali pe a ma le masina. O lenei faiga lemu, malulu e maua ai le lager lona foliga manino ma le tofo lamolemole.
O le fa'afefeteina o le laasaga muamua lava lea i le fa'ainu. E te fa'aopoopoina le fefete i le wort, ma 'ai e le fefete le suka. O le mea lea e maua ai le ava malosi, pulu, ma le tofo muamua. Lagers e fa'afefe i le malulu, e tusa ma le 50°F (10-12°C). E fesoasoani lea i le fefete e tumau le soifua maloloina ma galue lelei.
Lagering e amata pe a maeʻa le faʻafefe. E te faia le pia e sili atu le malulu, tusa ma le 30°F (-1°C). E malulu le pia mo se taimi umi. E ta'ua lea o le vaitaimi o le lagering. O le pia e sili atu le manino ma o le tofo e sili atu ona lamolemole.
O le siitia mai le fa'afefete i le lagering e taua tele. O le mea lea e masani ona tupu: 1. Tuu le pia e fa'afefe i se vevela malulu. 2. Si'i i luga le vevela pe a ma le 57°F (14°C) mo sina taimi puupuu. E ta'ua lea o le diacetyl rest. E fesoasoani e aveese mea leaga. 3. Fa'alili le pia i lalo e toetoe lava a malulu mo le fa'ainu. 4. Taofi le vai malulu mo le itiiti ifo ma le 35 aso. O le mea lea e mama ai le pia, ma'oti ma manino.
Fa'aaliga: A uma ona fa'amama, e fa'amama le fefete ma nai mea laiti. O le mea lea e susulu ma lamolemole lau lager.
O le a le umi ma le mafanafana e te fa'afefeteina e suia ai le tofo. Lagers fa'afefete ile 50-55°F (10-13°C) se'ia uma le tele o suka. Ole malolo ole diacetyl ile 60-65°F (15-18°C) e umi ni nai aso.
Vaega o Fa'agasologa |
Va'aiga vevela (°F) |
Va'aiga vevela (°C) |
Umi |
|---|---|---|---|
Fermentation |
50 - 55 |
10 - 13 |
Se'ia toeitiiti mae'a le fa'amalosi malosi |
Malologa Diacetyl |
60 - 65 |
15 - 18 |
O ni nai aso |
Lagering (Fa'a'au malulu) |
30 - 45 |
-1 - 7 |
Ni nai vaiaso e oo atu i le 90 aso |
Lagering e umi atu nai lo le fa'afefeteina. E te teuina le pia i le 30-45°F (-1 i le 7°C) mo vaiaso pe 90 aso. Lager malulu ma malolosi e manaʻomia le tele o taimi. O lenei teuina lemu ma malulu e fesoasoani e fa'afefiloi tofo ma manino ai le pia.
O le taimi ma le vevela e suia ai le pia mulimuli. O le vevela e sili atu le mālūlū e mama ma mānava ai lager. O le fa'aumi umi e aveese ai le tofo leaga ma manino ai le pia. Afai e te faanatinati, e ono tofo lau lager pe foliga puaoa.
O le fefete fa'afefe maualuga e ta'ua o Saccharomyces cerevisiae. E sili ona aoga i le vevela vevela, 60-75°F (14-20°C). O lenei fefete e opeopea i luga. E fai ai pia e pei o ale pale, IPA, ma stouts. O pia nei e masani ona tofo fua pe feula.
O le fefete fa'afefe i lalo e ta'ua o Saccharomyces pastorianus. E nofo i le pito i lalo ma e fiafia i le malulu, 42-54°F (3-12°C). O lenei fefete e faʻaaogaina mo lagers pei o Pilsner ma Bock. E galue lemu ma mama ma malu le tofo pia.
