Views: 0 Author: Site Editor Ɣeyiɣi si Wotae: 2025-07-04 Dzɔtsoƒe: Teƒe
Akpa vevi aɖe le asiwò le nutome takpɔkpɔ me to nubablɛ nyuitɔ kekeake tiatia me na ahanonowo. Viɖe siwo le aluminum-go siwo li tegbee ƒle na ahawɔlawo me me kɔ, elabena aluminum-goewoe nye esiwo li egbea siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o wu. Wogbugbɔa gaze siawo zãna wu nubablɛ bubu ɖesiaɖe eye wo dometɔ siwo ade 73% nye nusiwo wogbugbɔ zã . Ne wotsɔe sɔ kple wo nɔewo la, ahuhɔ̃e kple plastik mete ŋu nɔa anyi ɖaa o. Wobua asixɔxɔ si le aluminum-gowo ŋu be $1,210 per ton , si wɔe be menye ɣletinyigba la koe woɖea vi na o, ke woɖea vi na wò dɔwɔƒea hã. Ne èdi be yeakpɔ ŋusẽ nyui ɖe nutoa me dzi la, bu nubablɛ siwo nàtia ŋu. Viɖe siwo le aluminum-go siwo li tegbee ƒle na ahawɔlawo me yi ŋgɔ wu gazazã dzi ɖeɖe kpɔtɔ ko—wodoa alɔ anyigba eye wonaa nubablɛwo ƒe kuxiwo gbɔ kpɔnu deŋgɔwo.
Aluminium-gowoe nye nusiwo wotsɔ blaa ahanono siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o wu. Wogbugbɔ zãa wo geɖe eye carbon footprint sue aɖe koe le wo ŋu. Glass-tuwo hiã ŋusẽ geɖe wu hafi woate ŋu awɔ wo ahaʋuʋu wo. Esia wɔnɛ be womeganyo na ɣletinyigba la o, togbɔ be àte ŋu agbugbɔ wo awɔ dɔe hã. Plastik-tuwo me mekɔna o eye woƒe ʋuʋu mexɔ asi o. Gake wohea ɖiƒoƒo vɛ eye womegagbugbɔa wo zãna fũ o. Aluminium gbugbɔgazã ɖea ŋusẽ si hiã be woatsɔ awɔ gaze yeyewo ƒe 95% dzi kpɔtɔna. Ena míezãa nu mawo ke hã zi gbɔ zi geɖe. Aluminium-gowo fɔfɔ kpena ɖe ame ŋu be ga si wozãna ɖe wo ɖoɖoɖa ŋu dzi ɖena kpɔtɔna. Eɖea ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu hã dzi kpɔtɔna elabena woƒe kpekpeme le bɔbɔe eye woate ŋu aƒo wo nu ƒu bɔbɔe. Nusiwo woate ŋu agbugbɔ akɔ ɖe eme kple esiwo woate ŋu atsɔ agbugbɔ ga ade eme kpena ɖe nubablɛ ƒomevi ɖesiaɖe ŋu. Wonana be nusiwo wogbugbɔ zãna nyona ɖe edzi eye woɖea gbeɖuɖɔwo dzi kpɔtɔna. Nubablɛ siwo me nusiwo wogbugbɔ zã geɖe wu zazã nyo na ɣletinyigba la. Ekpena ɖe ame ŋu hã be woawɔ ganyawo ƒe ɖoɖo si le gota. Susu yeyewo abe nusiwo gblẽna le nugbagbewo ŋu kple nubablɛ siwo me nunya le ene ate ŋu akpe ɖe ame ŋu geɖe wu. Wonana ahanono ƒe nugoewo nyona na nutoa me tɔwo.
Ne èle ahanono ƒe agbawo tiam la, ele be nàbu nu vevi ʋɛ aɖewo ŋu. Nu siawo kpena ɖe ŋuwò nèkpɔa alesi aluminum-gowo, ahuhɔ̃e-tuwo, kple aŋetuwo sɔ kple wo nɔewoe. Nya siawo nyanya kpena ɖe ŋuwò nètiaa nusi nyo na wò dɔwɔƒea kple anyigba.
Dze egɔme nàlé ŋku ɖe alesi wowɔa agbalẽvi ɖesiaɖee ŋu. Esia fia be woalé ŋku ɖe ŋusẽ kple nu xoxo agbɔsɔsɔme si wozãna ŋu. Zi geɖe la, wozãa nusiwo wogbugbɔ zãna le aluminum-gowo me . Esia wɔnɛ be ŋusẽ dzi ɖena kpɔtɔna eye wòɖea ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu dzi kpɔtɔna. Glass-tuwo hiã dzoxɔxɔ si nu sẽ ŋutɔ hafi woate ŋu aƒo ke kple tomenu bubuwo. Esia zãa ŋusẽ geɖe wu eye wògblẽa nu le nutoa me ŋu wu. Plastik-tuwo mezãa ŋusẽ boo aɖeke tsɔ wɔa wo o. Gake wohiã dzotsinuwo eye wowɔa gbeɖuɖɔ geɖe siwo nɔa anyi eteƒe didi.
Kpekpeɖeŋu: Agbenɔƒe ƒe kpɔɖeŋu aɖewo, abe 'cradle-to-gate,' léa ŋku ɖe nubablɛwo wɔwɔ ko ŋu. Bubuwo, abe 'cradle-to-grave' kple 'cradle-to-cradle,' léa ŋku ɖe agbe bliboa ŋu, si me nuwo gbugbɔgazã kple wo gbugbɔgazã hã le.
Alesi woʋua agbawo hã le vevie na ɣletinyigba la. Nubablɛ siwo me kɔ wu, abe aluminum-gowo kple aŋetuwo ene, mezãa ami boo o eye womeƒoa ɖi boo o ne woɖo wo ɖe meli. Glass-tuwo kpekpe wu eye wogbãna bɔbɔe. Wohiã ŋusẽ geɖe wu hafi woate ŋu aʋuʋu kple nubablɛ bubuwo be woanɔ dedie.
Gbugbɔgazã le vevie ŋutɔ na nutome. Àdi be yeatsɔ nubablɛ siwo ŋu wogbugbɔ zãna bɔbɔe eye wogbugbɔa wo zãna zi geɖe. Aluminium-gowoe nye nyuitɔwo kekeake le afisia. Woate ŋu agbugbɔ wo awɔ zi geɖe eye wosẽna eye viɖe le wo ŋu. Woate ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e awɔ nu yeyewo hã zi gbɔ zi geɖe, gake ebia ŋusẽ geɖe. Womegbugbɔa plastik-tuwo zãna fũ o eye zi geɖe la, wova zua gbeɖuɖɔ alo wotrɔna zua nusiwo ƒe nyonyome mede o.
Agbɔsɔsɔme kple alesi wogbugbɔa nubablɛwo zãna nyuie trɔa ŋusẽ si wòkpɔna ɖe anyigba dzi katã.
Numekuku yeyewo gblɔ be ne míe... gbugbɔ zã plastic geɖe wu, tso 3% va ɖo 50% , míate ŋu aɖe xexeame ƒe dzoxɔxɔ ƒe ŋusẽkpɔɖeamedziwo dzi akpɔtɔ 42% eye míaɖe ŋusẽ si womate ŋu awɔ yeyee o zazã dzi akpɔtɔ 114%. Gake nu aɖewo, abe tsizazã ene, ate ŋu adzi ɖe edzi, eyata nusiwo li tegbee menɔa bɔbɔe ɣesiaɣi o.
Nusi dzɔna ɖe nubablɛwo dzi ne èzãe vɔ hã le vevie. Tiatia nyuitɔwo kpena ɖe ame ŋu be ganyawo nanɔ gota. Esia fia be wogazãa nuwo alo wogbugbɔa wo zãna le esi teƒe be woatsɔ wo aƒu gbe. Zi geɖe la, aluminum-gowo va zua gaze yeyewo, eyata woƒe asixɔxɔ nɔa wo ŋu. Woate ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e awɔ dɔ alo azãe ake, gake ɣeaɖewoɣi la, wozãnɛ na mɔdodowo. Womegbugbɔa plastik-tuwo zãna fũ o eye woate ŋu aƒo ɖi ne womewɔ nu ɖe wo ŋu nyuie o.
De dzesii: Mɔ siwo dzi woato awɔ atike na nubablɛwo le nuwuwu, abe mɔ̃wo gbugbɔgazã kple dzotsitsi ene, ate ŋu aɖe ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu dzi akpɔtɔ va ɖo 57% ne wotsɔe sɔ kple dzotɔtɔ.
