Kunas 1-2-3 kamachixa Alcohol tuqita ukhamaraki kunjamasa irnaqañapa

1-2-3 kamachix alcohol umañ apnaqañ yanapt’i, qhana límites ukanakaw utji. Kunawsatix jiskt'apxtaxa, 'kunas 1/2/3 kamachix alcohol ukatakixa?', yatiqapxtawa, ukax irptawayiwa jan mä horanx mä umañat sipans juk'amp umañataki, pä umañ sapa kuti, ukatx kimsa umañaw sapa uru. Aka 1-2-3 kamachixa janiwa sinti umañakiti. Kunas mä umañ estándar ukham jakthapita uk yatiñamawa. Yatxatäwinakax uñacht’ayiwa, umañ tamanak amuyañax alcohol umañ yatiñatakiw yanapt’i, jan kuna jan walt’äwinakax utjañapataki, ukat umañ tuqit juk’amp suma amtawinak lurañataki.

Llave Takeaways ukax wali askiwa

• 1-2-3 kamachix alcohol ukax mä horan mä umañakiw utji, sapa kutix pä umañawa, ukatx kimsa umañaw sapa urux jan kuna usun umañ yanapt’añataki.

• Kunas jakthapita uk yatiñax a bebida estándar ukax alcohol ukar arknaqañ yanapt’i ukat kamachirjam juk’amp jasakiw phuqhañama.

• Sapa semanan kimsa urunak jan alcohol umañax cuerpomaruw samartʼayi, ukat kʼumaräñatakis jan waltʼäwinakaw utjaraki.

• Sapuru saräwinakampiw apnaqañama, kunjamatix umañ taypin uma umañaxa ukat qhana límites ukanakax utjañapawa, ukhamat eventos sociales ukan controlar qhiparañataki.

• Kamachix jan walt’awinak jisk’achañatakiw yanapt’i ukampis janiw taqi jan walt’awinak chhaqtaykiti; yaqhip jaqinakax machjayir umañat q’al jithiqtapxañapawa.

¿Kunas 1/2/3 kamachix Alcohol tuqit utji?

1-2-3 kamachix qhana umañ tuqit iwxt’awinak churaraki, ukhamat alcohol tuqit jan kuna jan walt’äwinakax utjañapataki. Kunawsatix jiskt'apxtaxa, 'kunas alcohol ukatakix 1/2/3 kamachixa?', ukax yatxatatawa aka kamachix mä pachanx qawqha umañas uk mä límites uñt'ayi. Kimsa jach’a lurawinak phuqhañamawa: janiwa mä horanxa mä umañat sipansa juk’ampi umañakiti, sapa kutixa janiwa pä umañat sipansa juk’ampi umañakiti, ukatxa janiwa kimsa umañat sipansa juk’ampi umañakiti. Yaqhip k’umaräñ tuqit yatxatirinakax umañamatakiw iwxt’apxaraki sapa semanan kimsa urunak jan alcohol umañax wakisispa . Ukham lurañax jan sinti umañ yanapt’i ukat k’umaräñ tuqit jan walt’äwinakax juk’akiw utji.

Inas jumax jisktʼasirïsta, kunas mä alcohol umañax wali wakiskirïspa. Estados Unidos markanxa, mä umañan qhawqha qʼuma alcoholas utji ukax jukʼamp wakiskiriwa. CDC ukax mä alcohólica estándar ukan umañax utjiw sasaw qhanañchi 0,6 onzas líquidas (14 gramos) de alcohol puro . Aka cantidad ukaxa pachpakiwa cerveza, vino, jan ukaxa alcohol umaña. Akax mä sanu tabla ukaw amuyañ yanapt’ätam:

Umañ Tipo	Tama típico de Serción ukax mä jach’a uñacht’äwiwa	Alcohol ukax Volumen ukarjama (ABV) .	Q’uma Alcohol ukax utjiwa
Sirvisa	12 onzas ukhawa	5% ukjawa.	0,6 onzas líquidas (14 gramos) ukjamaraki .
Winu	5 onzas ukhamawa	12% ukjawa.	0,6 onzas líquidas (14 gramos) ukjamaraki .
Destilados Ajayunaka	1,5 onzas ukhawa	40% ukja .	0,6 onzas líquidas (14 gramos) ukjamaraki .