Ituaiga |
Fa'afefete Fa'afefe (Ale) |
Fa'afefete Fa'afefe i lalo (Lager) |
|---|---|---|
Ituaiga Faafefete |
Saccharomyces cerevisiae |
Saccharomyces pastorianus |
Fa'apa'u Temp. |
60 i le 75°F / 14-20°C |
42 i le 54°F / 3-12°C |
Amioga fefete |
Tulai i luga |
Faʻamau i le pito i lalo |
Taimi Fa'apa'u |
Pe a ma le vaiaso pe sili atu |
E silia ma le masina |
Tala'aga o Tofo |
Fua, feula, lavelave |
Mama, mafiafia, malu |
Uiga Pia masani |
Pale ales, IPA, stouts, Peleseuma |
Pilsner, Helles, Bock |
E ese le galue o le fefete i le lagering ma le fa'afefe. I le taimi o le fa'afefete, e galue vave le fefete ma faia ai le ava malosi ma tofo. I le lagering, e fa'agesegese le fefete ae fa'amama pea le pia. E aveese ai le tofo leaga ma fesoasoani ia manino le pia. O le fefete e te filifilia e suia ai le tofo ma foliga o lau pia. Lager fefete e avatu ai ia te oe se māgoi, pia mama pe a uma se vaitaimi umi, malulu malulu.
O le fa'afefete o le taimi lea e fai ai le tele o tofo pia. E 'ai e le fefete le suka i wort ma fai ai le ava malosi, pulupulu, ma mea manogi. O nei mea fa'afefiloi e maua ai e pia ta'itasi lona tofo ma lona manogi. O nisi o mea'ai sili ona lelei mai le fermentation o:
Esters: O mea ia e manogi ai le pia po'o fugala'au, pei o le fa'i po'o le apu. O le fefete e fai ai ester e ala i le fa'afefiloi o 'ava mālosi ma acids.
'ava malosi: O mea nei e maua ai ni tofo malosi, o nisi taimi e vevela pe suamalie. To'atele e mafai ona tofo pei o vaila'au.
Sulfur compounds: O nei mea e mafai ona manogi pei o fuamoa pala po'o fuala'au kuka. E oo lava i sina mea itiiti e mafai ona suia ai le manogi pia.
Aldehydes: O nei mea e mafai ona tofo ai le pia 'lanumeamata' pe le mae'a. Acetaldehyde e taatele ma e tofo pei o le apu lanumeamata.
Organic acids: O nei mea e faaopoopo ai sina oona ma fesoasoani e faapaleni le pia.
O le fefete, vevela, ma le auala e te fa'afefeteina e suia ai nei tofo. O le vevela o le vevela e maua ai le tele o esters ma le ava maualuga. O le mālūlū mālūlū e fa'amama ma mama ai mea manogi.
Lagering o le taimi e malolo ai le pia pe a uma ona fa'afefe. O lenei laasaga e fesoasoani e faʻalelei ma faʻamamā mea manogi. I le taimi o le fa'afefeteina, e fa'agesegese le fa'afefete e fa'asa'o ai tofo o totoe. O le mea lea e tupu i le taimi o le lagering:
O le fefete e talepeina ai isi suka ma tofo e ese mai le diacetyl (buttery) ma le acetaldehyde (apu lanumeamata).
O mea manogi e fefiloi ma malu, o lea e sili atu le malie ma paleni le tofo o le pia.
O le malulu e fesoasoani i le fefete ma ni nai mea laiti e fa'anofo, e fa'amama ai le pia.
O le oona o le hop e sili atu ona malu, ma fa'afefiloi uma tofo mo se fa'ai'uga ma'oti.
E te maua pia e mama, lamolemole, ma faigofie ona inu. O le umi e te inu ai, o le lelei foi lea o le tofo o lau pia.
O le lagering ma le fa'afefeteina e suia uma ai le tofo o le pia. O le fa'afefeteina e fai ai tofo autu. E mafai ona e maua fuala'au, fe'ai, pe malosi fa'amatalaga, e fa'atatau i le fefete ma le vevela. O le Lagering e fa'alelei ai nei tofo. E aveese ai tofo leaga ma fa'afefiloi mea uma.
Afai e te faamisi le lagering, e mafai ona tofo le pia pe le uma. Afai e te faatopetope le fa'afefete, e tele naua mea leaga e te maua. O le faia sa'o o la'asaga e lua e te maua ai le pia mama ma le tele o uiga. O le iloa e uiga i le lagering ma le fa'afefeteina e fesoasoani ia te oe e fai ai le tofo pia i le mea e te mana'o ai.

E mafai ona e iloa le eseesega o ales ma lager i le fefete latou te faʻaaogaina. O mea taua ia e iloa:
Ole fefete ole igoa ole Saccharomyces cerevisiae . E galue i le vevela vevela, i le va o le 60–78°F (16–26°C). O lenei fefete e opeopea i luga pe a faafefe.