Tabla aɖe si me nyateƒenya yeye siwo tso dɔwɔƒea gbɔ siwo ɖe nusita nu siawo le vevie fia lae nye esi:
Nu Vevitɔ |
Akɔntabubu / Gɔmesese |
Dzɔtsoƒe / Nutome |
|---|---|---|
Asi ƒe Dzidziɖedzi |
Asia-Pacific sustainable packaging asi si ƒe home nye $44.67B le ƒe 2024 me , ateŋu aɖo $92.60B le ƒe 2034 me (CAGR 7.56%) |
Numekuku le Nusiwo Wotsɔ Ðo Ŋgɔ |
Nubablɛwo Zazã |
Nubablɛ biliɔn 912.9 siwo wozã le China le ƒe 2023 me |
Xexeame Katã ƒe Nyatakakawo (China) . |
Ðoɖowɔɖi ƒe Dɔwɔwɔwo |
India xe mɔ ɖe plastik siwo wozãna zi ɖeka nu le ƒe 2022 me; Japan kple South Korea de se siwo ku ɖe gbeɖuɖɔ siwo wobla ɖe agba me ŋu |
Numekuku le Nusiwo Wotsɔ Ðo Ŋgɔ |
Nuƒlelawo ƒe Nusiwo Li Eteƒe Didi ƒe Nu vevitɔ |
United States nuƒlela 78% tsɔ ɖe le agbenɔnɔ si li tegbee me |
NielsenIQ ƒe agbalẽ |
Brand Loyalty & Nusiwo Li Eteƒe Didi |
63% ate ŋu aƒle nu tso adzɔnuwɔƒe siwo ƒe taɖodzinuwo le be woanɔ anyi ɖaa gbɔ; 82% nya nu tso taɖodzinu siawo ŋu |
Nya tsɛwo, Shorr |
Nuƒlelawo ƒe Gazazã Ŋuti Seselelãme |
70% matrɔ tso nubablɛ siwo li tegbee dzi ayi tiatia siwo ƒe asi bɔbɔ wu dzi o |
Nya tsɛwo |
Ne èlé ŋku ɖe ewɔwɔ, ʋuɖoɖo, nusiwo wogbugbɔ zãna, kple agbenɔƒe ƒe nuwuwu ŋu la, àkpɔ nubablɛwo ƒe anyinɔnɔ tegbee ƒe ŋutinya bliboa. Esia kpena ɖe ŋuwò nètsɔa aluminum, glass, kple plastic sɔna kple wo nɔewo, ale be nàte ŋu atia nusi nyo na wò dɔwɔƒea kple ɣletinyigba la.

Ame aɖewo susuna be glass-tuwoe nye nyuitɔ kekeake na anyigba. Ame geɖe xɔe se be glass ye nye esi li tegbee wu. Gake dzɔdzɔmeŋutinunya ɖe nu bubu aɖe fia. Glass-tu siwo wozãna zi ɖeka koe gblẽa nu le nutoa ŋu wu. Wohiã ŋusẽ geɖe hafi woate ŋu awɔ. Glass-tuwo kpekpe, eyata wo ʋuʋu nana woƒoa ɖi geɖe wu. Ne ègbugbɔ zã ahuhɔ̃e gɔ̃ hã la, egahea ya si woyɔna be carbon geɖe wu aluminum-gowo alo aŋetuwo.
Aluminium-gowoe nye tiatia nyuitɔ kekeake na ɣletinyigba la. Aluminium-go siwo wogbugbɔ zã lae nye esiwo me carbon footprint suetɔ kekeake le. Aluminium gbugbɔgazã ɖea ŋusẽ si katã kloe hiã be woatsɔ awɔ gaze yeyewo dzi kpɔtɔna. Esia fia be ɖiƒoƒo dzi ɖe kpɔtɔ eye ya siwo gblẽa nu le yame ŋu la mesɔ gbɔ o. Menye dzotsinuwo mee aluminum tsona o. Esia kpena ɖe ame ŋu be woaƒo asa na kuxi aɖewo siwo dona tso aŋetuwo me. Plastik-tuwo ƒe carbon footprint le sue wu glass. Wonye kekeli, gake wohea ɖiƒoƒo ƒe kuxi gã aɖe vɛ. Womate ŋu agbugbɔ aŋetuwo awɔ tegbee o.
Alesi nugoe ɖesiaɖe kpɔa ŋusẽ ɖe nutoa me dzii kabae nye esi:
Nugoe Ƒomevi |
Nutoa Me Ŋusẽkpɔɖeamedzi ƒe Nya Veviwo |
|---|---|
Glass-tuwo |
Carbon footprint si lolo wu, kpekpeme kpekpe, ŋusẽzazã geɖe, glass si wogbugbɔ zã gɔ̃ hã kpɔa ŋusẽ gã aɖe ɖe ame dzi |
Plastik-tuwo |
Carbon footprint si bɔbɔ wu glass, gake ehea ɖiƒoƒo kple microplastics vɛ, mate ŋu agbugbɔ awɔe seɖoƒemanɔmee o |
Aluminium-gazewo |
Carbon footprint si bɔbɔ wu, vevietɔ ne wogbugbɔ zãe, si woate ŋu agbugbɔ azã seɖoƒemanɔmee la, eɖea ŋusẽ dzi kpɔtɔna eye wòɖea ya si dona le yame dzi kpɔtɔna |
Gbugbɔgazã le vevie ŋutɔ na anyigba. Wogbugbɔa aluminum-gowo zãna zi geɖe le xexeame godoo. Aluminium-gowo ƒe 66-71% lɔƒo xɔa nusiwo wogbugbɔ zãna . Aluminum-gazewo gbugbɔgazã ƒe ɖoɖo wɔa dɔ nyuie ŋutɔ. Aluminium ƒe 90% gbugbɔ zãna. Esia na aluminum-gowo nye tiatia nyui aɖe na ɣletinyigba la. Àte ŋu agbugbɔ aluminum-gowo awɔ dɔ zi geɖe evɔ woƒe nyonyome mabu o.
Woate ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e me aŋetuwo hã awɔ zi geɖe. Gake glass-tu siwo ade 31-34% koe wogbugbɔ zãna le xexeame katã. Glass gbugbɔgazã zãa ŋusẽ geɖe. Wogbugbɔa plastik-tuwo zãna wu. Plastik-tuwo ƒe 14-18% koe wogbugbɔ zãna. Plastik-tu akpa gãtɔ va wu enu ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe alo atsiaƒu me. Esia gade ɖiƒoƒo plastik ƒe kuxia ɖe edzi.
Nunonogoewo ʋuʋu bia ga eye wògblẽa nu le anyigba ŋu. Aluminium-gowo le bɔbɔe eye wo ƒoƒo ƒu ɖe wo nɔewo dzi bɔbɔe. Esia ateŋu aɖe agbalẽɖoɖoɖa ƒe gazazãwo dzi akpɔtɔ va ɖo 40% ne wotsɔe sɔ kple glass-tuwo. Glass-tuwo kpekpe eye wogbãna bɔbɔe. Esia fia be meliɖoɖo ƒe ga geɖe wu eye ɖiƒoƒo geɖe wu. Plastik-tuwoe nye esiwo me kɔ wu. Woxɔa ga suetɔ kekeake be woaʋu, gake wogagblẽa nu le nutome ŋu kokoko le ɖiƒoƒo kple nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe agbɔsɔsɔ si mede o ta.
Nu siwo me kɔ kple esiwo wogbugbɔ zãna zazã kpena ɖe anyigba ŋu. Aluminium-gowo me mekɔna o eye nu geɖe le wo me siwo wogbugbɔ zã . Wonaa ga si mexɔ asi o, nusiwo wogbugbɔ zãna nyuie, kple nusiwo megblẽa nu le ɣletinyigba la ŋu boo o ƒe tsakatsaka nyuitɔ kekeake. Aluminium-gowo tiatia kpena ɖe ŋuwò nèɖea wò carbon footprint dzi kpɔtɔna eye wònana anyigba la nɔa dzadzɛ.
Nubablɛ nyuitɔ tiatia kpena ɖe wò dɔwɔƒea kple anyigba ŋu. Fifia ahadzraƒe geɖe zãa gazewo elabena wo nyo na ɣletinyigba la. Kpɔɖeŋu ŋutɔŋutɔwo kple numekukuwo ɖe nusita gazewo nye tiatia si me nunya le fia.
Coca-Cola wɔ tɔtrɔ gã aɖe le ƒe 2020. Dɔwɔƒea dze aluminum-go geɖe zazã gɔme le UK kple United States. Esia na nu vevi aɖewo do tso eme:
Coca-Cola ɖe eƒe carbon si dona tso nubablɛwo me dzi kpɔtɔ 20% le ƒe ɖeka me.
Dɔwɔƒea do nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe agbɔsɔsɔme ɖe dzi tso 60% va ɖo 75% afisi wozãa gaze geɖe le.
Asitsalawo de dzesi tɔtrɔa. Ame geɖe susui be Coca-Cola mewɔa nuvevi nutome o wu le tɔtrɔa megbe.
Dɔwɔƒea zã ga geɖe wu le gɔmedzedzea me, gake wodzra ga ɖo emegbe. Meliɖoɖo si ƒe asi bɔbɔ kple asixɔxɔ si lolo wu tso gaze siwo wogbugbɔ zã me kpe ɖe eŋu be ga dzi ɖe kpɔtɔ.