Uk yatiñax alcohol umañ yatiñatakiw yanapt’i ukat 1-2-3 kamachir juk’amp jasakiw phuqhañama.

Iwxt’awi: 1-2-3 kamachix mä guia ukhamawa, janiw taqinitak seguridad garantizakiti. Yaqhep jaqenakajja, sañäni, yaqhep kʼumaräpki jan ukajj nayratpach viciompi sarnaqapki ukanakajja, alcohol umañat qʼal jitheqtapjjañapawa.

1 Umaña Sapa Hora

1-2-3 kamachin nayrïr t’aqapax mä horanx janiw mä umañat sipans juk’amp umañamäkiti sasaw qhanañchi. Cuerpomax alcohol lurañatakix tiempow munasispa. Mä horan mä umañat sipansa jukʼamp umañax wilan alcohol (BAC) jankʼakiw jilxattaspa. Kunapachatï mä horan mä umañ umañ munksta ukhajja, higadomaruw alcohol tʼunjañatak tiempo churta. Ukhamatwa jan sum apnaqañ yanaptʼiristam ukat jan waltʼäwinakaru jan ukax jan wali amtanakar puriñatakisa janiw sinti llakisiñamäkiti.

2 Umañanaka Sapa Ocasión

Payïr t’aqax 1-2-3 kamachinx siwa, janiw mä kutix pä umañat sipans juk’amp umañax wakiskiti. Kunawsatix jiskt'apxtaxa, 'kunas 1/2/3 kamachix alcohol ukatakixa?', aka chiqax jan sinti umañ yanapt'i. Mä jan ukax pä umañ umañax BAC ukax juk’amp jisk’a rango ukan qhiparañapawa. Inas samarañ jikxataschisma jan ukax jukʼamp jaqinakamp chiktʼatäkasmas ukham jikxataschisma, ukampis janiw jachʼa nivelanakar puriñjamäkiti, ukanakax sinti jan waliruw puriyistaspa. Pä umañat sipans juk’amp umañax BAC ukax jilxataspawa 0,08% , ukjat jila ukax límite legal ukhamawa walja chiqanakan auto apnaqañataki. BAC ukan juk’amp jach’a niveles ukanakax jan wali amuyt’awinakaruw puriyaspa, coordinación ukar chhaqhayaspawa, ukat k’umaräñ tuqitx jan walt’awinakaruw puriyaspa.

3 Umañanaka Sapa Uru

Qhipa chiqax 1-2-3 kamachix sapa uruw mä límite uñt’ayi. Mä uruxa janiwa kimsa umañat sipansa juk’ampi umañakiti. Ukat sipansa jukʼamp umañax kʼumaräñamaruw jan waltʼayaspa. Yatxatäwinakax ukham uñacht’ayi sapa uru kimsa kuti jila umañaxa , jiphilla usumpi, wila ch’akha usumpi, chuyma usumpi, ukhamaraki walja kasta cáncer usunakampi usuntañataki. Ukatxa, jan waltʼäwinakarusa, pʼiqin jan waltʼäwinakarusa ukat vicionakarus jukʼampiw uñjasiraki. Estados Unidos markan kamachinakaparjamax warminakatakix juk’amp jisk’a límites ukanakaw utjañapa sasaw iwxt’i—mä urux mä umañat sipans juk’amp umañax . Chachanakatakix alcohol umañax janiw pä umañat jiläñapäkiti. 1-2-3 kamachix uka límites ukarjam sarnaqañ yanapt’i.

Ukat kʼumaräñ tuqit walja organizacionanakax sapa semanan kimsa urunak jan alcohol umañamatakiw iwxtʼapxaraki. Ukhamatwa cuerpomajj mä samartʼañ churaraki ukat jan dependencianïñapatakiw yanaptʼaraki. Aka iwxt’awix Estonia ukham markanakan uñjasmawa, kawkhantix markan kamachinakapax kimsa urunak jan alcohol umañax chacha warminakatakix sasaw qhanañchi.

• 1-2-3 kamachix semananx 3 urunak jan alcohol umañaw sasaw iwxt’i.

• Ukax Instituto Nacional de Alcohol ukan yanapt’atawa.

• Uka kamachix juk’amp jan kuna usun umañ costumbres ukar ch’amanchañ amti, sapa hora ukat sapa uru umañanak jan umañax utjañapataki, jan alcohol ukan urunakamp chika.

