چی دەبێتە هۆی کەمیی دەبە ئەلەمنیۆم و چۆن کاریگەری لەسەر کۆمپانیاکانی خواردنەوە هەیە

کەمی دەبە ئەلەمنیۆم: چۆن خۆت لە وردکردن بەدوور بگرێت، تەحەدای بەرچاوی بۆ پیشەسازی خواردنەوەکان دروستکردووە. لە ساڵی ٢٠٢١، خواست لەسەر دەبە ئەلەمنیۆمەکان بە ڕێژەی زیاتر لە ٧% زیادی کردووە , بەڵام کارگەکان کێشەیان هەبوو بۆ بەرهەمهێنانی ئەوەندە بەرهەمهێنان کە بتوانن ئەم زیادبوونە دابین بکەن. بەرزبوونەوەی نرخی وزە بووە هۆی ئەوەی هەندێک لە توێنەرەکان بەرهەمی ئەلەمنیۆم کەم بکەنەوە , و ئەمەش تێچوونەکانی بەرزکردەوە و دەستەبەرکردنی پێداویستییە پێویستەکانی قورستر کرد. بەپێی ئامارەکانی کۆمپانیای باڵ، هەبوون... 10 ملیار دەبە کەمتر لە پێویست بەردەستە. لە ئەنجامدا کۆمپانیاکان ناچار بوون ئەو خواردنەوە جۆراوجۆرانەی پێشکەشیان دەکرد کەم بکەنەوە و ڕوو لە بژاردەی پاکەتکردنی بەدیل بکەن. ئێستا هەردوو مارکەی خواردنەوە گەورە و بچووکەکان ڕووبەڕووی ڕەفەی بەتاڵ دەبنەوە و دەبێت پێشکەشکردنی بەرهەمەکانیان بگونجێنن بۆ ئەوەی بژین کەمیی دەبە ئەلەمنیۆم: چۆن دوور بکەویتەوە لە وردکردن.

کلیلەکانی بردنە دەرەوە

• بەرزبوونەوەی نرخی وزە و داخستنی ئامێری توێنەرەوە، بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆمی کەمکردووەتەوە. ئەمەش وایکردووە کەمتر دەبە دروست بکرێت. پەتاکە وایکرد خەڵکێکی زیاتر بکڕن خواردنەوە لە قوتووەکاندا . بیرە و سێلتزەری ڕەق زیاتر بەناوبانگ بوو. ئەمەش کەمیی دەبەی هێندەی تر خراپتر کرد. کۆمپانیا گەورەکانی خواردنەوە سەرەتا دەبەیان دەست دەکەوێت. بەرهەمهێنەرانی بچووک پارەی زیاتر دەدەن و دەبەی کەمتر وەردەگرن. کۆمپانیاکان جۆری نوێی پاکەتکردن تاقی دەکەنەوە. هەروەها زنجیرە دابینکردنەکانیان باشتر دەکەن. ڕیسایکلکردنیش خەریکە گرنگتر دەبێت. براندەکان بە ڕوونی لەگەڵ کڕیارەکان باس لە کەمییەکەیان دەکەن. هەروەها پلانی نەرم و نیان دادەنێن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکان. ئەمەش یارمەتیان دەدات کڕیارەکانیان دڵخۆش و دڵسۆز بن.

هۆکارەکانی کەمیی

نرخی وزە و بڕینی ئامێری توێنەرەوە

دروستکردنی ئەلەمنیۆم پێویستی بە کارەبایەکی زۆر هەیە. کاتێک نرخی وزە بەرز دەبێتەوە، تێچووی دروستکردنی ئەلەمنیۆم زیاترە. لە چەند ساڵی ڕابردوودا نرخی وزە لە ئەوروپا و ئاسیا زۆر بەرزبووەتەوە. ئەمەش وایکرد زۆرێک لە توێنەرەکان خاو ببنەوە یان دابخرێن. بۆ نموونە لە ساڵی ٢٠٢٢دا کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئەلەمنیۆمی ئەوروپا بە ڕێژەی ٢٥% بەرهەمەکانیان کەمکردەوە، چونکە گازی سروشتی گران بوو. هەروەها چین بەهۆی سنووردارکردنی وزە و بەرزبوونەوەی نرخی خەڵوز ناچاربوو بەرهەمهێنانی کەم بکاتەوە. ئەم گۆڕانکاریانە بەو مانایە بوو کە ئەلەمنیۆم کەمتر لە سەرانسەری جیهاندا دروستکرا. پاشان کۆمپانیاکانی خواردنەوە کێشەیان هەبوو لە بەدەستهێنانی دەبەی پێویست.