Àte ŋu asrɔ̃ nu tso nusi Coca-Cola wɔ me. Gazewo zazã ate ŋu akpe ɖe ŋuwò nàɖe wò carbon footprint dzi akpɔtɔ, ana wò adzɔnu ƒe dzesi nadze nyuie wu, eye nàdzra ga ɖo le ɣeyiɣi aɖe megbe.
De dzesii: Aluminium-gowo le vevie ŋutɔ le xexeame ƒe asi me. Woƒe asixɔxɔ ate ŋu aɖo Dɔlar biliɔn 58.25 le ƒe 2024 me . Numekukuwo gblɔ be gaze siwo wogbugbɔ zãna wɔa dɔ nyuie. Àte ŋu agbugbɔ nya geɖe axɔ eye wòana wòasẽ. Numekuku aɖewo ɖee fia be ne wotsɔ futukpɔ de gazewo me la, ate ŋu awɔ nu yeye siwo xɔa ŋusẽ. Esia fia be woate ŋu azã gazewo na nu geɖe wu ahanono ko.
Tabla bɔbɔe aɖe si dzi nàto atsɔ nubablɛ vevi siwo nàtia asɔ kple wo nɔewoe nye esi:
Nubablɛ Ƒomevi |
Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔ (%) . |
Carbon Footprint (kg CO2e/ton, wogbugbɔ zãe) . |
Ʋuɖoɖo ƒe Gazazã |
Nusiwo woate ŋu azã ake |
Asitsatsa Zazã |
|---|---|---|---|---|---|
Aluminium-gazewo |
66-71 me |
1,600 ye |
Bᴐbᴐ |
Seɖoƒe meli na o |
Xexeame katã, si le dzidzim ɖe edzi |
Glass-tuwo |
31-34 me |
4,000 ye |
Kɔ |
Seɖoƒe meli na o |
Premium, nutoa me tɔ |
Plastik-tuwo |
14-18 me |
2,000 ye |
Nusi bɔbɔ wu |
Seɖoƒe li na |
Mass, si ƒe asi bɔbɔ |
Àte ŋu akpɔe be gazewo gbugbɔgazã ƒe agbɔsɔsɔme sɔ gbɔ, carbon footprint mebɔ o, eye ga si woatsɔ aɖo wo ɖee hã mesɔ gbɔ o. Gazewo hã doa alɔ susu yeyewo kple wo zazã. Ne èfɔ aluminum-gowo la, èkpena ɖe anyigba ŋu eye nèdoa alɔ etsɔme si le dzadzɛ wu.
Ne èle nu ƒom aluminum cans , èkpena ɖe nutome ŋu. Aluminium-gowo mezãa ŋusẽ boo aɖeke o wu nubablɛ bubuwo. Nusiwo wogbugbɔ zã geɖe hã le wo me. Le United States la, nusiwo wogbugbɔ zãna la ade 68% le aluminum-go akpa gãtɔ me. Nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe 3% koe le plastik-tuwo me. Aluminium si wogbugbɔ zã geɖe zazã kpena ɖe ame ŋu be woaɖe carbon ƒe dodo dzi akpɔtɔ. Tso ƒe 2006 va ɖo ƒe 2016 me la, dɔwɔƒea ɖe CO2 ƒe dodo dzi kpɔtɔ 31%.
Tabla aɖe si tsɔ aluminum-gowo sɔ kple plastic-tuwo kple tiatia bubuwoe nye esi :
Dɔwɔwɔ ƒe Ŋusẽkpɔɖeamedzi ƒe Metrix |
Aluminium-gazewo |
Plastik-tuwo / Mɔnu Bubuwo |
|---|---|---|
Xexeame Katã ƒe Nuwo Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔme |
69% . |
N/A |
EU ƒe Nuwo Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔme (ƒe 2017) . |
74.5% . |
N/A |
United States ƒe Nuwo Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔme |
Wowu 70% . |
Anɔ abe 29% (plastik-tuwo) . |
Nusiwo Wogbugbɔ Zazã le U.S.A |
68% . |
3% (plastik-tuwo) . |
CO2-si sɔ kple wo nɔewo ƒe dodo dzi ɖeɖe kpɔtɔ |
31% ƒe ɖiɖi (ƒe 2006 va ɖo ƒe 2016) |
N/A |
Carbon Footprint Ne Wotsɔe Sɔ Kple Beer ƒe Nubablɛwo |
Nusiwo bɔbɔ wu le nuwo dome |
Ekɔ wu aluminum-gowo |
Wogbugbɔa aluminum-gowo zãna zi geɖe le xexeame godoo. Esia naa ŋusẽ kple nunɔamesiwo dzi ɖena kpɔtɔna ɣesiaɣi si nèzã wo. Aluminium-gowo ƒe asi le dzidzim ɖe edzi kabakaba. Ame geɖe siwo le dugãwo me lɔ̃a gazewo elabena wo zazã kple wo gbugbɔgazã le bɔbɔe.
Aluminium-gowo ʋuʋu le bɔbɔe eye woƒe asi bɔbɔ. Wole bɔbɔe, eyata àte ŋu atsɔ geɖe ade agbatsɔʋu alo pallet dzi. Esia wɔnɛ be ami dzi ɖena kpɔtɔna eye wòɖea ga si wozãna ɖe agbalẽɖoɖoɖa ŋu dzi kpɔtɔna. Glass-tuwo kpekpe eye wogbãna bɔbɔe. Esia wɔnɛ be ga geɖe wu le wo ɖoɖo ɖe meli kple wo babla me. Plastik-tuwo me mekɔna o, gake womegazãa wo nyuie abe aluminum-gowo ene o.
Aluminium-gowo ƒoa ƒu nyuie eye mehiã be woabla wo kpee o. Esia wɔnɛ be wonyo na mɔzɔzɔ didiwo. Aluminium-gowo fɔfɔ kpena ɖe ŋuwò nèɖea ɖiƒoƒo kple ga si nèzãna ɖe wò ahanono ŋu dzi kpɔtɔna.
Woate ŋu agbugbɔ aluminum-gowo awɔ dɔ zi gbɔ zi geɖe. Àte ŋu alɔ wo ahagbugbɔ wo azã zi geɖe evɔ woƒe nyonyome mabu o. Wogazãa aluminum siwo katã wowɔ kpɔ la ƒe 75% kloe egbea . Esia ɖe alesi gbegbe nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe ɖoɖoa sesẽ na aluminum-gowo fia. Le U.S. la, nusiwo wogbugbɔ zã le gazewo me le mama dedie nu nye 71%. Esia kɔkɔ sã wu glass alo plastic-tuwo.
Tabla aɖe si fia alesi wogbugbɔa nuawo zãna na nubablɛ ƒomevi vovovowoe nye esi :

Aluminium-gowo gbugbɔgazã ƒe ɖoɖo wɔa dɔ nyuie ŋutɔ. Aluminium si wogbugbɔ zã ƒe 96.7% lɔƒo zua gaze yeyewo. Esia wɔnɛ be nuawo megena ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me o. Aluminium xɔ asi, eyata amewo dina be yewoagbugbɔ awɔe. Ne èfɔ aluminum-gowo la, èkpena ɖe ɣletinyigba la ŋu wònɔa dzadzɛ eye nèdoa alɔ nusiwo wogbugbɔ zãna.
Ne èno aha vɔ la, nusi adzɔ emegbe la le vevie. Alesi míewɔa nugoewo ŋudɔ le wo zazã vɔ megbe kpɔa ŋusẽ ɖe anyigba dzi. Anyo wu be nàtia nubablɛ siwo megblẽa nu le dzɔdzɔme ŋu ne wotsɔ wo ƒu gbe alo wogbugbɔ zã wo o.
Glass-tuwo gblẽa nu le nutome ŋu wu plastic-tuwo . Wololo eye wohiã ŋusẽ geɖe hafi woate ŋu awɔ wo ahagbugbɔ wo azã.
Aluminium-go siwo wogbugbɔ zãe nye tiatia nyuitɔ kekeake na aha sesẽwo. Womezãa ŋusẽ boo o eye woate ŋu agbugbɔ wo azã zi geɖe.
Wozãa aŋetuwo le afisiafi, gake wowɔa gbeɖuɖɔ kple ɖiƒoƒo geɖe. Wo dometɔ geɖe va wu enu ɖe atsiaƒu me abe nu suesuesue siwo woyɔna be microplastics ene.
Numekukuwo gblɔ be aluminum-gowo ƒe agbenɔƒe ƒe nuwuwu ƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi sue aɖe koe wu glass alo plastic. Wole bɔbɔe wu, womezãa ŋusẽ boo o, eye woate ŋu agbugbɔ wo awɔ tegbee kple ŋusẽ si hiã be woatsɔ awɔ yeyewo ƒe 5% ko.