• K’umar jakañ tuqit jan walt’awinak jisk’achañatakix manq’añanakan samart’awinakapar ch’amancharaki.

Qhanacht’awi: Yaqhip jaqinakax umañanak imañjamawa ukat semana tukuyarux mä kutikiw umañanak umapxaspa sasaw amuyapxi. Ukajj walja jaqenakan pantjasitapawa. 1-2-3 kamachix juk’amp askiwa kunapachatix umañanak ch’iqiyañ ukhamarak jan sinti umaña.

Kunawsatix 1-2-3 kamachirjam phuqhasktan ukhax k’umara límites ukanakaw alcohol umañatakix utji. Cuerpomaru ukat amuyunakamar jarkʼaqastawa, ukat jan walinakar puriñatakisa janiw sinti llakisiñamäkiti. Jumatix kunapachas jiskt'asirïsta, 'kunas alcohol 1/2/3 kamachixa?', aka sapuru lurawinakat amtañamawa ukat ukanak apnaqañamawa ajlliwinakamar irpañataki.

1-2-3 Kamachi luraña

Pacing Alcohol umañaxa

1-2-3 kamachimpiw umañ tuqit juk’amp suma amtawinak lurañ yanapt’asma. Aka kamachix juk’amp umañ yanapt’i ukat jan sinti umañamatakiw yanapt’i. Mä fiestan jan ukajj amigonakampi, inas jukʼamp umañamäkaspas ukham amuyaschisma. 1-2-3 kamachixa mä sanu amtawiwa arktañataki.

Akax mä qawqha thakhinakax 1-2-3 kamachimp fiestanakan jan ukax wakichäwinakan apnaqañataki:

• Janïr sarkasax qhawqha umañanaksa umasma uk amtañamawa, mä arumax mä umañak umañamawa.

• Sapa alcohólica umañ tukuyatatxa uma umañamawa, ukhamata jukʼa umañ yanaptʼätamxa.

• Mocktails jan ukax yaqha jan alcohólicos umañanak ajlliñamawa ukhamat wali uñt’ayasiñataki.

• Kunsa sapa uru umapxtaxa mä diario ukan qillqt’asim. Ukhamatwa kunapachatï jukʼamp umañ munkta uk uñjañ yanaptʼtamjja, kunjamtï estresata jan ukajj ajjsarañjam jikjjataskta ukhama.

• Semana tukuyanakan jan ukax especial urunakan umañakiw wakisi. Semananjja, alcohol umañajj janiw utjkaspati.

• Jan alcohólico cerveza jan ukax espumante uma yant’añamawa, jumatix ukar mantañ munsta ukampis jan alcohol umañ munsta ukhaxa.

• Jan umañajj normaläñapawa, jan ukajj mä hora especialäkaspa ukhakiw umañama. Ukhamatwa umañamajj jan sinti utjañapatak yanaptʼi.

Uka costumbrenakax jan kuns kamachtʼañatakiw yanaptʼtamxa, ukat jan umañsa sum umañamatakiw yanaptʼtamxa. Jumax k’umaräñamawa ukat wali kusisitaw eventos sociales ukanx kusist’asma.

Kunapachas Regla apnaqañaxa

1-2-3 kamachixa wali askiwa kunapachatix umañam jan kuna usunïñ munkta ukhaxa. Sapa kutiw uka kamachix apnaqañama, auto apnaqañax wakisispa, qullanak umañax wakisispa jan ukax jan amuyt’asis sarnaqañax wakisispa ukhaxa. Uka kamachix wilan alcohol jan sinti utjañapatakiw yanapt’i, ukhamat p’iqimax sum irnaqañapataki.

Akax mä tabla uñacht’ayi kunjams 1-2-3 kamachix jan kuna usun sarnaqañ yanapt’i, juk’ampirus auto apnaqañ jan ukax wakiskir lurañanak lurasax:

Uñakipaña Paso	Iwxt’awi	Amtawi
CH'USA	Auto apnaqasa jan ukax jan kuna jan waltʼäwin uñjasiñ tuqit irnaqtʼkasas janiw umañasäkiti	Auto apnaqañkamax kuna alcoholas jan kuna jan waltʼäwin uñjasiñapatakiw jarkʼi
MAYA	Janiwa mä horanxa mä umaña estándar ukata jila umañakiti	Wilan alcoholax juk’amp jisk’akiwa
PAYA	Janiwa pä umaña estándar ukanakat sipansa juk’ampi sapa kutixa	Mä kutiki jan sinti umañ yanaptʼi
KIMSA	Janipuniw sapa kuti kimsa umañanak estándar ukanakat jiläñapäkiti	Walja umañam jarkʼtamxa, ukhamatwa pʼiqimax jan waltʼayasi

