ኣብ ቢራ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ዝርከብ ብሰንኪ ምቹእነቱ፣ ተንቀሳቓሲነቱን ውፅኢታዊነቱን ኣብ ኢንዱስትሪ መስተ ቀንዲ ምግቢ ኮይኑ ኣሎ። ምብራኽ ቆርቆሮ ቢራ፡ ቢራ ብኸመይ ናብ ዕዳጋ ከም ዝቐርብን ከም ዝኽዘንን ከም ዝውሰድን ቀይርዎ ኣሎ፡ ሕጂ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ንዓበይትን ንኢደ ጥበብን ኣፍረይቲ ቢራ ህቡብ ምርጫ ኮይኑ ኣሎ። ምስቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ተፈታውነት ግን... beer aluminum cans , ብዛዕባ ድሕነቶም ስክፍታታት ተቐልቂሉ ኣሎ። ብዙሓት ተጠቀምቲ ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ንምስታይ ውሑስ ድዩ? ንጥዕና ሓደጋ ዘስዕቡ ድዮም?
ኣብዚ ጽሑፍ፡ ዝተፈላለዩ መዳያት ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ክንድህስስን ድሕነቶም ክንመዝንን ኢና፡ ከም ኣሉሚንየም ክህልዎ ዝኽእል ጽልዋ፡ ኣብ ውሽጢ ቆርቆሮ ዘሎ ሽፋን፡ ከምኡ’ውን ካብዞም መትሓዚታት ቢራ ምስ ምውሳድ ዝኾነ ይኹን ሓደጋ ጥዕና ዝተኣሳሰር እንተኾይኑ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ክንርኢ ኢና።
ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ካብ ቀሊልን ነዊሕ ዝጸንሕን ኣሉሚንየም ንብረት ዝተሰርሑ ኮይኖም እዚ ድማ ነቲ ቢራ ካብ ግዳማዊ ብከላታት ንምክልኻልን ፍረሽነቱ ንምዕቃብን ዝተዳለወ እዩ። ቢራ ካብ ብርሃን፡ ኣየርን ኦክስጅንን ውሑስ ናይ ምግባር ዓቕሞም ስለዘለዎም፡ ብዓበይቲ ትካላት ቢራን ብኢደ ጥበብ ዝሰርሑን ብማዕረ ዝጥቀሙሉ ኮይኖም - እዚ ኩሉ ንጣዕምን ጽሬትን ቢራ ብኣሉታ ክጸልዎ ይኽእል።
እቲ ልሙድ ናይ ቢራ ኣሉሚንየም ቆርቆሮ ብኣሉሚንየም ኣካል፣ ስሕበት-ታብ ወይ ስቴይ-ታብን ንውሽጢ ዝሽፍን ሽፋንን ዝሓዘ እዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ኣሉሚንየም ንብረት፡ ካብ ኦክስጅንን ብርሃንን ዝከላኸል መከላኸሊ ምፍጣር ኮይኑ፡ እዚ ድማ ጣዕሚ ናይቲ ቢራ ከበላሹ ይኽእል። ብተወሳኺ እቲ ናይ ኣሉሚንየም ቆርቆሮ ምስ ናይ ብርጭቆ ጥርሙዝን ፕላስቲክ መትሓዚታትን ክነጻጸር እንከሎ ዝያዳ ዘላቒን ዳግማይ ክጥቀመሉ ዝኽእልን ኣማራጺ እውን እዩ።