Glass-tuwo, ne ègbugbɔ wo zãna gɔ̃ hã la, wozãa ŋusẽ geɖe kokoko eye woƒoa ɖi geɖe wu elabena wololo.
Plastik-tuwo ƒe nyonyome meganɔa anyi ɣesiaɣi si wogbugbɔ zã wo. Wo dometɔ geɖe nɔa tomenuwo alo atsiaƒuwo me ƒe alafa geɖe.
Afɔku aɖewo le aluminum-gowo me le tomenukuƒewo me nyateƒe, gake womegblẽa nu le wo ŋu boo le woƒe agbenɔƒe ƒe nuwuwu o wu ahuhɔ̃e alo plastik.
Mɔ nyuitɔ si dzi míato akpe ɖe anyigba ŋue nye be míazã nugoe siwo wozãna zi ɖeka ko, eɖanye nukae wotsɔ wɔe o.
Le teƒewo abe Ɣetoɖoƒe Europa ene la, aluminum-gowoe mekpɔa ŋusẽ ɖe yame ƒe nɔnɔme dzi boo o. Esia le alea elabena wozãa ŋusẽ dzadzɛ eye wogbugbɔa nu geɖe zãna. Le teƒe bubuwo abe China ene la, aluminum wɔwɔ ate ŋu ahe ɖiƒoƒo geɖe vɛ ne wozã dzotsinuwo tsɔ wɔ ŋusẽe. Gbugbɔgazã kpena ɖe ame ŋu be ɖiƒoƒo si le aluminum kple glass siaa ŋu dzi ɖena kpɔtɔna, gake menye nenema gbegbe na plastic o.
Nu nyui geɖe sua asiwò ne ètia aluminum-go siwo li tegbee na wò ahanono. Viɖe siawo kpena ɖe wò dɔwɔƒe, wò asisiwo, kple anyigba ŋu.
Viɖe ƒe Ƒomedodo |
Viɖe si Woɖo Agbɔsɔsɔme |
|---|---|
Dɔwɔwɔ |
Dɔ siwo wu 100,000 le nuƒoƒoƒu, ɖoɖowɔwɔ, wo gbugbɔgawɔ me |
Fetu Dzidziɖedzi |
Dɔlar biliɔn 2.1–5 biliɔn ƒe sia ƒe ƒe dzidziɖedzi le dɔwɔƒewo ƒe fetu me |
Gbegblẽwo Dzi Ðeɖe Akpɔtɔ |
Aluminium tɔn miliɔn 1.3 siwo wotsɔna ƒua gbe ɖe tomenuwo me ƒe sia ƒe |
Ganyawo ƒe Dɔwɔna tso Nudzadzra me |
Dɔlar biliɔn 1.6 le aluminum si wogbugbɔ zã ƒe sia ƒe dzadzra me |
Ŋusẽzazã Zazã |
Ŋusẽ si sɔ si wodzra ɖo be woatsɔ ana ŋusẽ aƒe miliɔn 1.5 ƒe ɖeka |
Ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu dzi ɖeɖe kpɔtɔ |
12.1 miliɔn metrik tɔn CO2e dzi ɖeɖe kpɔtɔ ƒe sia ƒe (abe ʋu miliɔn 2.6 ɖeɖeɖa ene) |
Èkpena ɖe anyigba hã ŋu to gaze siwo woate ŋu agbugbɔ awɔ zi gbɔ zi geɖe zazã me. Aluminium-gowo gbugbɔgazã zãa ŋusẽ si mede 95% o wu yeyewo wɔwɔ. Esia wɔnɛ be ga dzi ɖena kpɔtɔna eye wòɖea wò carbon footprint dzi kpɔtɔna. Viɖe siwo le aluminum-go siwo li tegbee ƒle na ahawɔlawo dometɔ aɖewoe nye be wogbugbɔ zãa wo ƒe agbɔsɔsɔ si lolo wu eye gbeɖuɖɔwo mesɔ gbɔ o. Le U.S.A. la, wogbugbɔa gaze siwo ade 45% zãna, gake le teƒewo abe Brazil kple Germany ene la, esɔ gbɔ 100% kloe. Ne ègbugbɔ zãa nu geɖe wu la, àte ŋu anɔ abe dukɔ kɔkɔ siawo ene.
Menye anyigba ɖeɖeko ŋue viɖe siwo le aluminum-go siwo li tegbee ƒle na ahawɔlawo ŋu o. Èkpena ɖe amewo ŋu be woawɔ dɔ, wodzia fetu ɖe edzi, eye nèkpɔa asixɔxɔ geɖe wu tso gaze ɖesiaɖe me. Èɖenɛ fiana wò asisiwo hã be yetsɔ ɖe le eme na ɣletinyigba la. Ne ètia aluminum-gowo la, èkpena ɖe ame ŋu be xexe si le dzadzɛ wu, si me amagbewo bɔ ɖo wu la nanɔ anyi na amesiame.
Glass-tuwo dzena nyuie eye wosena le wo ɖokui me be ŋusẽ le yewo ŋu. Ame geɖe susuna be yewonye tiatia nyui aɖe na ahanono. Gake ahuhɔ̃e me aŋetuwo wɔwɔ zãa ŋusẽ kple nu xoxo geɖe. Ele be dɔwɔƒewo natsɔ dzoxɔxɔ gã aɖe aƒo ke kple tomenu siwo le eme hafi woate ŋu awɔ ahuhɔ̃e. Esia bia ŋusẽ geɖe wu aŋetuwo alo aluminum-gowo wɔwɔ. Le kpɔɖeŋu me, glass-tuwo wɔwɔ na biya zazã ku ɖe Ŋusẽ megajoule 17.5 na lita ɖesiaɖe. Ewɔa carbon dioxide si ade gram 842 hã le lita ɖesiaɖe me. Esia sɔ gbɔ sã wu nubablɛ ƒomevi bubuwo.
Glass siwo wogbugbɔ zã zazã kpena ɖe ame ŋu be ŋusẽ dzi ɖena kpɔtɔna. Ne ètsɔ glass si wogbugbɔ zã 10% kpe ɖe eŋu la, àɖe ya si dona le yame dzi akpɔtɔ abe 5% ene. Ke hã, ahuhɔ̃e me aŋetuwo kpekpe wu nusiwo wobla ɖe agba bubuwo me. Èhiã nu geɖe wu na aŋetu ɖesiaɖe. Amewo lɔ̃a ahuhɔ̃e elabena mele dedie o eye woate ŋu agbugbɔe azã zi geɖe. Gake nubablɛ siwo le bɔbɔe wu, abe kakɛwo kple aŋetuwo ene, mezãa ŋusẽ boo aɖeke o eye womezãa nunɔamesi ʋɛ aɖewo o.
Nubablɛ Ƒomevi |
Ŋusẽ Zazã (MJ/l) . |
CO2 ƒe dodo (g CO2 eq/l) . |
Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔme (U.S./EU/UK) . |
|---|---|---|---|
Glass-tuwo |
17.5 |
842 |
31.3% / 80.1% / 74.2% ƒe xexlẽme. |
Aluminium-gazewo |
11.3 |
574 |
67% (U.S.A.) . |
Kakɛwo/PET/Akplowo |
Bɔbɔ |
Bɔbɔ |
N/A |
De dzesii: Numekuku aɖe gblɔ be ahuhɔ̃e me aŋetuwoe nye esiwo me wein mate ŋu anɔ anyi eteƒe nadidi boo o. Wozãa nuwo kple ŋusẽ geɖe wu.
Glass-tuwo ɖoɖo ɖe amewo sesẽ. Glass kpekpe wu plastic alo aluminum sã. Glass-go ɖeka ƒe kpekpeme ade plastik-go 6.3. Kpekpeme sia si sɔ gbɔ wu la fia be agbatsɔʋuwo zãa ami geɖe tsɔ ʋua glass-tuwo. Èhiã nubablɛ bubuwo hã be glass nagagbã o. Glass-tu ʋɛ aɖewo koe nɔa agbatsɔʋu ɖesiaɖe me. Esia nana meliɖoɖo ƒe gazazãwo kple ɖiƒoƒo dzina ɖe edzi.
Glass-tuwo kpekpe eye wogbãna bɔbɔe.
Lɔriwo zãa ami geɖe wu tsɔ ʋua woe.
Wohiã nubablɛ bubuwo be woanɔ dedie.
Aŋetu ʋɛ aɖewo koe gena ɖe agbatsɔʋu ɖesiaɖe me, eyata gazazãwo dzina ɖe edzi.
Mɔ̃memi zazã geɖe wu fia be woaɖe ya si woyɔna be carbon geɖe wu.
Afisi nèwɔa glass la le hã le vevie. Ne dɔwɔƒea zãa dzoka xɔxɔ alo ŋusẽ ƒoɖi la, ŋusẽ si wògblẽna ɖe eŋu la gagblẽna ɖe edzi. Ne wole glass geɖe wɔm la, ya si dona le yame kple nunɔamesiwo zazã hã dzina ɖe edzi.