شارەزایان دەڵێن کارەبا نزیکەی 30%ی تێچوونەکەیە بۆ دروستکردنی ئەلەمنیۆم. کاتێک کارەبا گران دەبێت، توێنەرەکان ناتوانن بەردەوام بن. لە ئەمریکای باکوور لە ساڵی ١٩٨٠دا ٣٣ توێنەرەوەی سەرەکی هەبوون. ئێستا، تەنها ٦ توێنەرەوە ماوە. ئێستا تێچووی کارەبا لە ئەوروپا نزیکەی دوو هێندە زیاترە لە ئەمریکا ئەمەش هێندەی تر قورستر دەکات بۆ ئەوەی توێنەرەکان بە کراوەیی بمێننەوە.

لێرەدا خشتەیەک دەخەینەڕوو کە چۆنیەتی... تێچووی وزە و بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆم گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە :

ساڵ	تێکڕای تێچووی وزە (USD بۆ هەر مێگاوات کاتژمێر)	بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆمی جیهانی (ملیۆن تۆن)
2022	85	68
2023	93	69
2024	101	70
٢٠٢٥*	110 (پرۆژەکراو)	72 (پرۆژەکراو)

سەرچاوە: ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە، ٢٠٢٤؛ پەیمانگای نێودەوڵەتی ئەلەمنیۆم، ٢٠٢٤.

ژمارەکان دەریدەخەن کە بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆم لە ڕۆژئاوا و ناوەڕاستی ئەوروپا لە مانگی نیسانی ٢٠٢٢ بە ڕێژەی ١٣.٢% دابەزیوە . بە بەراورد بە ساڵی ڕابردوو ئەمەش زیاتر لەبەر ئەوە ڕوویدا کە شەڕی ئۆکرانیا وایکرد نرخی وزە باز بدات. هەندێک لە توێنەرەکان وەک کۆمپانیای نۆرسک هایدرۆ لە سلۆڤاکیا داخران. ئەمەش وایکرد کەمیی دەبە خراپتر بێت. بەهۆی ئەوەی کەمتر توێنەرەکان کاریان دەکرد، دەبە کەمتر بوو. نرخەکان بەرزبوونەوە و کەمیی لە ئەمریکای باکوور و شوێنەکانی دیکە بڵاوبووەوە.

گۆڕانکارییەکانی پەتاکە لە خواستدا

کۆڤید 19 چۆنیەتی کڕینی خواردنەوەکانی خەڵک گۆڕی. قەدەغەکردن خەڵکی لە ماڵەوە دەهێشتەوە. زیاتر خواردنەوە قوتووەکانیان کڕی بۆ ئەوەی لە ماڵەوە بمێننەوە. ئەمەش وایکرد خواست لەسەر دەبە زۆر بەرزبێتەوە، بەتایبەتی بۆ بیرە و خواردنەوە گازییەکان. لە ماوەی پێنج هەفتەی سەرەتای پەتاکەدا، فرۆشی خواردنەوە ڕۆحییەکان بە ڕێژەی 47% بەرزبووەتەوە ، فرۆشی شەراب بە ڕێژەی 37% بەرزبووەتەوە، و فرۆشی بیرە بە ڕێژەی 33% بەرزبووەتەوە. فرۆشی بیرەی ئۆنلاین لە مانگەکانی ئازار و نیساندا زیاتر لە دوو هێندە زیادی کردووە. دابەزاندنی ئەپی گەیاندنی بەقاڵی ڕۆژانە بە ڕێژەی ٢١٨% بازدانی بەخۆیەوە بینی.

گۆڕانی ڕەفتاری بەکاربەر	ئامار/ڕەوت
فرۆشی ڕۆح زیاد دەکات	لە ماوەی پێنج هەفتەدا بە ڕێژەی 47% زیادی کردووە
فرۆشی شەراب زیاد دەکات	لە ماوەی پێنج هەفتەدا بە ڕێژەی 37% زیادی کردووە
فرۆشی بیرە زیاد دەکات	لە ماوەی پێنج هەفتەدا بە ڕێژەی 33% زیادی کردووە
فرۆشتنی بیرە بە شێوەی ئۆنلاین	لە مانگەکانی ئازار و نیساندا زیاتر لە 100% زیاد دەکات
دابەزاندنی ئەپی گەیاندنی بەقاڵی	زیادبوونی تا 218% دابەزاندنی ڕۆژانە
کڕینی بەکۆمەڵ و کڕینی خۆراکی لەناونەچوو	زیادبوونی بەرچاو لە کاتی سەرەتای پەتاکەدا
کڕینی خۆراکی بەستوو	بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە
کڕینی پەیوەست بە نانی بەیانی (تێکەڵەی پانکەیک، شەربەت)	لە ماوەی شەش هەفتەدا بە ڕێژەی 245% زیادی کردووە
کڕینی دانەوێڵەی گەرم	لە ماوەی شەش هەفتەدا بە ڕێژەی 177% زیادی کردووە
کڕینی گۆشتی نانی بەیانی	زیاتر لە 100% زیاد دەکات لە ماوەی شەش هەفتەدا

ئەم ژمارانە نیشان دەدەن کە خەڵک خواردنەوە و خواردنی ئاسان و درێژخایەنیان دەویست. بەهۆی ئەمەوە کۆمپانیاکانی خواردنەوە دەبەیان تەواو بوو و ناچار بوون بە خێرایی گۆڕانکاری بکەن بۆ ئەوەی پێداویستییە نوێیەکان دابین بکەن.