ሓደ ካብቲ ቀንዲ ስክፍታታት ብዛዕባ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ፡ ምስ ግዜ ቢራ ንምኽዛን ውሑስ ድዩ ኣይኮነን ዝብል እዩ። ኣሉሚንየም ንባዕሉ ርእሰ-ተኣማንነት ዘይብሉ ብረት እዩ፣ ማለት ምስቲ ኣብ ውሽጢ ቆርቆሮ ዘሎ ትሕዝቶ ኣይራኸብን እዩ። እዚ ድማ ከም ቢራ ዝኣመሰሉ ንኬሚካላዊ ብከላ ተሃዋሲ ዝኾኑ ፈሳሲታት ንምኽዛን ምቹእ ይገብሮ።
ይኹን እምበር ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ብውሽጡ ብቐጢን ንጣብ ንመግቢ ዝኸውን ሽፋን ይለብስ፡ እዚ ድማ ኣብ መንጎ እቲ ቢራን ኣሉሚንየምን ዝኾነ ቀጥታዊ ርክብ ንኸይህሉ የገልግል። እዚ ብፍላይ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት ጥረ ኣሉሚንየም ንመበላሸዊ ተቓላዓይ ስለዝኾነ፡ ምስ ከም ቢራ ዝኣመሰሉ ኣሲዳዊ መስተታት ዘለዎ ርክብ ድማ ደስ ዘይብል መኣዛታት ወይ ብከላ ከስዕብ ይኽእል። እቲ ውሽጣዊ ሽፋን እቲ ቢራ ንምስታይ ውሑስ ኮይኑ ከም ዝቕጽልን ምስቲ ገጽ ኣሉሚንየም ዝኾነ ቀጥታዊ ርክብ ከም ዝከላኸልን የረጋግጽ።
መብዛሕትኦም ቆርቆሮታት ኣሉሚንየም ቢራ ብኢፖክሲ ረዚን ወይ ከም መከላኸሊ መከላኸሊ ዘገልግል ፖሊመር ሽፋን ዝተሸፈኑ እዮም። እዚ ሽፋን እዚ እቲ ቢራ ምስቲ ኣሉሚንየም ርክብ ከይገብር ይኽልክል፣ እዚ ድማ ብኻልእ መገዲ ጣዕሙ ክቕይር ወይ ንጥዕና ስክፍታታት ከስዕብ ይኽእል። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ብዙሓት ኣፍረይቲ፡ ኣብ ገለ ሽፋን ቆርቆሮ ዝውዕል ኬሚካላዊ ውህደት ቢስፌኖል ኤ (BPA) ካብ ምጥቃም ርሒቖም፡ ብሰንኪ ስክፍታታት ብዛዕባ ክህልዎ ዝኽእል ሓደጋታት ጥዕና።
ቢፒኤ ምስ ምዝንባዕ ኢንዶክራይን ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ እዚ ድማ ኣብ ኣካላትና ንዘሎ ደረጃ ሆርሞናት ክጸልዎ ይኽእል። ከም ውጽኢቱ ድማ ብዙሓት ትካላት ቢራ ድሕነት ተጠቀምቲ ንምርግጋጽ ናብ ቢፒኤ ዘይብሉ ሽፋን ቆርቆሮ ምቕያር ገይሮም ኣለዉ። ኣብ ምጥቃም ቢፒኤ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ክጎድል ወይ ክውገድ እንከሎ፡ እቶም መተካእታ ንብረታት (ከም ኢፖክሲ ወይ ፖሊስተር ሽፋን) ብሓፈሻ ኣብ መትሓዚ መግብን መስተን ንኽጥቀሙ ውሑሳት ተባሂሎም ይቑጸሩ።
ዋላ እኳ ናብ BPA-free linings እንተተሰጋገረ፡ ገለ ሰባት ገና ብዛዕባ’ቲ ኣብ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ዝርከቡ ካልኦት ኬሚካላት ክህልዎም ዝኽእል ጥዕናዊ ጽልዋታት ይጭነቑ ኣለዉ , ከም Bisphenol S (BPS), እዚ ሓድሓደ ግዜ ከም መተካእታ BPA ዝጥቀመሉ። ቢፒኤስ ብኬሚካል ምስ ቢፒኤ ዝመሳሰል ኮይኑ፡ ብዛዕባ ድሕነቱ እውን ስክፍታ እናዓበየ ይመጽእ ኣሎ። ይኹን እምበር፡ መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣብ ዝርከብ መጠን ቢፒኤስን ካልኦት ተመሳሰልቲ ውህደታትን ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ኣዝዩ ትሑት ምዃኑን፡ እቶም ዝጥቀሙሉ ንመግቢ ዝኸውን ሽፋናት ድማ ብከም ምምሕዳር መግብን መድሃኒትን ኣመሪካ (FDA) ዝኣመሰሉ ተቖጻጸርቲ ኣካላት ንውሕስነት ብሰፊሑ ይፍተኑ።
ኣብ ሽፋን ቆርቆሮ ዝጥቀሙሉ መጠን ኬሚካላት ውሑድ እኳ እንተኾነ፡ እቶም ብፍላይ ብዛዕባ ምቅላዕ ኬሚካላት ዝሻቐሉ ሰባት፡ ኣብ ዕዳጋ ዝቐርቡ ቢራታት ኣብ ቢፒኤ ነጻ ዝኾኑ ቆርቆሮታት ከም ዝተዓቀቡ ክመርጹ ክመርጹ ይኽእሉ። ብዙሓት እንዳ ቢራ ሕጂ ንውሑስን ካብ ኬሚካል ነጻ ዝኾኑን ፍርያት ዘለዎም ተወፋይነት የወዓውዕ፡ ካብ ቢፒኤ ምርሓቕ ድማ ንኣከባቢ ዝግደሱን ንጥዕና ዝፈልጡን ተጠቀምቲ መሸጢ ነጥቢ ኮይኑ ኣሎ።
ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣለዉ ። ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ንብዙሓት ሰተይቲ ቢራ ተመራጺ ምርጫ ዝኾነሉ እቶም ቀንዲ ረብሓታት ድማ፤
ሓደ ካብቲ ርኡይ ብልጫታት ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ፡ ነቲ ቢራ ካብ ብርሃንን ኦክስጅንን ናይ ምክልኻል ዓቕሞም እዩ። ብርሃንን ኦክስጅንን ንቢራ ከም ዘበላሽዎን ንመቐረቱ ብኣሉታ ከም ዝጸልዎን ይፍለጥ። ብርሃን ብፍላይ ድማ ጩራታት ዩቪ፡ 'ስኩንኪ' ወይ ድማ ካብ መኣዛ ወጻኢ ዝኾነ ኬሚካላዊ ምላሽ ከስዕብ ይኽእል፡ እዚ ድማ ኣብ ንጹር ወይ ቀጠልያ ጥርሙዝ ብርጭቆ ኣብ ዝተዓቀበ ቢራ ልሙድ ጉዳይ እዩ። ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ንብርሃን ምሉእ ብምሉእ ይዓግቶ፣ እዚ ድማ ጣዕምን ጨናን ናይቲ ቢራ ይዕቅብ።
ብኣንጻሩ ኦክስጅን ንቢራ ኦክሳይድ ክገብሮ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ናብ ዝበስበሰ ወይ ካብ መኣዛ ወጻኢ ክኸውን ይኽእል። እቲ ኣየር ዘይኣትዎ መዕሸጊ ናይቲ ቢራ ኣሉሚንየም ፡ ኦክስጅን ምስቲ ቢራ ከምዘይራኸብ ከረጋግጽ ይኽእል፡ እዚ ድማ ንነዊሕ እዋን ፍሩይነቱ ንኽቕጽል ይሕግዞ።
ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ቀለልቲ፡ ተንቀሳቐስቲን ንምስካም ቀለልትን ብምዃኖም፡ ንናይ ደገ ንጥፈታት ከም ባርቤኪው፡ ፒክኒክ፡ ድሕሪት ምኻድ ወይ ኣብ ገማግም ባሕሪ ንምውጻእ ምቹእ ኣማራጺ ይገብሮም። ቆርቆሮታት ምስ ጥርሙዝ ብርጭቆ ክነጻጸሩ ከለዉ እውን ናይ ምብታኽ ተኽእሎኦም ትሑት ስለዝኾነ፡ ኣብ ጉዕዞ ንኽትጥቀመሉ ዝያዳ ውሑስን ነዊሕ ዝጸንሕን ይገብሮ። ኣብቲ ቆርቆሮ ዘሎ ስሕበት-ታብ ወይ ስቴይ-ታብ፡ መኽፈቲ ጥርሙዝ ከየድለየ ክትከፍቶን ክትሰቲን ምቹእ ይገብሮ።