Àte ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e me aŋetuwo awɔ dɔ zi gbɔ zi geɖe evɔ woƒe nyonyome mabu o. Le U.S.A. la, . glass-tu siwo ade 30% koe wogbugbɔ zãna . Esia nye si bɔbɔ kura wu Europa . Europa dukɔ aɖewo gbugbɔa woƒe glass siwo wu 85% zãna. Kuxiwo abe ahuhɔ̃e gbagbã, nusiwo wogbugbɔ zãna ƒoɖi, kple nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe ɖoɖo siwo gbɔdzɔ ene le United States. Dukɔ aɖewo siwo si ga si woda ɖe gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowo le la wɔa dɔ nyuie wu. Gake aŋetu geɖe gakpɔtɔ va wu enu ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me.
Wodzra glass-tu siwo ade biliɔn 35 le U.S. le ƒe 2021 me.
Wotsɔ aŋetu siawo ƒe 72% ƒu gbe, ke menye wogbugbɔ zã wo o.
Dukɔwo abe Belgium kple Sweden ene gbugbɔa woƒe glass ƒe 90% kple edzivɔ zãna.
Nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe ɖoɖo nyuitɔwo kple nuŋɔŋlɔ siwo me kɔ kpena ɖe ame ŋu be wodzia nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe agbɔsɔsɔ ɖe dzi.
Ne wogbugbɔ zãe nyuie la, glass ate ŋu awɔ aŋetu yeyewo ƒe 95%.
Kpekpeɖeŋu: Àte ŋu akpe asi ɖe nusiwo wogbugbɔ zãna ŋu ne èdo alɔ ga si woda ɖe gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowo kple ŋkɔ siwo nyo wu.
Ne èno nunono le glass-tu me vɔ la, nusi adzɔ emegbe la le vevie na anyigba. Woate ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e me aŋetuwo awɔ dɔ le, woagazã wo ake, alo atsɔ wo aƒu gbe ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me. Tiatia ɖesiaɖe kpɔa ŋusẽ ɖe ɣletinyigba la dzi le mɔ bubu nu.
Ame aɖewo susuna be ahuhɔ̃e nyo wu ɣesiaɣi elabena enye dzɔdzɔme tɔ eye woate ŋu agbugbɔe awɔ. Gake mele bɔbɔe nenema gbegbe o. Nusi nèwɔna kple ahuhɔ̃e me aŋetuwo le wo zazã vɔ megbe trɔa alesi wokpɔa ŋusẽ ɖe nutoa dzii.
Glass-tuwo gblẽa nu le anyigba ŋu wu aŋetuwo ne wotsɔ wo ƒu gbe. Esia le alea elabena ahuhɔ̃e siwo wogbugbɔ zãna zãa ŋusẽ geɖe tsɔ ƒoa woe.
Ne ègazã glass-tu ake la, ke èkpena ɖe anyigba ŋu. Ezazã zi ɖeka pɛ ko ate ŋu aɖe eƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi dzi akpɔtɔ abe 40% . Gake ne wozãe zi geɖe vɔ la, nu nyui siwo dona tso eme la dzi ɖena kpɔtɔna. Aŋetuwo kɔklɔ kple wo ʋuʋu hã zãa ŋusẽ.
Be wòakpɔ ŋusẽ ɖe plastic (PET)-tu dzi la, ele be nàgazã ahuhɔ̃e-tu zi gbɔ zi 7 va ɖo 30. Xexlẽmea nɔ te ɖe nusi nèle dzidzem dzi.
Glass gbugbɔgazã ɖea nuwo abe ke, soda ash, kple limestone ene dzi kpɔtɔna. Ezãa ŋusẽ boo aɖeke hã o eye wònaa ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu la mesɔ gbɔ o. Le glass ɖesiaɖe si wogbugbɔ zã (si woyɔna be cullet) si sɔ gbɔ wu 10% gome la, dɔwɔƒewo zãa ŋusẽ si mede 2-3% o.
Le United States la, anɔ abe... 31% . glass-tuwo ƒe Wogbugbɔ zãa Teƒe aɖewo, abe California ene, gbugbɔa nu siwo wu 80% zãna. Ne ègbugbɔ zã ahuhɔ̃e la, èdzraa dzɔdzɔmenunɔamesiwo ƒe tɔn ɖeka kple edzivɔ ɖo ɖe tɔn ɖesiaɖe si wogbugbɔ zãna ta.
Glass gbugbɔgazã nye ɖoɖo si me wotu nu ɖo. Esia fia be aŋetu xoxowo trɔna zua aŋetu yeyewo, eye gbeɖuɖɔ bubu aɖeke meganɔa wo ŋu o.
Glass gbugbɔgazã kpena ɖe dɔwɔƒewo hã ŋu. Eɖea dzoxɔxɔ si hiã be woatsɔ aƒo ahuhɔ̃e la dzi kpɔtɔna eye wòkpena ɖe dzodoƒewo ŋu wonɔa anyi didi wu.
Nusiwo wogbugbɔ zãna le tɔsisi ɖeka me, afisi nusianu yia nugoe ɖeka me le, ate ŋu ahe kuxiwo vɛ. Gbeɖuɖɔ bubuwo ate ŋu atsaka ɖe eme eye wòana glass gbugbɔgazã nasesẽ. Ɣeaɖewoɣi la, nusiwo womate ŋu agbugbɔ awɔ o la va wu enu ɖe nugoe me. Woyɔa esia be 'wish-cycling' eye wònana be gbugbɔgazã mewɔa dɔ nyuie o.
De dzesii: Ne ègbugbɔ zã ahuhɔ̃egowo alo gbugbɔ zã wo hã la, zi geɖe la, wogblẽa nu le anyigba ŋu wu aŋetuwo. Wozãa ŋusẽ kple tsi geɖe wu eye wowɔa ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu geɖe wu.
Ne èdi be yeakpe ɖe anyigba ŋu la, dze agbagba nàtrɔ glass-tuwo ake be woagazã alo agbugbɔ wo azã ne àte ŋui. Do alɔ ga si woda ɖe gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖo siwo wowɔna le miaƒe nutoa me. Ðoɖo siawo kpena ɖe ame ŋu be aŋetuwo nagage ɖe tomenuwo me o eye wònana be nusiwo wogbugbɔ zãna la wɔa dɔ nyuie wu. Ðo ŋku edzi be ɣesiaɣi si nègbugbɔ zã glass-tu alo zãe ake la, èkpena ɖe ŋuwò nèdzraa ŋusẽ kple nunɔamesiwo ɖo.
Plastik-tuwo le afisiafi si nàkpɔ. Woƒe asi bɔbɔ eye wo wɔwɔ le bɔbɔe. Wotsɔa PET, si tsoa ami kple gas me wɔa akpa gãtɔ. Dɔwɔƒewo ate ŋu awɔ aŋetu miliɔn geɖe kabakaba ŋutɔ. Àte ŋu abia ɖokuiwò be ɖe esia nye mɔ nyui aɖe si dzi woato awɔ aŋetuwo hã. Tabla aɖe si ɖe nyateƒenya vevi aɖewo fia ku ɖe aŋetuwo wɔwɔ ŋue nye esi:
Metric Ŋkɔ |
Gɔmeɖeɖe |
Dɔwɔƒewo ƒe Dzesidede (U.S.) . |
Viɖe |
Seɖoƒewo |
|---|---|---|---|---|
Tsi Zazã Nyuie |
Tsi si wozãna le aŋetu ɖesiaɖe si wowɔ me |
8-12 galɔn/aŋetu (si bɔ) . |
Eɖea tsi dzi kpɔtɔna, eɖea gazazãwo dzi kpɔtɔna |
Meɖea tsitsoƒe fiana o |
Ŋusẽzazã le Nu ɖeka me |
Ŋusẽ si wozãna tsɔ wɔa aŋetu ɖeka |
1.5-2.5 kWh/aŋetu (si bɔ) . |
Eɖea gazazãwo dzi kpɔtɔna, ekpena ɖe nutome ŋu |
Ehiã be woalé ŋku ɖe eŋu ɣesiaɣi |
Adzɔnuwo ƒe Agbɔsɔsɔme |
Aŋetu siwo ŋu nu gblẽ le ƒe alafa memamã hafi woɖo wo ɖe wo |
0.5-1% (si bɔ) . |
Enaa nyonyome nɔa kɔkɔƒe, kpɔa wò adzɔnu ƒe dzesi ta |
Ate ŋu ato nusiwo gblẽ le eŋu le eɖoɖoɖa vɔ megbe |
Nusiwo Wogbugbɔ Zazã ƒe Alafa Memamã |
Nusiwo wogbugbɔ zã ƒe agbɔsɔsɔme le aŋetu ɖesiaɖe me |
20-30% (si bɔ) . |
Mezãa plastic yeye boo o, enaa nusiwo li tegbee nyona ɖe edzi |
Seɖoƒe li na nusiwo wogbugbɔ zã ƒe nana kple gazazã |
Nu Gbagbewo ƒe Gbegblẽ ƒe Agbɔsɔsɔme |
Alesi aŋetuwo gblẽna kabakaba le nutoa me |
20-40% le ɣleti 6 me (si bɔ) . |
Eɖea nutome ƒe agbanɔamedzi fiana |
Tɔtrɔwo kple nɔnɔmewo |
Carbon Footprint le Aŋetu ɖesiaɖe me |
Carbon si dona le aŋetu ɖesiaɖe si wowɔ me |
0.4-0.6 kg/aŋetu (si bɔ) . |
Kpena ɖe ame ŋu be woaɖe ya si dona le yame dzi akpɔtɔ, ehea nuƒlela siwo mewɔa nuvevi nutome o |
Carbon koe wòƒoa nu tsoe, ke menye nusiwo katã wògblẽna le ame ŋu o |
Plastik-tuwo zãa tsi kple ŋusẽ geɖe. Dɔwɔƒe aɖewo tsɔa nusiwo wogbugbɔ zãna kpena ɖe eŋu be wòakpe ɖe anyigba ŋu. Gake wogatsɔa aŋe yeye wɔa aŋetu akpa gãtɔ kokoko. Woƒe carbon footprint bɔbɔ wu glass-tuwo. Gake ekɔ wu aluminum-gowo.