سەرهەڵدانی خواردنەوە قوتووەکان

خواردنەوە قوتووەکان لەم دواییانەدا زۆر بەناوبانگتر بوون . خەڵک حەزیان لەو خواردنەوانەن کە هەڵگرتن و هەڵگرتنیان ئاسانە. دەبە ئەلەمنیۆمەکان بەدەستەوەیە و خواردنەوەکان بە تازەیی دەهێڵنەوە. سێلتزەری ڕەق، بیرەی دەستی و کۆکتێلی ئامادە بۆ خواردنەوە یارمەتی گەشەکردنی ئەم ڕەوتەیان دا. سێلتزەرە ڕەقەکان لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٩١.٧%ی خواردنەوە کحولییە قوتووکراوەکانی پێکهێناوە . کۆکتێلی ئامادە بۆ خواردنەوە ساڵانە بە ڕێژەی ١٤% گەشە دەکات. بیرە سازەکانی دەستی حەزیان لە دەبەیە چونکە بیرە لە ڕووناکی و هەوا بە سەلامەتی دەهێڵێتەوە.

• بازاڕی جیهانی بۆ دەبە ئەلەمنیۆمەکان لە گەشەکردندایە، چونکە خەڵکی زیاتر خواردنەوە وزەبەخش و سێلتزەر و کۆکتێلی قوتوویان دەوێت.

• زۆر کەس دەبە ئەلەمنیۆم هەڵدەبژێرن چونکە هەڵگرتنیان ئاسانە و باشترە بۆ هەسارەکە.

• دروستکەرانی بیرەی دەستی دەبە بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی خواردنەوەکانیان بە تازەیی و سەلامەت بمێننەوە.

• کۆمپانیاکانی خواردنەوە خواردنەوە نوێیەکان دروست دەکەن، وەکو Vizzy hard seltzer ی Molson Coors و Jameson RTD کۆکتێلی Pernod Ricard، بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەوەی خەڵک دەیانەوێت بگونجێت.

دەبە ئەلەمنیۆمەکان بۆ ژینگە باشن چونکە دەتوانرێت چەندین جار ڕیسایکل بکرێتەوە بەبێ ئەوەی کوالیتی لەدەست بدات. ئەمەش بۆ ئەو کەس و کۆمپانیایانە گرنگە کە گرنگی بە هەسارەکە دەدەن. بەڵام، گەشەسەندنی خێرای خواردنەوە قوتووەکان وایکردووە کەمیی دەبە خراپتر بێت، بەتایبەتی بۆ کۆمپانیا بچووکەکان کە ناتوانن بەقەد براندە گەورەکان دەبە بەدەستبهێنن.

کەمی دەبە ئەلەمنیۆم: چۆن خۆت لە وردکردن بەدوور بگرێت

پچڕانی زنجیرەی دابینکردن

گەردنی تەنگەکانی بەرهەمهێنان

ئەو کارگانەی کە دەبە دروست دەکەن کێشەیان زۆرە. بەهۆی نەبوونی کرێکار و ئامێری شکاوی ناتوانن دەبەی پێویست دروست بکەن. کارگەکان تەنها دەتوانن دەبەیەکی زۆر دروست بکەن ئەگەر هەموو شتێک بە باشی کار بکات. بەڵام، شکاندن و چاککردنەوە بەو مانایەیە کە کەمتر داهاتیان هەیە. هەندێک جار، ئامێرەکان دەشکێن یان کرێکاران دەرناکەون. ئەمەش دەبە کەمتر دەبێتەوە. کارگە بچووکەکان کاتێکی سەختتریان لەگەڵ ئەم کێشانەدا هەیە. ناتوانن فەرمانەکان پڕبکەنەوە کاتێک شتەکان بە هەڵەدا دەچن. هەندێک لە کارگەکان AI بەکاردەهێنن بۆ پێشبینیکردنی کەی ڕەنگە ئامێرەکان بشکێن. ئەمەش یارمەتیان دەدات خێراتر شتەکان چاک بکەنەوە و دەبەی زیاتر دروست بکەن.