ኣሉሚንየም ኣብ ዓለምና ካብቶም ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ንብረታት ሓደ እዩ። ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ 100% ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ምዃኖም ፅሬቶም ከይሰኣኑ ብተደጋጋሚ ዳግማይ ክጥቀሙ ይኽእሉ ማለት እዩ። እዚ ድማ ምስ ካልኦት መትሓዚ መስተታት ከም ብርጭቆ ወይ ፕላስቲክ ጥርሙዝ ክነጻጸሩ ከለዉ ንከባቢ ዝምችኡ ምርጫ ይገብሮም። ብሓቂ ንምዝራብ፡ ዳግመ-ምጥቃም ኣሉሚንየም ምስ ምፍራይ ሓድሽ ኣሉሚንየም ክነጻጸር እንከሎ፡ ብ95% ዝወሓደ ጸዓት ስለዝጥቀም፡ ንከባቢ ዝነቕሑ ተጠቀምቲ ዘላቒ ኣማራጺ ይገብሮ።
ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ንብርሃን፡ ኣየርን ብከላታትን ምቅላዕ ዘጉድል ውሑስን ዝተዓሸገን ሃዋህው ብምሃብ ዕድመ ምዕቃብ ቢራ ንምንዋሕ ይሕግዙ። እቲ ኣብቲ ቆርቆሮ ዘሎ ኣየር ዘይኣትዎ መዕሸጊ፡ ደረጃ ካርቦኔሽን ናይቲ ቢራ ንምዕቃብ ይሕግዝ፡ እዚ ድማ ንነዊሕ እዋን ፍሩይ ኮይኑ ከም ዝጸንሕ የረጋግጽ። ኣብ ዝሑልን ደረቕን ኩነታት ምስ ዝኽዘን ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ፡ ቢራ ኣብ ምቹእ ኩነታት ንኣዋርሕ ክጸንሕ ይኽእል።
ክኾኑ እንከለዉ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ፡ ምስ ምፍራይ ኣሉሚንየም ዝተኣሳሰሩ ከባብያዊ ስክፍታታት ኣለዉ። ምውጻእን ምምስራሕን ቦክሳይት (ቀንዲ ጥረ ኣቕሓ ኣሉሚንየም) ናብ ምብራስ ኣግራብ፡ ምጥፋእ መነባብሮን ብከላን ከስዕብ ይኽእል። ይኹን እምበር፡ ዳግመ-ምጥቃም ኣሉሚንየም ንገለ ካብዚ ጽልዋታት ከባቢ ንምምካት ይሕግዝ፡ ምኽንያቱ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓሉ ቆርቆሮታት ካብቲ ሓድሽ ኣሉሚንየም ምፍራይ ኣዝዩ ዝተሓተ ሃልኪ ጸዓት ብምቕላጥ ዳግማይ ክጥቀሙሉ ይኽእሉ።
ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፡ ኣብ ዝርከቡ ቢፒኤን ካልኦት ኬሚካላትን ስክፍታታት ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ተላዒሉ እኳ እንተነበረ፡ ብሓፈሻ ግን ተቖጻጸርቲ ኣካላት ኣብ ዘመናዊ ቆርቆሮ ዝርከብ ሽፋን ውሑስ ምዃኑ ይቖጽርዎ። ብተወሳኺ ካብ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ምውሳድ ፡ እቶም ቆርቆሮ ብግቡእ ክሳብ ዝተሰርሑን ዝተዓቀቡን ናብ ኣካላትና ዝኾነ ጎዳኢ ንጥረ ነገራት ኣየእቱን።