Ukhamaraki, 1-2-3 kamachimpiwa apnaqañama, qullanakxa janiwa alcoholampi mistuñapakiti, jani ukaxa usurnuksta ukhaxa. Uka kamachix jan kuna jan walt’äwinakax utjañapatakiw yanapt’i ukat alcohol umañamp usuchjasiñax juk’akiw utji. Ukanak phuqasaxa, umañamxa kʼumarakïskiwa ukat juma pachpaw sum uñjasirakïta.

Alcohol ukat K’umaräñ tuqit yatxataña

Moderación ukax kuna askinakas utji

1-2-3 kamachirjamaxa, umañ tuqitxa qhana límites ukanakaw utji. Ukax jan sinti umañ yanapt’i ukat jan kuna jan walt’äwin uñjasiñapatakiw yanapt’i. Yaqhep jaqenakajja, mä jukʼa umañajj kʼumaräñamatakiw yanaptʼaspa sasaw amuyapjje. Ukampis machaq yatxatäwinakax sapxiwa, jisk’a qullqinakas janiw juk’amp jakañax utjkiti, janirakiw usuntañax jaytkiti. Organización Mundial de la Salud ukat CDC ukanakax panpachaniw sapxi janiw kuna alcohol umañas taqpach jan waltʼayatäkiti.

Qhanacht’awi: juk’a umañasa jan ukax jan umañasa, alcohol ukamp k’umaräñ tuqit jan walt’awinak jisk’achañatakix wali askiwa.

Yaqhep jaqenakajja, mä kuti jan ukajj pä kuti umtʼasajj jukʼamp samarataw jan ukajj suma jaqenakjam jikjjatasipjje. 1-2-3 kamachix jan sinti umañ yanapt’i. Ukhamatwa jan chʼamäjjeti, ukhamatwa jan kuna jan waltʼäwin uñjasiñasa jan ukax jan wali amtanakar puriñasa. Ukat cuerpomarojj alcohol tʼunjañatakiw tiempo churtajja, ukajj jiphillaru ukat pʼeqemar jarkʼaqaraki.

Riesgos ukat Limitaciones ukanaka

1-2-3 kamachirjam sarnaqasksta ukhasa, alcohol umañax jan waliruw puriyistaspa. Yatxatäwinakarjamaxa, mä jukʼa umañas cáncer usumpi, chuyma jan waltʼäwinakampi ukat pʼiqin mayjtʼäwinakapampix jukʼampiw jilxattaspa. Estados Unidos markankir Cirujano General chachajja, alcohol umañajj cáncer usuruw puriyistaspa sasaw säna, mä jukʼa umañas utjkchejja. Tiempompejj wal umañajj utjaspawa pʼeqemar, chuymamar ukat yaqha órganonakar usuchjaña.

Yaqhep jaqenakajj janiw alcohol umapjjañapäkiti. Aka tamanakax akanakawa:

• Wayn tawaqunaka ukhamaraki khitinakatixa kamachirjama umaña mara phuqhapki ukanaka

• Warminakax usurïpki jan ukax usurïñ yant’apki ukanaka

• Jaqinakax yaqhip k’umaräñ usunïpxiwa, sañäni, jiphilla jan ukax riñon usunïpxiwa

• Khitinakatix alcohol ukamp chikt’at qullanak umapki ukanaka

• Jaqinakax alcohol umañ tuqit jan walt’äwit waliptasipki

• Jilïr jaqinakax auto apnaqañ amtapxi jan ukax maquinanak apnaqañ amtapxi

Umañatakisa, kʼumaräñatakisa jan sum yatisksta ukhajja, doctoraruw jisktʼasiñama.

Kunayman markanakax alcohol tuqit kamachinakaparjamaw utji. 1-2-3 kamachix Estados Unidos markan iwxt’awinakaparjamawa, mä juk’a umañataki, ukampis yaqha chiqanakanx mayj mayj jakhüwinakaw apnaqasi. Amuytʼañataki, yaqhep markanakanjja, mä umañajj 8 jan ukajj 20 gramos alcohol sasaw jakthapipjje. Akax mä tabla uñacht’ayatawa, ukax 1-2-3 kamachirux CDC ukan kamachinakaparjam uñt’ayi:

Kunjamasa	1-2-3 Regla (Guardia Costera de Estados Unidos) ukax mä juk’a pachanakanwa.	CDC ukan kamachinakaparjama (EE.UU.)
Umañanaka sapa hora	Janiwa 1 umaña estándar ukata jila	Janiwa chiqapa qhananchatäkiti
Umañanaka sapa kuti	Janiwa 2 umañanaka estándar ukanakatxa jiläkiti	Janiwa chiqapa qhananchatäkiti
Umañanaka sapa uru	Janiwa 3 umañanakat jiläkiti	Warminakax: 1/urukama; Chacha: 2/urukama
Amtawi	Sarnaqawi tuqita iwxt’awi	Qullañ tuqit iwxt’awinakax mä juk’a umañataki

Amtañäni: 1-2-3 kamachix alcohol apnaqañ yanapt’i, ukampis janiw taqi jan walt’awinak chhaqtaykiti. Janïr umañkamax kʼumaräñamataki ukat kunjamäsktas uk amuytʼasipuniwa.

Regla ukarjam phuqhaña

Moderación tuqit iwxt’anaka

1-2-3 kamachix jumatakix wali askiwa, sapa urux estrategias simples ukanakamp apnaqasa. Walja jaqinakatakix janiw alcohol umañax chʼamäkiti, jukʼampisa fiestanakansa jan ukax estresatäpki ukhasa. Aka iwxt’anak yant’asma, ukhamat thakhinjam sarnaqañataki:

• Sapa semanaw jan alcohol umañ urunak amtañama, ukhamat cuerpomar samartʼañapataki.

• Jisk’a umañanak ajlliñamawa, kunjamatix mä botella cerveza pinta lantix, jan ukax juk’a alcohol umañanak ajlliñamawa.

• Alcohol umañanak taypin uma jan ukax mä refresco umañamawa, ukhamat jan sinti umañataki.

• Janiw umañ muyuntat mayachasiñamäkiti ukhamat qawqha umañas uk controlañataki.

• Utanx jisk’a vasonak apnaqañaw wakisi ukat manq’añanakamp chika umañakiw wakisi.

• Janïr umañ qalltkasax mä qhana límite uñstayañamawa ukat ukarjam sarnaqañamawa.

• Dry January jan ukax Sober Spring ukham campañas ukanakamp chikt’asim, juk’amp yanapt’añataki.

Iwxt’awi: Jumatix tantachäwinakan umañatak ch’amanchatästa ukhaxa, juma pachpaw jan alcohol umañ umañam apaniñama jan ukax amigonakamar yatiyañamawa, jumax juk’ampiw umañama.

Inas jan waltʼäwinakan uñjaschisma, sañäni, jaqenakamp chika jan ukajj jankʼakiw alcohol umañama. Ukat estrés ukax 1-2-3 kamachirjam sarnaqañax juk’amp ch’amäspawa. Amtañäni, janiw sapkätati jan ukax jan alcohol umañ tuqit ajlliraksnawa.

Sarnaqäwinak arknaqañataki

Alcohol umañanak arknaqañax kunjamsa sarnaqapxi uk uñjañatakisa ukat jukʼamp suma amtanakar puriñatakisa yanaptʼtamxa. Walja apps ukat herramientas ukanakaw umañanak qillqt’añ yanapt’iristam ukat amtanakam uñt’ayañataki. Akax mä qawqha tuqinakatwa alcohol umañ yatiñatakix utji:

• MyDrinkaware, DrinkControl, jan ukax Drinks Meter ukham apps ukanakamp apnaqañamawa, umañanak qillqt’añataki, amtanakar uñt’ayañataki, ukat amuyt’awinak apsuñataki.

• Mä diario jan ukax diario qillqtʼasiñamawa, ukhamatwa sapa uru kunsa umasma uk qillqtʼasma.

• Tarjetas de rastreo imprimibles ukanakamp yant’apxam, Rethinking Drinking ukham tamanakat.

• Sapa uru amtañatakix costumbre-tracking apps ukanakamp apnaqañamawa, Streaks jan ukax I Am Sober ukanaka.