O le fefete Lager e taʻua o Saccharomyces pastorianus . E fiafia i le malulu, e tusa ma le 42–58°F (9–14°C). O lenei fefete e magoto i lalo i le taimi o le faʻafefe.
Ole fefete ole ale e maua ai le tele o esters ma phenols. O nei mea e maua ai le tofo suamalie ma le manogi o le ales.
O le fefete Lager e fa'agesegese lona galue ma fa'aitiitia ai esters. O le mea lea e maua ai e le lagers se tofo mama ma maoti.
O le fefete Lager o se fa'afefiloi o le fefete ale ma le fefete alofa malulu.
E suia e le fefete le tofo o le pia. Ole fefete ole ale e maua ai le tele o esters ma phenols. O mea ia e maua ai le tofo ale e pei o le fa'i po'o le clove. O le fefete Lager e galue i le vevela maualalo ma faʻaitiitia ai nei tofo. Lagers e tofo mama, mafiafia, ma lamolemole. Ales e malosi ma faigata tofo. Lagers tu'u le malt ma hops e tu ese ma se tofo mama.
O ales ma lagers e amata i le fa'afefete, ae e ese a latou faiga. Ales fa'afefete ile potu vevela. O le fefete e galue vave ma maua ai le malosi, fua, poʻo le manogi manogi. Lagers e fa'afefe i le vevela malulu. O le fefete e galue lemu ma faʻaitiitia ai le tofo faaopoopo. A maeʻa le faʻafefe, e alu le lagers i le lagering. Ole la'asaga malulu lea e teu ai vaiaso po'o masina. O le pia e sili atu ona manino ma faʻafefeteina le tofo.
Lagering o le mea lea e ese ai le lager mai le ales. A e inu pia, e te malulu mo se taimi umi. E fesoasoani lea i mea malō e fa'ato'a ma fa'agesegese suiga o vaila'au. O le pia e foliga manino ma mama lona tofo. O le Lagering foi e aveese ai esters fua ma isi mea faaopoopo, ina ia lagona le lamolemole le pia. Lagers e masani ona i ai se tofo mama ma sili atu ona mama nai lo ales. E te maua se fa'ai'uga ma'oti ma se vai inu fa'afou.
Motugaafa: Afai e te manaʻo i se pia lamolemole ma faigofie, taumafai se lager. Afai e te fiafia i tofo malosi ma fua, o le ales o se filifiliga lelei.
O le laulau lenei e fa'aalia ai le ese'esega o ales ma lagers:
Vaega o Fa'agasologa |
Ales (E masani) |
Lagers (Toe masani) |
|---|---|---|
Fa'apa'u Temp |
65-75°F (mafanafana) |
45-55°F (malulu) |
Umia Fa'apala muamua |
E itiiti ifo i le 1-2 vaiaso |
Pe a ma le 1-2 vaiaso |
Malologa Diacetyl |
E le masani ona manaʻomia |
1-2 aso ile 10-15°F i luga a'e ole vevela ole vevela |
Lagering (Fa'a'au malulu) |
E le mana'omia |
3-8 vaiaso ile 35-45°F |
Faamoemoega ole Lagering |
N/A |
Tofo vaivai, fa'amanino pia, fa'aitiitia mea manogi |
O le vevela ma le taimi e suia ai le auala e maua ai lau pia. E vave fa'afefete alesi ile vevela vevela. O le mea lea e maua ai le tele o esters ma le lavelave o tofo. Lagers e fa'agesegese i le malulu o le vevela. O le la'asaga umi, malulu malulu e lamolemole, manino, ma mafiafia le pia. Afai e te pulea le vevela, e te maua se lager sili e leai se tofo leaga. O la'asaga e fa'aola ma fa'apouliuli ai ales. Lagers e mama, manino, ma faafouina.
Manatua: O le eseesega i le va o le ale ma le lager e le naʻo le fefete. E fa'atatau fo'i i le fa'afefeteina ma le matua ole pia. E taua uma le taimi ma le vevela mo le tofo mulimuli.