تەحەددیاتی گواستنەوە و لۆجستی

وەرگرتنی دەبە و کەرەستە بۆ کۆمپانیاکانی خواردنەوە قورسە. زۆرجار بارهەڵگر و کەشتیەکان دوادەکەون. بەندەرەکان قەرەباڵغ دەبن و ناردنی کەشتیوانی پارەی زیاتری تێدەچێت. لە ماوەی… پەتاکە، یاساکان کانگاکردنی بۆکسیت و ڕیسایکلکردنی خاوکردەوە . ئەمەش وایکرد بەدەستهێنانی ئەلەمنیۆم بۆ دەبە قورستر بێت. بەشی پێویست نەبوونی شۆفێری بارهەڵگر و کرێکاری کەشتی شتەکانی خراپتر کرد. کۆمپانیاکان لە نزیکەوە چاودێری دابینکەرەکانیان دەکەن و هاوبەشە جیاوازەکانی گواستنەوە بەکاردەهێنن. ئەمەش یارمەتیان دەدات لە درەنگ منداڵبوون دوور بکەونەوە.

کاریگەری لەسەر بەرهەمهێنەرانی بچووک بەرامبەر بە بەرهەمهێنەرانی گەورە

کۆمپانیاکانی خواردنەوە بچووکەکان کێشەی گەورەتریان هەیە لەگەڵ کەمیی دەبەی ئەلەمنیۆم: چۆن دوور بکەویتەوە لە وردکردن. براندە گەورەکان دەتوانن دەبەی زیاتر بەدەست بهێنن چونکە هێزی زیاتریان هەیە. کۆمپانیا بچووکەکان دەبەی کەمتر وەردەگرن و پارەی زیاتر دەدەن. لەوانەیە دەبەیان تەواو بێت و فرۆشتنیان لەدەست بچێت. بۆ ئەوەی بەردەوام بن، کۆمپانیا بچووکەکان پێویستیان بە پەیوەندییەکی باشی دابینکەر و پلانی پاشەکەوت هەیە.

ئامۆژگاری: کۆمپانیاکان دەتوانن مەترسییەکان کەم بکەنەوە بە بەکارهێنانی دابینکەری زیاتر و بەدواداچوونی باشتری کۆگاکان.

سنووری بەرهەمهێنانی جیهانی

کەمیی قەبارەی دەبە ستاندارد

قەبارەی دەبە بەناوبانگەکانی وەک ١٢ ئۆنسە و ١٦ ئۆنسە دۆزینەوەیان سەختە. کارگەکان ناتوانن بەشی پێویست لەم قەبارەیانە دروست بکەن. کۆمپانیاکانی خواردنەوە هەندێک جار ناتوانن دەبەی گونجاو بەدەست بهێنن. لەوانەیە پێویستیان بە بەکارهێنانی قەبارەی تر بێت یان گۆڕینی پاکەتەکانیان.

بەردەستبوونی قاپەکانی دەب

هەروەها قاپێکی تەواو بۆ دەبە نییە. بەبێ قاپ، کۆمپانیاکان ناتوانن خواردنەوە نوێ و تایبەتەکان بفرۆشن. ئەمەش واتە هەڵبژاردنی کەمتر بۆ کڕیاران و خاوبوونەوەی خستنەبازاڕی بەرهەمی نوێ.

سەرچاوەی بەدیل و نەرمی

بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کەمیی دەتوانێت ئەلەمنیۆم: چۆن دوور بکەویتەوە لە وردکردن، کۆمپانیاکان بیرۆکەی نوێ تاقی دەکەنەوە. قەبارەی دەبەی جیاواز، جۆری قاپێکی نوێ، یان پاکێجی تر بەکاردەهێنن. ئامێرە نەرم و نیانەکان یارمەتیان دەدەن خێرا بگۆڕدرێن. کارکردن لەگەڵ زۆرێک لە دابینکەران و قسەکردن زۆرجار یارمەتیان دەدات مامەڵە لەگەڵ کەمییەکان بکەن.

تێبینی: پلاندانانی باشی کۆگا و قسەکردن لەگەڵ دابینکەران یارمەتی کۆمپانیاکان دەدات لە کەمیی ئەلەمنیۆم ڕزگاریان بێت: چۆن دوور بکەونەوە لە وردکردن.

کاریگەرییەکانی پیشەسازی

کاریگەری لەسەر کۆمپانیاکانی خواردنەوە

کۆمپانیا گەورەکانی خواردنەوە دەسەڵاتی زیاتریان لە بازاڕدا هەیە. بەزۆری سەرەتا دەبەیان دەست دەکەوێت کاتێک کە بەشی ئەوە نەکات. ئەم کۆمپانیایانە دەتوانن گرێبەستی درێژخایەن لەگەڵ دابینکەران بکەن. ئەمەش یارمەتیان دەدات لە کاتی کەمیی خواردنەوەکانیان لە فرۆشگاکاندا بمێننەوە. هەروەها دەتوانن پارەی زیاتر بدەن بۆ دەبە ئەگەر پێویستیان پێی بێت. پەیوەندییە باشەکانیان لەگەڵ دابینکەردا زۆر یارمەتیان دەدات.