ኣይፋልን ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ብሓፈሻ ንሃልኪ ውሑስ እዩ። ኣብ ቆርቆሮ ዝውዕል ኣሉሚንየም ምላሽ ዘይብሉ ኮይኑ ምስቲ ቢራ ምትእስሳር ንኸይህሉ ብመከላኸሊ ንጣብ ዝተለበጠ እዩ። ብዙሓት ኣፍረይቲ ካብ ሽፋን ቆርቆሮ ቢፒኤ ኣወጊዶም፡ ዘመናዊ ቆርቆሮ ንኣጠቓቕማ ውሑስ ምዃኑ ኣረጋጊጾም።
ኣብ ቢራ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ዝርከብ መብዛሕትኡ ግዜ ካብቲ ኣብ ጥርሙዝ ብርጭቆ ዝርከብ ቢራ ፍሩይ እዩ፣ ምኽንያቱ እቶም ቆርቆሮ ነቲ ቢራ ካብ ብርሃንን ኦክስጅንን ይከላኸልዎ። ቆርቆሮታት ነቲ ናይቲ ቢራ ካርቦኔሽን እውን ይዕቅቦ፣ እዚ ድማ ዝሓሸ ተመክሮ ጣዕሚ የረጋግጽ።
እወ ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ 100% ዳግማይ ክጥቀመሉ ዝኽእል ኮይኑ፡ ጽሬቱ ከይሰኣነ ብተደጋጋሚ ዳግማይ ክጥቀመሉ ይኽእል። ኣሉሚንየም ሓደ ካብቶም ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ንብረታት ኮይኑ፡ ቆርቆሮ ንከባቢ ዝምችእ ኣማራጺ መዐሸጊ ይገብሮ።
ብዙሓት ኣፍረይቲ ቢፒኤ ኣውጺኦምዎ ኣለዉ ። ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ብሰንኪ ስክፍታታት ጥዕና ካብ ሕጂ ካብ ቢፒኤ ነጻ ዝኾነ ልብሲ መብዛሕትኦም ኣፍረይቲ ቢራ ይጥቀሙሉ ኣለዉ፡ እዚ ድማ እቶም ቆርቆሮታት ንኣጠቓቕማ ውሑሳት ምዃኖም የረጋግጽ።
ኣብ መደምደምታ ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ብሓፈሻ ንተጠቀምትን ንኣከባብን ውሑስ እዩ። እቶም ቆርቆሮታት፡ እቲ ቢራ ምስቲ ኣሉሚንየም ከይራኸብ ዝከላኸል መከላኸሊ ሽፋን ዘለዎም ኮይኖም፡ ፍሩይን ካብ ብከላታት ነጻን ኮይኑ ከም ዝቕጽል የረጋግጹ። ብዛዕባ ቢፒኤን ካልኦት ኬሚካላትን ስክፍታታት ክለዓል እንከሎ፡ እቲ ኢንዱስትሪ ነዞም ንጥረ ነገራት ካብ ሽፋን ቆርቆሮ ንምውጋድ ስጉምትታት ወሲዱ ፡ ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ውሑስ ገይርዎ። ብተወሳኺ፡ እቲ ብዙሕ ረብሓታት ቆርቆሮ ኣሉሚንየም ቢራ ፡ ካብ ብርሃንን ኦክስጅንን ምክልኻል፡ ተንቀሳቓሲነትን ዳግማይ ምጥቃምን ሓዊሱ፡ ንተጠቀምትን ኣፍረይቲ ቢራን ህቡብ ምርጫ ይገብሮም።