O le fa'afefete ma le fa'ainu e suia ai le tofo ma le manogi pia. I le taimi o le fa'afefete, e faia e le fefete mea eseese e maua ai le pia lona tofo fa'apitoa. O nisi o ia mea o le diacetyl, e tofo pei o le pata, ma le acetaldehyde, e tofo pei o apu lanu meamata. E mafai fo'i ona aliali a'e ma manogi pei o fuamoa pala po o fuala'au vela. Afai e te fa'aogaina le fefete maloloina ma tausia le pia i le vevela sa'o, e alu ese nei tofo leaga. E ta'ua lea o le diacetyl rest.
O le Lagering e fesoasoani e fa'amalieina mea manogi na faia i le taimi o le fa'afefe. A e fa'amaualili pia mo vaiaso po'o masina, e fa'afefiloi le tofo ma fa'afefeteina. O le oona o le hop e faaitiitia le malosi, ma sili atu ona paleni le tofo o le pia. O le fefete e galue lemu i le malulu ma fesoasoani e faʻamamā mea tofo o totoe. O le fefete, malt, ma hops e te filifilia e suia ai foi le tofo ma le manogi mulimuli. Mo se faʻataʻitaʻiga, o hops mamalu e pei o Saaz poʻo Hallertau e maua ai se manogi vaivai, manogi. American hops pei Cascade faaopoopo se manogi citrus. O le vai e te fa'aaogaina ma ona minerale e suia ai fo'i le lagona ma le tofo o le pia. E ala i le suia o le taimi, vevela, ma mea e te tu'uina i totonu, e te faia ai le tofo ma sogisogi i le pia i lou mana'o.
E i ai se eseesega tele i le manino ma le lamolemole o le pia pe afai e te fa'afefeteina pe e te fa'ainu fo'i. O le fa'afefete malulu e fa'agesegese ai le fefete, o lea e te maua ai se tofo mama ma sili atu le tino. A e fa'ainu pia, fa'afefete ma tama'i fasi mea e fa'amau i lalo. O le mea lea e foliga susulu ma manino ai le pia.
O le Lagering e lagona ai le masi ma faafouina o le pia.
O le pa'u malulu o lona uiga o le fa'alili vave o le pia a'o le'i tu'u fagu. E fesoasoani lea i polotini ma le fefete e pipii faatasi ma pa'u i fafo. E taofia ai le puao ma avatu ia te oe pia feilafi.
O le fa'afefeteina mafanafana e mafai ona puaoa ma talatala le pia. Ole fefete e galue vave ma tu'u ai nisi mea i tua.
E taua le tausia o le vevela sa'o i la'asaga uma e lua. Afai e te faia, e te taofi mea leaga ma maua le pia manino ma lamolemole e fiafia i ai le tele o tagata.
E mafai ona e fa'aumi le pia e ala i le fa'afefeteina ma fa'ainu i le ala sa'o. Lagering e fa'amanino ma mautu ai le pia. Ole mea lea e fa'afou ai le pia ma tofo lelei mo se taimi umi. A'o lagering, fa'afefete e galue lemu. E aveese mea e te le mana'o ai ma fesoasoani i le pia ia lelei. E pa'ū la'ititi le pH, lea e fesoasoani e fa'amautu ai le pia ma fa'aitiitia ai le pala.
Na iloa e saienitisi e taua le auala e te teuina ai pia pe a uma nei laasaga. Afai o oe taofi le pia malulu ma mamao mai le ea, e fa'agesegese le matua ma tumau lona tofo. O vaega oona o le pia e malepe vave pe a mafanafana le pia. Afai e te teuina pia malulu, e te puipuia ia mea ma fa'afou le tofo pia. O le sa'o pH, i le va o le 4.2 ma le 4.6 , e taofia ai foi le puao ma puipuia le pia mai siama.
Motugaafa: Taofi i taimi uma lau pia i se nofoaga malulu ma pogisa. E fesoasoani lea e tofo lelei mo se taimi umi.
E le fou le fa'ainu. Ua faitau afe tausaga na faia ai e tagata meainu faafefeteina. I Jiahu i Saina, na maua ai e tagata su'esu'e i le eleele ni fasi omea tuai. O nei vaega e tusa ma le 9,000 tausaga le matutua. Sa iai a latou faʻailoga faʻamaʻi o le meli, araisa, fualaʻau hawthorn, ma vine vao. Sa faaaoga e saienitisi ni masini faapitoa e siaki ai nei meainu. O mea faigaluega o chromatography ma mass spectrometry. Na latou fa'amaonia o nisi ia o meainu fa'afefeteina muamua. Ina ua toe faia e le au atamamai nei meainu tuai, na latou maua pe tusa ma le 9% le ava malosi. O le tofo e pei o le mea e te faʻamoemoeina mai se fua tuai tele.