کۆمپانیا بچووکەکان ئەوەندە دەسەڵاتیان نییە. لەوانەیە ڕەفەکانیان بەتاڵ بێت یان چاوەڕێی فرۆشتنی خواردنەوە نوێیەکان بکەن. هەندێک لە براندەکان تام یان قەبارەی کەمتر پێشکەش دەکەن. ئەمەش ڕێگەیان پێدەدات سەرنجیان لەسەر خواردنەوە سەرەکییەکانیان بێت و مامەڵە لەگەڵ دابینکردنی کەمتردا بکەن. ئەگەر کۆمپانیاکان نەتوانن دەبەی پێویست بەدەست بهێنن، ئەوا فرۆشتنیان لەدەست دەدەن. کەمیی دەبە بیرەکە وا دەکات دەستپێکردنی براندە نوێیەکان قورس بێت. زۆرێک لە کۆمپانیاکان گەشەی فرۆشتنیان خاوترە، چونکە ناتوانن داواکاری دابین بکەن.

تێبینی: کۆمپانیاکانی خواردنەوە کە پێشوەختە پلانیان بۆ دادەنێن و لەگەڵ دابینکەران قسە دەکەن دەتوانن ئەگەری تەواوبوونی دەبەیان کەم بکەنەوە.

تەحەددیات بۆ بەرهەمهێنەرانی بچووک

بیرە سازەکانی بچووک و دروستکەرانی سۆدەی دەستی سەختترین کاتیان هەیە. بە یەکجار دەبەی کەمتر داوا دەکەن. لەوانەیە دابینکەران داواکاری بچووک بەجێبهێڵن کاتێک خواست زۆرە. بیرەبەرە گەورەکان زۆربەی دەبەکان بەدەست دەهێنن. بەرهەمهێنەرانی بچووک پارەی زیاتر دەدەن یان زیاتر چاوەڕێی دەبەن. ئەمەش ئازاری فرۆشتنیان دەدات و بازرگانی قورس دەکات.

هەندێک لە بیرەبەرە بچووکەکان شووشە یان قەبارەی دەبەی جیاواز بەکاردەهێنن. هەندێکی تر چاوەڕێی بڵاوکردنەوەی خواردنەوە نوێیەکانن. هەروەها لەوانەیە خەرجییەکانی کەمتر لە ڕیکلامەکاندا بکەن، چونکە ناتوانن دەبەی پێویست بەدەست بهێنن. زۆرێک لە بەرهەمهێنەرانی بچووک پشت بە کڕیارە ناوخۆییەکان دەبەستن. ئەگەر نەتوانن دەبەیان دەست بکەوێت، ئەوا فرۆشتنیان بە براندە گەورەکان لەدەست دەدەن. کەمیی دەبە وایکردووە هەندێک لە بیرەبەرە بچووکەکان دابخەن یان پەیوەندی بە کۆمپانیا گەورەکانەوە بکەن.

ئاستەنگی	کاریگەری لەسەر بەرهەمهێنەرانی بچووک
سنووردار دەتوانێت دابین بکات	دواکەوتنی خستنەبازاڕی بەرهەمەکان
نرخی دەبە بەرزترە	کەمبوونەوەی ڕێژەی قازانج
ئەولەویەت بۆ براندە گەورەکان	کەمبوونەوەی دەستڕاگەیشتن بە دەبە
گەیاندنی پێشبینی نەکراو	هەلی فرۆشتن لەدەستچوو

ئامۆژگاری: بیرەبەرە بچووکەکان دەتوانن باشتر کار بکەن بە بەکارهێنانی دابینکەری زیاتر و هێشتنەوەی دەبەی زیادە کاتێک دەتوانن.

لە شووشەوە بگۆڕە بۆ دەبە

پیشەسازی خواردنەوەکان لە شووشەوە دەگۆڕێت بۆ دەبە ئەلەمنیۆم. ئەم گۆڕانکارییە لەبەر زۆر هۆکار ڕوودەدات: ١.

• دەبە ئەلەمنیۆمەکان ئاسانن بۆ دووبارە بەکارهێنانەوە و باشترن بۆ هەسارەکە.

• زۆر کەس دەیانەوێت پاکەتێکیان هەبێت کە هەڵگرتنیان ئاسان بێت و خواردنەوەکان بە تازەیی بهێڵێتەوە.

• شارە قەرەباڵغەکان و ژیانی خێرا وا لە خەڵک دەکەن ئارەزووی خواردنەوە تاکەکەسیەکان بکەن.

• دەبە ئەلەمنیۆمەکان خواردنەوەکان لە ڕووناکی و هەوا بە سەلامەتی دەهێڵنەوە، بۆیە بە تازەیی دەمێننەوە.

• دیزاینی نوێی دەبە یارمەتی خواردنەوەکان دەدات لە فرۆشگاکاندا جیاواز بن.

• براند و حکومەتەکان پاشماوەی پلاستیکی کەمتریان دەوێت، بۆیە دەبە هەڵدەگرن.

• دەبە لە شووشە سووکترە، بۆیە ناردن و هەڵگرتن تێچووی کەمترە.