• Sapa semanaw kunjamsa nayrar sartawayta uk uñakiptʼañama ukat kuna horasas jukʼamp umañ munta uk thaqhañamawa, sañäni, estrés jan ukajj kunanakatï wakiskirïki ukanakanwa.

• Amigonakamar, familiaranakamaru jan ukax yanaptʼir tamanakaruw jisktʼañama, ukhamatwa cuenta churañ yanaptʼätamxa.

1-2-3 kamachix k’umaräñamataki ukhamarak jakawimarjamaw mayjt’ayasma. Yaqhep jaqenakajja, kʼumaräñ layku jan ukajj qollanak utjatapat janiw alcohol umañapäkiti. Yaqhepasti jan sinti chʼamäki uka semananakansa jan ukajj jan sinti llakisiñ urut jukʼamp umañ munapjjaspa. Doctorampi jan ukax mä consejerompiw parltʼasisma, ukhamatwa kunjamtï munkta ukhamarjam iwxtʼasma. Sarnaqäwinakam arknaqasa ukat jiskʼa mayjtʼäwinak lurasaxa, alcoholax jan jakäwimar apnaqañapatakiw jarkʼaqasma.

1-2-3 kamachirjamaxa, juk’a alcohol umañatakixa yanapt’asmawa. Aka kamachix qhana límites uñstayañ yanapt’i ukat k’umara jakasiñatakiw yanapt’i. Yaqhip yatxatäwinakax mä juk’a umañax chuymamar yanapt’aspawa sasaw sapxi. Ukampis mä jukʼa manqʼañanakas cáncer usump usuntañatakiw yanaptʼistaspa ukat pʼeqerus usuchjarakispawa.

• Walja yatxattʼat jaqinakax umañ tuqit yatxatañamawa sasaw sapxi. Ukatxa, kunas umañ muntam ukat alcohol umañat samarañ urunak apsuñamawa, uk yatxatañamawa.

• Yanapt’ir tamanakax ukhamarak yänakax Gestión de Moderación ukat NIAAA ukanakax juk’amp jan kuna usun amtäwinakar puriñ yanapt’apxiristam.
  Wali amuyumpi sarnaqañasa ukat juma pachpas kun lurañsa yatiñasa. Alcohol tuqit llakisismaxa, doctorampi jan ukax enfermerampiw parltʼañama.

Jiskt’awinaka

1-2-3 kamachin siski ukat sipansa jukʼamp umasma ukhaxa, ¿kamachasmasa?

Jumax k’umaräñ tuqit jan walt’awinakataki ukhamarak jan walt’awinakatakis juk’ampiw risqima. Jutïr kutin kamachir kuttʼañatakiw chʼamachasiñama. Sapa kuti uka límite ukar jukʼamp saraskäta ukhajja, doctorampi jan ukajj consejerompiw yanaptʼa mayisma.

¿Semana tukuyatakix umañanak imasmati?

Janiwa, janiw umañanak imañamäkiti. Mä kutiki walja umañanak umañax sinti umaña satawa. Ukajj umañanak jaljañat sipansa cuerpomaru ukat amuyunakamar jukʼamp jan waltʼayaspawa.

¿1-2-3 kamachix taqinitak askïpachati?

Uka kamachix jilpach jilïr jaqinakarux juk’a umañ yanapt’i. Yaqhep jaqenakajj janiw kunjamatsa umapjjañapäkiti, kunjamtï usurïpki, jiskʼa maranïpki, jan ukajj yaqhep qollanak umapki ukhama. Sapa kutiw qullirimpi jiskt’asiñama.

¿Kunas mä umañ estándar ukham jakthapita?

EE.UU. markanx mä umaña estándar ukax 0,6 onzas q’uma alcohol ukaniwa. Ukax 12 onza cerveza, 5 onza vino jan ukax 1,5 onza espiritus ukar uñtasitawa.

¿Kunjamsa umañanak jankʼak arknaqasma?

• Sapa umañanak qillqt’añatakix mä teléfono app apnaqañamawa.

• Umañanakamxa mä cuadernoruw qillqt’añama.

• Mä amigomaruw kuntï lurañ munkta uk amtañatak yanaptʼañamatak mayiñama.

Rastreo ukax costumbres ukanakam uñjañ yanapt’i ukat jan kuna jan walt’äwinakax utjki ukanak ajlliñatakiwa.