Plastik-tuwo nyo ŋutɔ na ahanonowo ʋuʋu. Wole bɔbɔe eye ŋusẽ le wo ŋu. Esia wɔnɛ be ga kple ŋusẽ dzi ɖena kpɔtɔna. Susu siwo tae aŋetuwo nyo na ʋuɖoɖo dometɔ aɖewoe nye esi:
PET-tuwo le bɔbɔe wu ahuhɔ̃e-tuwo sã. Plastik-tu ɖeka ƒe kpekpeme anɔ abe gram 20-30 ene. Glass-tu ɖeka ƒe kpekpeme ate ŋu ade gram 200.
Lɔriwo mezãa ami boo aɖeke tsɔ ʋua aŋetuwo o.
Plastik-tuwo megbãna bɔbɔe o. Esia fia be aŋetu ʋɛ aɖewo koe buna le wo ɖoɖoɖa me.
Plastik-tuwo wɔwɔ kple wo ʋuʋu mezãa ŋusẽ boo aɖeke wu ahuhɔ̃e o. Esia kpena ɖe dɔwɔƒewo ŋu be woadzra ga ɖo.
Àte ŋu atsɔ aŋetu geɖe ade agbatsɔʋu ɖesiaɖe me. Esia wɔnɛ be teƒe kple ga dzi ɖena kpɔtɔna. Mehiã be nàbla nu bubuwo be woanɔ dedie o. Nu siawo na be aŋetuwo nye tiatia nyui aɖe na dɔwɔƒe siwo di be yewoazã ga sue aɖe.
Àsusu be aŋetuwo gbugbɔgazã le bɔbɔe. Gake mele bɔbɔe o. Plastik-tu ʋɛ aɖewo koe wogbugbɔ zãna wu aluminum-gowo alo glass. Plastik-tu geɖe va wu enu ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe alo atsiaƒu me. Tabla aɖe si ɖe nyateƒenya kple kuxi aɖewo siwo le aŋetuwo gbugbɔgazã ŋu fia enye si:
Dzesidede / Akpa |
Nyatakakawo / Akɔntabubuwo |
|---|---|
PET ƒe Aŋetuwo Gbugbɔgazã ƒe Agbɔsɔsɔme (Australia) . |
74% kple deposit schemes , 36% kple curbside nuƒoƒoƒu |
GHG ƒe Dzodzo ƒe Dzadzraɖo (PET) . |
CO2-e si ade tɔn 1.5 si wodzrana ɖo ɖe PET si wogbugbɔ zãna ƒe tɔn ɖeka me |
Agbenɔƒe ƒe ɣeyiɣi ƒe didime ƒe ya si dona le lãme na ame dzi ɖeɖe kpɔtɔ (PET-tu) . |
27% ƒe CO2 dzi ɖe kpɔtɔ le PET si wogbugbɔ zã 100% zazã me ne wotsɔe sɔ kple PET yeyewo |
Viɖe Kpata si Wokpɔna le Plastik Siwo Tsakawo Gbugbɔgazã Me |
CO2-e si ade tɔn 0.5 si wodzra ɖo ɖe tɔn ɖeka si wogbugbɔ zã me |
Kuxi Siwo Le Gbugbɔgazã Me |
Kuxiwo ƒoƒo ɖe ɖoɖo nu, ɖiƒoƒo, plastic ƒomevi geɖe, gazazã ƒe nyawo |
Closed-loop Gbugbɔgazã ƒe Mɔnukpɔkpɔ |
Ewɔa dɔ nyuie wu na PET si me kɔ kple HDPE ƒe aŋetu aɖewo |
Ðoɖowo ƒe Ŋusẽkpɔɖeamedzi |
Ga si woda ɖe gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowo dzia ga si wodzɔna ɖe edzi eye woɖea gbeɖuɖɔwo dzi kpɔtɔna |
Nuwo Gbugbɔgaxɔ ƒe Dɔwɔƒe ƒe Seɖoƒewo |
Esesẽna be woaɖo nubablɛ siwo te ŋu trɔna bɔbɔe, menye ɣesiaɣie wòxɔa ga geɖe o |
Kafukafunyawo |
Zã plastic ƒomevi ʋɛ aɖewo, nàna vovototodedeameme nanyo ɖe edzi, nàdzi asiwo ɖe edzi na plastic siwo wogbugbɔ zã |

Àte ŋu akpe asi ɖe eŋu ne èdo alɔ ga si nède gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowo. Aŋetu siwo wotsɔ PET si me kɔ wɔ zazã hã kpena ɖe ame ŋu. Afɔɖeɖe siawo naa nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe agbɔsɔsɔ dzina ɖe edzi eye woɖea ya siwo gblẽa nu le anyigba ŋu dzi kpɔtɔna. Gake vovototodedeameme kple ɖiƒoƒo gakpɔtɔ nye kuxi gãwo. Wometrɔa aŋetu akpa gãtɔ wozua aŋetu yeyewo o. Zi geɖe la, wozua nusiwo ƒe nyonyome mede o alo gbeɖuɖɔ ko.
Kpekpeɖeŋu: Tia aŋetu siwo me nusiwo wogbugbɔ zã wu le. Do alɔ nusiwo wogbugbɔ zãna nyuie wu le miaƒe nutoa me. Esia kpena ɖe ame ŋu be plastik nagage ɖe tomenuwo kple atsiaƒu me o.
Ne èno aha le aŋetu me vɔ la, nusi adzɔ emegbe la le vevie na anyigba. Plastik-tu akpa gãtɔ toa mɔ etɔ̃ dometɔ ɖeka dzi: wogbugbɔa wo zãna, wotɔa dzo wo, alo wotsɔa wo dea tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me. Le teƒe aɖewo, abe Europa ene la, wogbugbɔa aŋetu geɖe zãna alo wotɔa dzo wo tsɔ wɔa ŋusẽe. Le teƒe bubuwo la, woate ŋu atsɔ aŋetuwo aƒu gbe ɖe gota alo atɔ dzo wo le yame.
Àsusu be nusiwo wogbugbɔ zãna nyo wu ɣesiaɣi, gake mele bɔbɔe nenema gbegbe o. Nu vevi aɖewo siwo wòle be nànya tso nusi dzɔna ɖe aŋetuwo dzi le wo zazã vɔ megbe ŋue nye esi:
Zi geɖe la, PET-tu siwo wogbugbɔ zã la megblẽa nu le anyigba ŋu boo o wu glass-tu siwo nèzãna zi gbɔ zi geɖe. Esia nye nyateƒe ne èbu ŋusẽ agbɔsɔsɔme si wòbia be woatsɔ ahuhɔ̃e me aŋetu kpekpewo ayi didiƒe ŋu.
Glass-tuwo kɔklɔ kple wo ŋu kɔklɔ be woagazã wo ake hiã elektrikŋusẽ, tsi dzodzoe, kple atike geɖe. Esia nana ɖiƒoƒo geɖe wu.
Deposit Return Systems (DRS) kpena ɖe ame ŋu be woaƒo aŋetu geɖe nu ƒu hena wo gbugbɔgazã. Ðoɖo siawo bia tso asiwò be nàtsɔ aŋetu ƒuƒluwo vɛ. Woate ŋu akpe asi ɖe nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe agbɔsɔsɔ dzi ɖeɖe kpɔtɔ ŋu eye woaɖe gbeɖuɖɔwo dzi akpɔtɔ.
Plastik siwo wogbugbɔ zã zazã le aŋetu yeyewo me nye mɔnukpɔkpɔ gã aɖe be woakpe ɖe anyigba ŋu . Ne èzãa PET si wogbugbɔ zãna geɖe wu la, mèwɔa ɖiƒoƒo boo o eye nèdzraa nunɔamesiwo ɖo.