O isi nofoaga na fai ai pia i aso ua mavae. I le Ana o Raqefet i Isaraelu, o toega pia e 13,000 tausaga le matutua. O nei pia muamua sa mafiafia ma pala. Sa faaaoga e tagata mo tausamiga faapitoa. I Mesopotamia, na tusia ai e tagata fua o pia i luga o papa omea pe a ma le 3,900 tausaga ua mavae. O le solo Sumerian ia Ninkasi o loʻo taʻu mai ai le auala e fai ai pia karite. E fa'aalia ai le taua o le pia i aso uma. Na fausia e tagata Aikupito anamua ni fale pia tetele, e pei o le fale i Abydos. O lenei fale pia ua 5,000 tausaga le matua. E oo lava i Iron Age Peretania, na faia e tagata pia. O lo'o fa'aalia lea i toega pia na maua i Cambridgeshire.
O le a laulau o loʻo lisiina ai nisi o faʻamaoniga sili ona leva mai le lalolagi atoa:
Nofoaga / Aganuu |
Aso Fa'atatau |
Ituaiga o Molimau |
Fa'amatalaga |
|---|---|---|---|
Raqefet Cave, Isaraelu |
13,000 tausaga ua mavae |
Toega tala fa'asolopito |
O lo'o tumau pea le pia i se mea mafiafia na fa'aaogaina e tagata Natufian mo 'aiga fa'apitoa. |
Jiahu, Saina |
9,000 tausaga ua mavae |
Toega tala fa'asolopito (su'esu'ega kemikolo) |
Omea e iai fa'ailoga vaila'au o meainu e faia mai araisa, meli, fuala'au hawthorn, ma vine vao. |
Mesopotamia (Sumeria) |
~ 3,900 tausaga ua mavae |
Faamaumauga tusitusia (solo) |
Sumerian solo i Ninkasi ma le fua pito leva o pia e uiga i le faia o pia karite. |
Abydos, Aikupito |
~ 5,000 tausaga ua mavae |
nofoaga su'esu'e |
Ose falegaosi pia mai le Early Dynastic Period o lo'o fa'aalia ai le fa'aputuina lelei. |
Cambridgeshire, Peretania |
~ 2,000 tausaga ua mavae |
Toega tala fa'asolopito |
O lo'o maua pea pia Iron Age i le taimi o galuega i luga o auala. |

O tusitusiga tuai ma mea faitino mai Mesopotamia o loʻo faʻaalia ai le taua o le pia. O le Epic of Gilgamesh ma le solo ia Ninkasi e talanoa uma e uiga i pia. O nei faamaumauga e faʻamaonia ai ua leva ona iloa e tagata le faʻafefeteina lelei ma aʻoaʻo isi.
Lagering e le'i amataina i le ava muamua. Na amata mulimuli ane i Europa, tele i Bavaria, i le taimi o Vaitausaga Tutotonu. Na va'aia e le au fai pia e sili atu le tofo o pia o lo'o teuina i totonu o ana malulu po'o potu ma tumau pea fou. O le malulu na faʻagesegese ai le fefete ma siama. Na fesoasoani lea e taofia le pia mai le leaga.
Na fa'aaogaina e le au fai mea fa'afefete a Bavarian se fefete fa'apitoa e fiafia i le malulu. O lenei fefete e taʻua o Saccharomyces pastorianus. Na magoto i lalo ma galue lelei i le malulu. E ala i le tausia o le pia i luga a'e o le malulu, na latou fa'amanino, ma'oti, ma lamolemole. E leʻi umi, ae avea le lagering ma mea taua tele i Siamani ma salalau atu i isi nofoaga.
Mea Moni Fa'afiafia: O le upu 'lager' e sau mai le Siamani ma o lona uiga o le 'teu.' Fa'afetai i le teuina ma le fa'afefeteina ma le fa'aeteete, o lo'o i ai le lager tatou te fiafia ai i aso nei.