بازاڕی جیهانی دەبە ئەلەمنیۆم بەردەوام لە گەشەکردندایە. شارەزایان پێیان وایە لە... 63.2 ملیار دۆلار لە ساڵی 2025 بۆ 94.5 ملیار دۆلار لە ساڵی 2035 . ئەم گەشەکردنە لە پێویستی پاکەتێکی سەوز و ڕووناک و دووبارە بەکارهێنراوەوە سەرچاوە دەگرێت. خەڵک لە زۆر شوێن حەزیان لە دەبە بۆ بیرە و سۆدە. هەروەها دەبە ئەلەمنیۆمەکان بڵقەکانی ناو خواردنەوەکان باشتر لە پاکەتەکانی تر دەهێڵنەوە.

بلۆککۆت: 'ئێستا دەبە ئەلەمنیۆمەکان هەڵبژاردەی سەرەکین بۆ زۆرێک لە براندەکانی خواردنەوە. ئاسانکاری و دووبارە بەکارهێنانەوە و توانای هێشتنەوەی خواردنەوەکان بە تازەیی وایکردووە کە ببنە جێگەی دڵخوازی هەردوو کۆمپانیا و بەکارهێنەران.'

زیاتر براندەکان دەبەیان دەوێت، بۆیە لە کاتی کەمییەکەدا خواست زیاترە. لەگەڵ وازهێنانی کۆمپانیاکانی زیاتر لە بەکارهێنانی شووشە، دەبەی زیاتر پێویستە. ئەگەر دەبەی پێویست نەبێت، ڕەنگە کۆمپانیاکان بەرهەمی کەمتر بفرۆشن یان پاکەتەکانیان بگۆڕن. ئەمەش واتە هەڵبژاردنی کەمتر لە فرۆشگاکان و فرۆشتنی لەدەستچوو.

خۆگونجاندن لەگەڵ کەمی دەبە ئەلەمنیۆم

پاکەتکردنی جێگرەوە

کۆمپانیاکانی خواردنەوە بیرۆکەی نوێی پاکەتکردن تاقی دەکەنەوە. ئەوان دەیانەوێت کەمتر پاکەتەکانی خواردنەوە ئەلەمنیۆمییەکان بەکاربهێنن. ئێستا زۆرێک لە براندەکان بوتڵی شووشە یان کارتۆن بەکاردەهێنن. تەنانەت هەندێکیان کەرەستەی نوێ وەک پاکەتەکانی بنەمای سێلولۆز یان خواردن تاقی دەکەنەوە. پێداچوونەوەیەکی گەورە بە پاکەتکردنی بەردەوام چەند بژاردەیەکی فێنک نیشان دەدات. پێچانی خواردن لەسەر بنەمای جۆگەلە دەریاییەکان و فستقی پاکەتکردنی زیندوو دەتوانن یارمەتیدەر بن لە کێشەکانی زنجیرەی دابینکردن. هەروەها ئەم هەڵبژاردنانە یارمەتی هەسارەکە دەدەن. بۆ نموونە، کۆمپانیایەکی دەستپێکردنی نانەواخانە لە هیندستان، کیسەی بایۆلۆجی و سندوقی کارتۆنی ڕیسایکلکراوی بەکاردەهێنا کاتێک دەبە دۆزینەوەیان سەخت بوو. ئەم گۆڕانکارییە یارمەتی کۆمپانیاکە داوە لە ساڵی ٢٠٢١دا ٢٠٪ پارەی زیاتر بەدەستبهێنێت و لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٣٢٪ زیاتر پارە بەدەستبهێنێت، بەڵام شارەزایان دەڵێن کۆمپانیاکان دەبێت بیر لە سەلامەتی خۆراک و بەفیڕۆدان بکەنەوە. توێژینەوەکان دەریدەخەن کە پاکەتێکی دووبارە بەکارهێنەرەوە بۆ خواردنەوە لەناوچووەکان پێویستی بە لێکۆڵینەوەی زیاترە . ئەمە بۆ وەستاندنی بەفیڕۆدانی خۆراکی زیاترە. ئەو براندانەی خواردنەوە کە پاکەتکردنی نوێ تاقی دەکەنەوە دەتوانن بەهێزتر بن و کەمتر پشت بە دەبە ئەلەمنیۆمەکان ببەستن.