Ne ètsɔ plastikwo sɔ kple ga siwo le abe aluminum ene la, ŋuɖoɖoa trɔna le alesi nèwɔa nu ɖe gbeɖuɖɔwo ŋui nu. Menye ɣesiaɣie aʋadziɖula si me kɔ la nɔa anyi o.
Afisi nètsɔa aŋetuwo yinae le vevie. Ne ègazã glass-tu siwo te ɖe aƒe ŋu la, anyo wu. Ne èɖo wo ɖe didiƒe ʋĩ la, kpekpeme kpekpea nana woƒoa ɖi geɖe wu.
Tabla aɖe si akpe ɖe ŋuwò nàkpɔ alesi agbe ƒe nuwuwu ƒe tiatiawɔblɔɖewo sɔ kple wo nɔewoe nye esi:
Agbe ƒe Nuwuwu ƒe Tiatia |
Nu Vevi Siwo Wòkpɔa Ŋusẽ Ðe Edzi |
Nutome Ŋuti Nyatakakawo |
|---|---|---|
Gbugbɔgazã (PET) . |
Ŋusẽ si wozãna tsɔ ƒoa wo nu ƒu hewɔa dɔ tso wo ŋu |
Ðe ŋusẽkpɔɖeamedzi dzi kpɔtɔ ne nusiwo wogbugbɔ zã la sɔ gbɔ |
Dzotɔtɔ (kple ŋusẽ) . |
Ya ƒe ɖiƒoƒo, ŋusẽ ƒe gbugbɔgadzɔ |
Enyo wu tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe, gake egaƒoa ɖi kokoko |
Tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe |
Teƒe zazã, eƒe gbagbã blewu, tsi si le dodom |
Vɔ̃ɖitɔ kekeake na nutome |
Dzobibi le gaglãgbe |
Ðiƒoƒo ya, dzudzɔ si me aɖi le |
Egblẽa nu le ame ŋu ŋutɔ, womekafui o |
Gbugbɔgazã (glass) . |
Klɔ, ʋuɖoɖo, gbagbã |
Enyo ne nutoa me tɔ, gake ŋusẽzazã sɔ gbɔ |
Kpekpeɖeŋu: Àte ŋu akpe asi ɖe eŋu ne èfɔ aŋetu siwo wotsɔ aŋetu siwo wogbugbɔ zã wɔ kple aŋetuwo tsɔtsɔ vɛ to gadede gadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowo dzi. Afɔɖeɖe siawo kpena ɖe ame ŋu be wogbugbɔa nuawo zãna eye womegblẽa nu boo aɖeke o.
Àte ŋu akpe asi ɖe nusi dzɔna ɖe aŋetuwo dzi ŋu. Ne ègbugbɔ zã wò aŋetuwo alo trɔ wo vɛ la, èɖea plastic ɖa le tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe kple atsiaƒu me. Èkpena ɖe ŋusẽ ŋu hã eye nèɖea ɖiƒoƒo dzi kpɔtɔna. Aŋetu ɖesiaɖe si nègbugbɔ zãna kpena ɖe anyigba ŋu.

Àte ŋu akpe ɖe ɣletinyigba la ŋu ne ètia nubablɛ siwo me nusiwo wogbugbɔ zã geɖe wu. Nusiwo wogbugbɔ zã zazã ɖea ŋusẽ dzi kpɔtɔna eye wòɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna. Fifia taɖodzinuwo le ahadzraƒe gã geɖe si be yewoazã aŋe siwo wogbugbɔ zã geɖe wu le yewoƒe aŋetuwo me. Le kpɔɖeŋu me, Coca-Cola zã 13% gbugbɔ PET wɔ le ƒe 2021 me eye 17% le ƒe 2023 me . Wodi be yewoaɖo 50% le ƒe 2030. Adzɔha bubuwo, abe Keurig Dr Pepper ene, hã le plastic siwo wogbugbɔ zã wu zãm. Adzɔnu aɖewo zãa aŋetu siwo wotsɔ PET si wogbugbɔ zã 100% gɔ̃ hã.
Tabla aɖe si ɖe alesi PET ƒe nusiwo wogbugbɔ zãna trɔe fia:
Ƒe |
PET ƒe Nusiwo Wogbugbɔ Zã (%) . |
Taɖodzinu (%) |
|---|---|---|
2021 |
13 |
|
2022 |
15 |
|
2023 |
17 |
|
2030 |
50 |
Àte ŋu akpɔe be ahadzraƒewo le nusiwo wogbugbɔ zãna wu zãm ƒe sia ƒe. Esia fia be plastik yeye siwo mehiã boo o. Ekpena ɖe ame ŋu hã be woawɔ ganyawo ƒe ɖoɖo si le gota. Ne èƒle nusiwo ŋu wogbugbɔ zã geɖe le la, èkpena ɖe anyigba ŋu eye nèɖenɛ fiana dɔwɔƒewo be yetsɔ ɖe le eme na wo.
Kpekpeɖeŋu: Kpɔ dzesidegbalẽviwo ɖa be nusiwo wogbugbɔ zã ƒe alafa memamã hã le eme hã. Esia kpena ɖe ŋuwò nètiaa nubablɛ siwo nyo wu na nutoa me tɔwo.
Gbugbɔgazã ƒe ɖoɖo nyuiwo le vevie na anyigba. Ne èdo alɔ ɖoɖo siawo la, èkpena ɖe ame ŋu be nu siwo ŋu viɖe le la nagage ɖe tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me o. Fifia ɖoɖo siwo wowɔna tsɔ trɔa ga si wotsɔ dea ga me na aŋetuwo le teƒe geɖe. Ðoɖo siawo naa ga wò ne ètsɔ aŋetu ƒuƒluwo vɛ. Le dukɔ aɖewo me la, amewo trɔa aŋetu siwo wu 90% vɛ. Esia fia be gbeɖuɖɔ kple gbeɖuɖɔ mesɔ gbɔ o.
Nubablɛ siwo woate ŋu azã ake hã kpena ɖe ame ŋu. Dɔwɔƒe aɖewo zãa kakɛ alo nugoe siwo woate ŋu akɔ ahazã ake. Esia ɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna eye wòɖea ga dzi kpɔtɔna le ɣeyiɣi aɖe megbe. Mɔ̃ɖaŋununya yeyewo na dɔwɔƒewo tsɔa pepa siwo wogbugbɔ zã wɔa kakɛ sesẽwo. Kakɛ siawo nyo na notsi kple detsiƒonu eye woƒe carbon footprint le sue wu plastic.
Susu yeyewo hã li abe nubablɛ siwo ƒe lolome sɔ kple agbalẽtata le mɔ̃ dzi ene. Tɔtrɔ siawo mezãa nu boo aɖeke o eye wònana be woaɖo wo ɖe amewo bɔbɔe. Ne èdo alɔ ɖoɖo siawo la, èkpena ɖe ŋuwò nèɖea nubablɛwo ƒe gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna le etsɔme.
Nubablɛ siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ ɖe eme nye mɔnu si me nunya le si dzi woato akpe ɖe anyigba ŋu. Aŋetu alo nugoewo zazã wu zi ɖeka ɖea nunɔamesiwo dzi kpɔtɔna eye wòɖea gbeɖuɖɔwo dzi kpɔtɔna. Nuɖoanyi sesẽ siwo ŋu woate ŋu agbugbɔ akɔ tsi ɖo le dukɔ aɖewo si. Le Germany la, wodzraa biya ƒe 82% le aŋetu siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ me, eye wotrɔa wo katã kloe vɛ. Ontario, Canada, hã nye afisi wogadea biya geɖe. Le Philippines la, wodzraa aha 59% le aŋetu siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ me.
Fifia adzɔha aɖewo dzraa ahanono le aluminum-tu siwo woate ŋu agbugbɔ atre me. Woate ŋu azã aŋetu siawo ake eye wokpena ɖe ame ŋu be woaɖe plastik gbeɖuɖɔwo dzi akpɔtɔ. Wokɔa gakpo siwo mexɔ dzo o siwo wotsɔ wɔa biya kple aha bubuwo ŋu hedea wo me zi geɖe. Esia wɔnɛ be nubablɛwo dona le tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me eye wòkpena ɖe nuzazãwo ƒe kɔsɔkɔsɔ si le gotagome la ŋu.
De dzesii: Deposit-return kple refillable systems wɔa dɔ nyuie wu ne ètsɔ aŋetuwo kple nugoewo gbɔe. Esia nana ɖoɖoa sẽa ŋu eye wòkpena ɖe amesiame ŋu be wòate ŋu anɔ anyi ɖaa wu.
