Dhaabbileen gurguddoon indaastirii paakeejii dhugaatii addunyaa Chaayinaa maaliif dabalu?

Chaayinaan gabaa oomisha dhugaatii fi fayyadama guddaa addunyaa keessaa tokkodha. Akka dhaabbata furmaata paakeejii dhugaatii addunyaa irratti beekamaa ta'etti, Sidel bara 2005 Beejiing seenee warshaa hundeesse. Ji’a Eblaa keessa Sidel warshaa Beejiing keessatti doolaara miiliyoona 106 dabalataa kan invast godhe yoo ta’u, amma iddoowwan oomishaa Sidel addunyaa irratti gurguddoo ta’an keessaa tokkodha. Chaayinaa keessatti waggootaaf misooma erga turee booda, Sidel haala daldalaa Chaayinaa akkamitti madaala? Maaliif gabaa Chaayinaa irratti abdii qabaattanii invastimantii guddisuu itti fuftan

Sidel dhaabbata sadarkaa idil-addunyaatti beekamaa ta'ee fi teessoo isaa Faransaayitti godhama. Dhaabbatichi irra caalaa furmaata qaphxii dhugaatii dhiyeessuu irratti kan xiyyeeffatu yoo ta’u, kunis oomisha qaruuraa pilaastikii PET fi meeshaalee kanaan walqabatan oomishuuf dabalata. Haala daldalaa addunyaa kan qabu yoo ta’u, keessumaa gabaan Eeshiyaa fi Ameerikaa qooda gabaa olaanaa qaba. Sidel tajaajila teeknooloojii sadarkaa olaanaa fi ogummaa isaatiin maamiltoota addunyaa irraa beekamtii kan argate yoo ta’u, indaastirii dhugaatiif deeggarsa paakeejii guutuu ta’e kenna. Kanuma waliin dhaabbatichi jijjiirama gabaa fi fedhii maamiltootaa guutuuf yeroo hunda misoomsuu fi kalaqa hojjechaa jira. Sidel gabaa idil-addunyaa keessatti ejjennoo barbaachisaa waan qabuuf sirriitti dameewwan walqabatan irratti dhiibbaa bal’aa kan qabudha.

Gabaa Awurooppaa fi Ameerikaa waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu gabaan dhugaatii Chaayinaa baayyee saffisaan fooyya'aa jira. Gaaffiiwwan fayyadama haaraa kanneen akka nageenyaa fi fayyaa, dhuunfachiisuun, adda addaa gochuu, mi’aa asoosamaa fi mi’aa addaa dhugaatii biqiltuu irratti hundaa’e, dhangala’aa kuduraa fi muduraa, bishaan bubbee fi dhugaatiiwwan gosoota haaraa biroo akka jaallataman taasisa, kunis haala fuulduraa dhaabbilee olka’aa fi gadii indaastirii dhugaatii keessatti mul’ataniif carraa fi qormaata guddaa fida. Dabalaan kun irra caalaa dandeettii gabaa Chaayinaa fi tasgabbii fi gahumsa dhiyeessii Chaayinaa irratti kan hundaa’edha.

Dabalataanis

Dubbi himaan Ministeera Daldalaa Chaayinaan invastimantii biyya alaatif qaqqabummaa gabaa salphisuu, banaa dhaabbilee wal irraa hin cinne babal’isuu, akkasumas haala daldalaa idil-addunyaa gabaa irratti xiyyeeffate, seera irratti hundaa’ee fi sadarkaa tokkoffaa ijaaruuf carraaqqii akka gootu himaniiru. Waltajjiiwwan banaa adda addaa irratti hirkattee sadarkaa olaanaa invastimantii bilisa baasuu fi haala mijeessuu fi raawwii pirojektoota invastimantii biyya alaatif geejjiba misoomaa fooyya’aa ta’e ni kennina. Gahee gita addaa pirojektoota invastimantii biyya alaa ijoo ta'aniif tapha guutuu ni kennina, tajaajila 'marsaa jireenyaa' ni kennina, akkasumas dhaabbileen biyya alaa gabaa Chaayinaa gadi fageenyaan akka qoratan, carraa haaraa akka fayyadaman, fi bu'aa wal-faayidaa fi mo'ataa-mo'ataa babal'isan ni gargaarra.

Gara fuulduraattis gabaan dhugaatii Chaayinaa itti fufiinsaan babal’achuu fi fedhiin fayyadamtootaa adda adda ta’uu isaatiin, Sidel damee kana irratti gahee guddaa taphachuu fi jijjiirama fi fooyya’iinsa indaastirii qaphxii dhugaatii Chaayinaa guddisuu keessatti humna guddaa ta’a jedhamee eegama.

Hiuier qaphxii, oomishaalee biiraa fi dhugaatii irraa oomishaalee guutuu haala barbaadamuun qophaa'an irraa kaasee hanga dhugaatii sibiilaa qaphxii danda'uu fi qaphxii dhugaatii bineensota manaa qaruuraa kennuu danda'a tajaajila oem dhaabbata tokkoo isiniif kennuudhaaf, dhaabbileen biyya alaa gabaa Chaayinaa keessatti babal'isuuf nu waliin tumsuuf baga nagaan dhuftan.