هاوردەکردنی ئەلەمنیۆم

هەندێک لە کۆمپانیاکانی خواردنەوە ئەلەمنیۆم لە شوێنەکانی ترەوە دەهێنن. ئەمەش یارمەتیدەرە کاتێک توێنەرە ناوخۆییەکان ناتوانن بەشی پێویست دروست بکەن. ەکە خشتەی خوارەوە نیشان دەدات کە چۆن هەڵبژاردە جیاوازەکان دابینکردنی ئەلەمنیۆم و ژینگە دەگۆڕن :

میتریک	سیناریۆی A (بێ سنووردارکردن)	سیناریۆی B (کەمکردنەوەی مامناوەند)	سیناریۆی C (کەمکردنەوەی بەرزکراوە)
لوتکەی داواکاری ئەلەمنیۆم (MT)	70 (2025)	60 (2025)	٥٢ (٢٠٢٠)
بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆمی سەرەتایی (MT)	52 (2025)	40–43 (2020–2025)	٣٩ (٢٠٢٠)، ١٤ (٢٠٣٠)
ڕێژەی ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو (%)	~38 (2030)	N/A	55 (2030)

بەکارهێنانی زیاتری ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو باشترە بۆ زەوی. ڕیسایکلکردن ئاو و وزەی کەمتر بەکاردەهێنێت وەک لە دروستکردنی کانزای نوێ. هەروەها کەمتر گازی گەرمخانەیی دروست دەکات. کۆمپانیاکانی خواردنەوە کە ئەلەمنیۆمی سەوزتر ڕیسایکل و هاوردە دەکەن دەتوانن داواکاری دابین بکەن و یارمەتی هەسارەکە بدەن.

پەیوەندی لەگەڵ بەکارهێنەران

قسەکردن بە ڕوونی لەگەڵ کڕیاران یارمەتیدەرە لە کاتی کەمیی. توێژینەوەکان دەریدەخەن تەنها 7%ی فرۆشگاکان کڕیارەکان دەربارەی ناردنی شتومەک نوێ دەکەنەوە . ئەمەش زۆر کەس لە تاریکیدا بەجێدەهێڵێت. بە کڕیاران بڵێین چی ڕوودەدات متمانە دروست دەکات. هەروەها وا دەکات خەڵک کەمتر نیگەران بن. ئەو کۆمپانیایانە کە نوێکاری و ئاگاداری ناردن دەنێرن، کڕیاران دڵخۆشتر دەکەن. هەروەها پەیوەندی و گەڕانەوەیان کەمترە. بەدواداچوون و نوێکردنەوە لە کاتی ڕاستەقینەدا هەمووان لە یەک لاپەڕەدا دەهێڵنەوە. ئەمەش وا دەکات کڕیارەکان زیاتر ڕازی بن و یارمەتی بازرگانی دەدات. کاتێک براندەکان گۆڕانکارییەکانی پاکەت یان بەرهەمەکان ڕوون دەکەنەوە، خەڵک تێدەگەن بۆچی. پەیوەندی باش کڕیارەکان بە دڵسۆزی و گەڕانەوە دەهێڵێتەوە.

کەمیی دەبە ئەلەمنیۆمەکە لەبەر ئەوە ڕوودەدات کە خەڵک دەبەی زیاتریان دەوێت، تێچووی وزە زۆرە، پەتاکەش گۆڕانکاری لە چۆنیەتی کڕینی خواردنەوەکانی خەڵکدا هێنا. کۆمپانیاکانی خواردنەوە دەبێت هەڵبژاردەی سەخت بکەن. بەدوای دابینکەری نوێدا دەگەڕێن و پاکەت و بەستەری جیاواز تاقی دەکەنەوە. ساڵانە خەڵک زیاتر لە ١٨٠ ملیار دەبە بەکاردەهێنن. نزیکەی ٦٠-٦٦%ی ئەم دەبەیانە ڕیسایکل دەکرێن. ڕیسایکلکردن وزە پاشەکەوت دەکات و یارمەتیدەرە بۆ کەمیی. کۆمپانیای باڵ کارگەی نوێی دروستکرد بۆ دروستکردنی دەبەی زیاتر. هەندێک براند کەمتر دەفرۆشن، هەندێکی تریش فرۆشیان لەدەست دەدەن. سەرکردەکانی پیشەسازی پێیان وایە کەمییەکە باشتر دەبێت لەگەڵ زیادبوونی ڕیسایکلکردن و بەرهەمهێنان.