Àte ŋu akpe asi ɖe alesi woblaa ahanonowoe tɔtrɔ ŋu ne èsrɔ̃ nu tso susu yeyewo ŋu. Dɔwɔƒewo le nu yeyewo kple aɖaŋunu siwo wotsɔ wɔa nu bablawo wɔm wònyo wu na anyigba. Tɔtrɔ siawo kpena ɖe ŋuwò nèwɔa gbeɖuɖɔ ʋɛ aɖewo, èdzraa ŋusẽ ɖo, eye nèkpɔa dzɔdzɔmenuwo ta.
Fifia adzɔha geɖe zãa nusiwo gblẽna le nugbagbeviwo ŋu kple esiwo woate ŋu atsɔ awɔ gbeɖuɖɔe. Aŋetu aɖewo zãa PLA, si nye aŋe si wotsɔ numiemie wɔe si gblẽna kabakaba wu aŋe dzɔdzɔe. Mushroom ƒe bablawo kple ƒumegbe filmwo hã nyo na nutome. Nu siawo mezãa dzotsinuwo o eye wonaa mɔ nyuitɔ siwo dzi nàto atsɔ wo aƒu gbe.
Dɔwɔƒe aɖewo tsɔa pepa wɔa aŋetuwo. Carlsberg ƒe Green Fiber Bottle kple Diageo ƒe Johnnie Walker pepa ƒe aŋetu ɖe alesi nàte ŋu azã plastic ʋɛ aɖewoe fia. Aŋetu siawo ƒe gowo gblẽna eye wokpena ɖe ŋuwò be wò carbon footprint dzi naɖe akpɔtɔ.
Aluminium-gowo nyo wu na ɣletinyigba la gɔ̃ hã fifia. Adzɔhawo abe Coca-Cola kple Corona ene zãa gaze siwo me nusiwo wogbugbɔ zã wu le. Woate ŋu agbugbɔ aluminum awɔ zi geɖe eye eƒe nyonyome mebuna o. Esia wɔnɛ be ŋusẽ menɔa wo ŋu o eye wònana wogazãa nu veviwo.
Àte ŋu akpɔ nubablɛ siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ ɖe eme eye woate ŋu azã wo ake hã. Starbucks ɖea asi le eŋu ne ètsɔ wò ŋutɔ wò kplu vɛ. Loop na nègazãa nubablɛwo na nu geɖe. Ðoɖo siawo kpena ɖe ŋuwò nèwɔa gbeɖuɖɔ ʋɛ aɖewo eye wodoa alɔ agbe si me gbeɖuɖɔ aɖeke mele o.
Smart packaging nye afɔɖeɖe gã bubu. Nusiwo dea dzesi nu yeye alo RFID ƒe dzesiwo le aŋetu kple gaze aɖewo ŋu. Dɔwɔnu siawo kpena ɖe ame ŋu be woalé ŋku ɖe ahanonowo ŋu, woanɔ yeye, eye woaɖe nuɖuɖu gbegblẽwo dzi akpɔtɔ. Èkpɔa aha nyuiwo kple gbeɖuɖɔ ʋɛ aɖewo le ɣeyiɣi ma ke me.
Minimalist packaging design hã le vevie. Dɔwɔƒewo mezãa nu boo aɖeke o eye wowɔa agba siwo le bɔbɔe wu. Esia fia be èzãa nunɔamesi ʋɛ aɖewo eye nèxea fe sue aɖe tsɔ ɖoa wo ɖe amewo. Atsyã bɔbɔewo gakpɔtɔ nana wò ahanonowo nɔa dedie eye wole yeye.
Aɖaŋuɖoɖo kpui aɖewo ne èdi be yeazã susu yeye siawoe nye esi:
Tia nusiwo me nu geɖe siwo wogbugbɔ zã.
Tia nusiwo wotsɔ blaa nu siwo me BPA mele o be nànɔ dedie.
Fia asisiwo alesi woagbugbɔ awɔ nusiwo wobla ɖe wo ŋu alo azã wo ake.
Wɔ agba siwo me nu ʋɛ aɖewo ko le alesi nàte ŋui gake nàna woasẽ.
Kpekpeɖeŋu: Ne èda asi ɖe susu yeye siawo dzi la, èkpena ɖe ame ŋu be ahanono dɔwɔƒea nate ŋu anɔ anyi ɖaa. Tɔtrɔ sue ɖesiaɖe kpena ɖe ame ŋu be etsɔme nakɔ eye wòanɔ amadede dzẽ me.
Aluminium-gowoe nye tiatia nyuitɔ kekeake le esi womegblẽa nu le nutome ŋu o ta. Aluminium gbugbɔgazã mezãa ŋusẽ boo aɖeke wu gaze yeyewo wɔwɔ. Èkpena ɖe dzɔdzɔme ŋu ne èfɔ gaze siwo me nu gbogbo aɖewo siwo wogbugbɔ zã. Le teƒe aɖewo la, wogbugbɔ zãa aluminum-go siwo wu 70%. Woate ŋu agbugbɔ gaze siawo awɔ zi geɖe eye woagasẽ kokoko. Agbalẽvi aɖeke mede blibo o, gake míate ŋu awɔe nyuie wu ɣesiaɣi. Àte ŋu akpe asi ɖe eŋu to nu geɖe gbugbɔgazã, gaze siwo me aluminum si wogbugbɔ zã, zazã, kple susu siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ alo susu yeyewo dodo kpɔ me.
Le U.S.A. la, amewo gbugbɔa aluminum-go siwo wu 100,000 zãna le aɖabaƒoƒo ɖesiaɖe me.
Mɔ̃ɖaŋununya yeyewo kple se yeyewo tae wogbugbɔa nu siwo wogbugbɔ zãna nyuie wu la dzɔna.
Woate ŋu agbugbɔ aluminum-gowo awɔ zi geɖe eye woanɔ te sesĩe. Womezãa ŋusẽ boo aɖeke tsɔ wɔa nu heʋãna o. Nusiwo wogbugbɔ zãna sɔ gbɔ ɖe gaze akpa gãtɔ me. Esia kpena ɖe ame ŋu wòɖea ɖiƒoƒo dzi kpɔtɔna eye wòɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna.
Woate ŋu agbugbɔ ahuhɔ̃e me aŋetuwo awɔ zi geɖe, gake ebia ŋusẽ geɖe wu. Plastik-tuwo ƒe nyonyome meganɔa anyi ɣesiaɣi si wogbugbɔ zã wo. Aluminium-gowo nana ŋusẽ nɔa wo ŋu ɣesiaɣi si nègbugbɔ zã wo.
Dɔwɔƒe aɖewo tiaa ahuhɔ̃e me aŋetuwo elabena wodzena nyuie eye wosena le wo ɖokui me be ŋusẽ le wo ŋu. Glass wɔa dɔ nyuie na nutoa me nudzadzra kple nu gbugbɔgade ƒe ɖoɖowo. Nunono aɖewo hiã glass elabena mewɔa nu kple atike la o.
Nusiwo wogbugbɔ zã zazã ɖea ŋusẽ kple dzɔdzɔmenunɔamesiwo dzi kpɔtɔna. Aluminium alo plastic si wogbugbɔ zã la nana ya meƒoa ɖi fũ o. Enaa nusiwo ŋu viɖe le hã mele tomenuwo tsɔtsɔ ƒu gbe me o.
Ne ètsɔ nu siawo ƒu gbe la, zi geɖe la, woyia gbeɖuɖɔdzraɖoƒewo. Aluminium-gowo kple ahuhɔ̃ewo xɔa ƒe alafa geɖe hafi wogbãna. Plastik-tuwo nɔa anyi didi wu gɔ̃ hã eye woate ŋu aƒo ɖi anyigba kple tsi.
Aŋetu siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ ɖe eme kpena ɖe ɣletinyigba la ŋu to ŋusẽ dzi ɖeɖe kpɔtɔ kple gbeɖuɖɔ dzi ɖeɖe kpɔtɔ me. Nu nyui siwo wotsɔ dea aŋetuwo me si nana wozãa aŋetuwo ɣeyiɣi didi aɖe le dukɔ aɖewo me.
Tia nubablɛ siwo me nu gbogbo aɖewo siwo wogbugbɔ zã. Do alɔ ɖoɖo siwo xea fe na wò be nàtrɔ aŋetuwo. Fia amewo alesi woagbugbɔ awɔ nusiwo woatsɔ awɔ dɔe. Te aŋetu siwo woate ŋu agbugbɔ akɔ alo esiwo woate ŋu azã ake kpɔ. Tia agbalẽvi siwo me kɔ wu be nàɖe ɖiƒoƒo si le meliɖoɖowo me dzi akpɔtɔ.
Ɛ̃! Aluminium-gowo gbugbɔgazã ɖea ŋusẽ si katã kloe hiã be woatsɔ awɔ yeyewo la dzi kpɔtɔna. Glass kple plastic gbugbɔgazã hã ɖea ŋusẽ dzi kpɔtɔna, gake menye abe aluminum ene o. Ɣesiaɣi si nègbugbɔ zãa nu bubuwo la, èkpena ɖe ŋuwò nèɖea ɖiƒoƒo dzi kpɔtɔna.