I le taimi nei, o le lagering o se saienisi. E fa'aogaina e le au fai fa'ato'aga le vevela ma le taimi mo vaega ta'itasi. O le mea lea e mautinoa ai e mama ma paleni le pia. Lagering suia pia e faavavau. Na matou maua ai tofo fou ma sitaili e fiafia pea tagata i le lalolagi atoa.
A e filifili pe fa'afefea lau pia, e tatau ona e mafaufau muamua i le sitaili e te mana'o ai. Ales ma lagers e faʻaogaina faiga eseese ma tuʻuina atu ia te oe ni tofo eseese. Afai e te manaʻo i se pia e iai le malosi ma le lavelave o mea manogi, e tatau ona e vaʻai i sitaili ale. E fa'aaoga e Ales le fefete fa'afefete pito i luga e sili ona aoga i le vevela vevela, masani i le va o le 60°F ma le 75°F. O lenei fefete e maua ai fuala'au suamalie, vevela, po'o ni tusi sukalati. E mafai ona e mauaina nei tofo i ales pale, IPAs, ales enaena, stouts, ma pia saito pei o Siamani Hefeweizen. O pia nei e masani ona vave maeʻa, o lea e te le tau faatali umi e te fiafia i ai.
Lagers faʻaaoga se auala ese. Latou te faʻalagolago i le fefete faʻafefe i lalo e fiafia i le malulu, e tusa ma le 45°F i le 55°F. A maeʻa le faʻafefe, e manaʻomia e lagers se laasaga umi e teu ai malulu e taʻua o le lagering. O lenei faiga e avatu ai ia te oe se pia e tofo mama, mafiafia, ma lamolemole. O sitaili lager ta'uta'ua e aofia ai lager pale, lager amber, bocks, ma lagers pogisa. Lagers e masani ona foliga manino ma e mama lona tofo. Afai e te manaʻo i se pia e faigofie ona inu ma faʻafouina, o le lager o se filifiliga sili.
Manatua: O nisi ales e mafai ona faʻaogaina le malulu malulu, ma o nisi lager e mafai ona faʻafefeteina teisi. E faʻaalia ai o le faʻafefeteina e fetuutuunai, ma e mafai ona e faʻataʻitaʻi i auala eseese.
Ole laulau vave lea e fesoasoani ia te oe e fa'afetaui ai sitaili pia ma a latou faiga fa'ainu autu:
Sitaili pia |
Fa'agasologa Autu |
Tala'aga Fa'ailoga Fa'apitoa |
|---|---|---|
Pale Ale, IPA |
Fa'afefeteina (Ale) |
Fua, oso, lavelave |
Stout, Brown Ale |
Fa'afefeteina (Ale) |
Roasty, sukalati, mauoa |
Pia Saito |
Fa'afefeteina (Ale) |
Sulu, fua, puaoa |
Pale Lager |
Malisi, mama, mama |
|
Amber/Dark Lager |
Lagering |
Malty, lamolemole, paleni |
Bock |
Lagering |
Malosi, malt, lamolemole |
Afai e te manaʻo e faʻafefe i le fale, e tatau ona e filifili pe e te manaʻo e fai se ale poʻo se lager. E tofu le faagasologa ma ona lava laasaga ma togafiti. O nisi nei o fautuaga e fesoasoani ia te oe e maua ai taunuuga sili:
Tuu lau fefete ile wort ile vevela sa'o. Mo lagers, faʻaaoga wort malulu e aloese ai mai tofo suamalie e le manaʻomia.
Va'ai toto'a lau fa'afefete. E mafai ona e faatelevaveina le faagasologa e ala i le siitia o le vevela i le ogatotonu, ae naʻo pe a mafai e lau fefete ona taulimaina.
Fai i taimi uma se malologa diacetyl mo lagers. Si'i i luga le vevela e latalata ile fa'ai'uga ole fa'afefete e fesoasoani e aveese ai le tofo ole pata.
Onosa'i i lager. Latou te manaʻomia ni nai vaiaso o le teuina malulu ina ia manino ma lamolemole.
Manatua, e vave ona fa'afefe ale ma i le vevela vevela. E mafai ona e fiafia vave i latou nai lo lagers.
Fa'aaoga se fa'apala e lua-laasaga mo lagers. Ave lau pia ile koneteina fou a'o le'i fa'ainu ina ia mama ma manino.
Taofi lou vevela fa'afefeteina ia tumau. E mana'omia e Lagers ni vevela mālūlū, e masani lava ile va ole 38°F ma le 60°F.