لایەن	داتا / وەسف	کاریگەری / وەڵامی پیشەسازی
بەکارهێنانی ساڵانەی دەبە ئەلەمنیۆم	ساڵانە زیاتر لە ١٨٠ ملیار دەبە بەکاردەهێنرێت	ئاماژەیە بۆ خواستێکی زۆر بەرز کە بەشدارە لە کەمیی
ڕێژەی ڕیسایکلکردن	نزیکەی ٦٠-٦٦%ی دەبەکان ڕیسایکل کراون	ڕیسایکلکردن بەکارهێنانی وزە و فشاری دابینکردن کەمدەکاتەوە
پاشەکەوتکردنی وزە لە ڕیسایکلکردنەوە	ڕیسایکلکردن کەمتر لە 5% وزە بەکاردەهێنێت بە بەراورد بە بەرهەمهێنانی ئەلەمنیۆمی نوێ	جەخت لەسەر گرنگی ڕیسایکلکردن دەکاتەوە بۆ کەمکردنەوەی کەمیی
داواکاری شۆفێران	پەتای کۆڤید-١٩ خواست لەسەر خواردنەوە قوتووەکان زیاد دەکات بەهۆی داخستنی باڕ/چێشتخانەکان و بەناوبانگبوونی هارد سێلتزەر	ڕوونکردنەوە دەدات لەسەر بەرزبوونەوەی خواست کە دەبێتە هۆی کەمیی
وەڵامی پیشەسازی	کۆمپانیای باڵ کۆرپۆریشن دانانی ٢ هێڵی بەرهەمهێنانی نوێ و دروستکردنی ٥ کارگەی نوێ	فراوانبوونی چالاک نیشان دەدات بۆ دابینکردنی خواست
ژێرخانی ڕیسایکلکردن	زیادکردنی وەبەرهێنان لە ڕیسایکلکردندا جەختی لەسەر کراوەتەوە	پشتگیری لە دابینکردنی بەردەوام دەکات و پشتبەستن بە ئەلەمنیۆمی نوێ کەمدەکاتەوە

ئامۆژگاری: ئەو کۆمپانیایانە کە پارە بۆ ڕیسایکلکردن خەرج دەکەن و زنجیرەی دابینکردنیان نەرم و نیان دەتوانن بەردەوام بن لە فرۆشتنی خواردنەوەکان و پێداویستییەکانی داهاتوو دابین بکەن.

پرسیارە بەردەوامەکان

چی بووە هۆی کەمبوونەوەی دەبە ئەلەمنیۆمەکە؟

هۆکاری کەمیی زۆر هەیە. نرخی وزە بەرزبووەوە، بۆیە هەندێک لە توێنەرەکان داخران. پەتاکە چۆنیەتی کڕینی خواردنەوەکانی خەڵک گۆڕی. خەڵکی زیاتر بە خێرایی خواردنەوە قوتووەکانیان دەویست. کارگەکان نەیاندەتوانی دەبەی پێویست دروست بکەن.

تێبینی: کاتێک خواست زۆر بێت و دابینکردن کەم بێت، کەمیی ڕوودەدات.

ئەو کەمییە چۆن کاریگەری لەسەر کۆمپانیاکانی خواردنەوە هەیە؟

کۆمپانیا گەورەکان دەبەی زیاتریان دەست دەکەوێت چونکە گرێبەستی باشی دابینکەریان هەیە. بەرهەمهێنەرانی بچووک کێشەیان هەیە لە دۆزینەوەی دەبەی پێویست. هەندێک لە براندەکان تام یان قەبارەی کەمتر دەفرۆشن. زۆرێک لە کۆمپانیاکان فرۆشیان لەدەست دەدەن ئەگەر نەتوانن دەبەی پێویست بەدەست بهێنن.

ئایا بەدیل هەیە بۆ دەبە ئەلەمنیۆم؟

بەڵێ، هەڵبژاردەی تریش هەیە. کۆمپانیاکان شووشەی شووشەیی، کارتۆن، یان پاکەتێکی زیندوو بەکاردەهێنن. هەندێک لە براندەکان شتی نوێ تاقی دەکەنەوە وەکو پێچانی بنەمای جۆگەلە دەریاییەکان. ئەم بژاردانە یارمەتی کۆمپانیاکان دەدەن کەمتر ئەلەمنیۆم بەکاربهێنن.

جۆری پاکەتکردن	نموونە بەکارهێنان
شووشەی شووشە	سۆدەی دەستی
کارتۆنەکان	شەربەت، شیر
پێچانی زیندەیی	خواردنەوە تایبەتەکان

ئایا بەم زووانە کەمیی دەبەی ئەلەمنیۆم کۆتایی دێت؟

شارەزایان پێیان وایە لەگەڵ کردنەوەی کارگەی نوێدا کەمییەکە باشتر دەبێت. هەروەها ڕیسایکلکردنی زیاتر یارمەتیدەرە. کۆمپانیاکان پارە بۆ بەرهەمهێنانی زیاتر و زنجیرەی دابینکردنی باشتر خەرج دەکەن. تا چەند خێرا شتەکان باشتر دەبن، بەندە بە نرخی وزە و خواستی جیهان.

چۆن بەکارهێنەران دەتوانن یارمەتی بدەن لە کاتی کەمییەکەدا؟

خەڵک دەتوانن دەبە ڕیسایکل بکەن و خواردنەوەکان لە پاکەتەکانی تردا تاقی بکەنەوە. دەتوانن لە براندە ناوخۆییەکان بکڕن کە پاکەت و بەستەری جیاواز بەکاردەهێنن. ڕیسایکلکردنی دەبە وزە پاشەکەوت دەکات و یارمەتی زنجیرەی دابینکردن دەدات.

ئامۆژگاری: ڕیسایکلکردنی هەموو دەبەیەک یارمەتی هەسارەکە و پیشەسازی خواردنەوەکان دەدات.