Taumafai ni auala fatufatua'i e fa'amalie ai lau pia. E mafai ona e fa'aogaina se pusaaisa, ta'ele taufusi, po'o se fogafale malulu.
Aua ne'i fa'aopoopoina le fefete pe a e fa'anofo lau pia i se koneteina fou. Ia lava le fefete o le a nofo i tua e faauma ai le galuega.
Tofo lau pia a o faasolo ina matua. Lagers e sili atu i le taimi, ae o le tele o le matua e mafai ona leiloa ai le fou.
Motugaafa: Filifili lau fefete e faʻatatau i le sitaili e te manaʻo ai. O le fefete Lager e manaʻomia le tele o sela ma malulu malulu. Ole fefete ale e galue vave ma maua atili ai lou tofo.
E ala i le mafaufau e uiga i lau pia e sili ona e fiafia i ai ma mulimuli i nei fautuaga, e mafai ona e filifilia le faiga saʻo ma fai se pia e te fiafia i ai.
O le lagering ma le fa'afefeteina e iai sona sao fa'apitoa i le fa'ainu. O le fa'afefeteina e fa'aaoga ai le fefete e fa'aliliu ai le suka i le 'ava mālosi ma tofo. Lagering e soso'o mai, fa'aaoga le malulu ma le taimi e fa'amama ma lamolemole le pia.
Ia pulea i taimi uma lou vevela ma matamata lau fefete.
Filifili le fa'afefete fa'afefete sa'o mo lau sitaili.
Onosa'i—e mana'omia e lager lelei se taimi e atia'e ai ni tofo māgoi.
O le malamalama i laasaga nei e fesoasoani ia te oe e fai ai le pia sili atu ma filifili sitaili e te fiafia i ai. Fa'ata'ita'i auala eseese ma va'ai pe fa'afefea ona fa'atusa e faiga ta'itasi lau vaiinu e sili ona e fiafia i ai!
O le fa'afefeteina e fa'aliliuina ai le suka i le 'ava mālosi ma tofo e fa'aaoga ai le fefete. Lagering e tupu pe a uma ona fa'afefe. E te teuina le pia malulu ina ia manino ma lamolemole. O laasaga uma e lua e fesoasoani ia te oe e maua ai le tofo ma foliga e te manaʻo ai i lau pia.
E mafai ona e faamisi le lagering pe afai e te faia ales. Lagers e manaʻomia lenei laasaga mo se tofo mama. Afai e te fa'ase'e le lagering ma le lagers, e ono tofo lau pia pe puaoa. Mulimuli i taimi uma le faiga sa'o mo lau sitaili pia.
E pulea e le vevela le auala e galue ai le fefete. O le vevela vevela e galue vave ai le fefete ma maua ai ni tofo suamalie. O le malulu o le vevela e fa'agesegese ai le fefete ma maua ai se tofo mama ma tofo. E tatau ona e tausia le vevela sa'o mo le ituaiga pia e te mana'o ai.
Ole tele ole lager e mana'omia le itiiti ifo ile 4 vaiaso ole teuina ile malulu. O nisi lager malosi e manaʻomia e oʻo atu i le 3 masina. O le umi e te inu ai, o le manino ma lamolemole lau pia. O le onosai e te maua ai i'uga lelei.
E te fa'aogaina le fefete fa'afefe i lalo mo lagers. O lenei fefete e sili ona aoga i le malulu. Mo ales, e te faʻaaogaina le fefete faʻafefe maualuga. E fiafia i le vevela vevela ma sili atu le tofo suamalie. O le fefete e te filifilia e suia ai le tofo o lau pia.
Ioe, e fesoasoani le lagering e umi ai le pia. O le teuina malulu e mafai ai e le fefete ona fa'amama mea e le mana'omia ma fa'amautu ai le pia. E tumau pea le fou o lau pia ma tofo lelei mo se taimi umi pe a e fafaga lelei.
E mafai ona e inu i le fale pe a iai sau pusaaisa poʻo se potu i lalo malulu. Taofi lau pia malūlū ma tumau, i le va o le 34°F ma le 40°F. Fa'aaoga se fua vevela e siaki ai le vevela. E te le manaʻomia ni meafaigaluega faʻapitoa, naʻo le onosai ma le tausiga.